Սինգապուր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սինգապուրի Հանրապետություն
Republic of Singapore
新加坡共和国
Republik Singapura
சிங்கப்பூர் குடியரசு
Սինգապուր դրոշ
Դրոշ
Սինգապուր զինանշանը
Զինանշան
Ազգային օրհներգ՝
«Առաջ, Սինգապուր»
Սինգապուր դիրքը
Մայրաքաղաք
Ամենամեծ քաղաք
Սինգապուր
Պետական լեզուներ Անգլերեն, Չինարեն, Մալայերեն, Թամիլերեն
Կառավարում Պառլամենտական Հանրապետություն
Անկախություն
Տարածք
 -  Ընդհանուր (2014 թ.) 718,3 կմ² 
 -  Ջրային (%) 1,444%
Բնակչություն
 -   նախահաշիվը (113-րդ) 5 535 000 
Դրամական միավոր Սինգապուրյան դոլար (SGD)
Ժամային գոտի (UTC+8)
 -  Ամռանը (DST)  (UTC+8)
Վերին մակարդակի ազգային դոմենն .sg
Հեռախոսային կոդ +65
«Էսպլանադա» թատրոնը
Սինգապուրի համայնապատկերը

Սինգապուրի Հանրապետություն (անգլերեն՝ Republic of Singapore; մալայերեն՝ Republik Singapura; չինարեն՝ 新加坡共和國, փինյին՝ Xīnjiāpō Gònghéguó; Թամիլերեն சிங்கப்பூர் குடியரசு Ciŋakappūr Kudiyarasu)՝ քաղաք-պետություն, որը գտնվում է Հարավ-Արևելյան Ասիայում։ Արդի աշխարհի միակ կղզային քաղաք-պետությունն է։ Սինգապուրն անջատված է Մալայան թերակղզուց Ջոհորյան նեղուցով։ Սահմանակից է Ջոհոր սուլթանությանը (որը Մալայզիայի կազմում է) և Րիաու կղզիներին, (որոնք Ինդոնեզիայի կազմում են)։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սինգապուրի մասին առաջին անգամ հիշատակվում է մ.թ. 3-րդ դարի չինական Ժամանակագրություններում։

Սինգապուրի՝ որպես հարաբերականորեն անկախ տարածքային միավորի ձևավորումը կապված է 1819 թ. հետ, երբ Թոմաս Ստեմֆորդ Ռաֆըլզը Բրիտանական Արևելահնդկական ընկերության անունից պայմանագիր կնքեց Ջոհորի սուլթան Հուսեյն Շահի հետ Սինգապուրի հարավային մասը որպես անգլիացիների տնտեսական հենակետ զարգացնելու վերաբերյալ։ 1824 թ. ամբողջ կղզին անցավ բրիտանացիների ձեռքը։

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Սինգապուրը օկուպացվեց ճապոնական զորքերի կողմից։ 1945 թ. սեպտեմբերին Բրիտանական իշխանությունները վերադարձան կղզի։

1959 թ. ընտրություններից հետո Սինգապուրը ձեռք բերեց ներքին ինքնակառավարում՝ Ազգերի բրիտանական համագործակցության շրջանակներում։ 1963 թ. Սինգապուրը անդամակցեց Մալայզիայի դաշնությանը, սակայն երկու տարի անց՝ 1965 թ.-ին, Սինգապուրը հեռացավ Դաշնությունից և օգոստոսի 9-ին հռչակեց իր անկախությունը։

Սինգապուրի առաջին վարչապետը Լի Քուան Յուն էր, ով ծառայել է այդ պաշտոնում դեռևս Սինգապուրի ինքնակառավարման շրջանում՝ 1959-1963 թթ., իսկ երկրի անկախացումից հետո պաշտոնավարել է քառորդ դար՝ 1965-1990 թթ.։ Նրան հաճախ անվանում են Սինգապուրի հայրը։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սինգապուրի տարածքը կազմում է հազար քառակուսի կիլոմետրից էլ պակաս՝ 718,3 քառակուսի կիլոմետր (2014 թ.)։ Քաղաք-պետության մեջ մտնում են 59 փոքր կղզիներ, որոնք տարածված են ափի երկարությամբ։ Դրանցից ամենամեծերը՝ Ուբինը, Տեքոնգ-Բեսարը, Սենթոսան և Սուդոնգն են։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սինգապուրն իր անվանումն ստացել է մալայերեն Singapura բառից, որը փոխառվել է սանսկրիտից՝ «Սինգապուրա», որն իր հերթին կազմված է «Սինգա» կամ सिंह («Սիմհա» - առյուծ) և पुर («Պուրա» - քաղաք) բառերից։ Ահա ինչու Սինգապուրն աշխարհում հայտնի է որպես «Առյուծի քաղաք», և այնտեղ կանգնեցված է առասպելական կիսառյուծ-կիսաձկան արձանը՝ որպես քաղաքի խորհրդանիշ։

Քաղաքական կուսակցություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ժողովրդական գործողության կուսակցություն (ԺԳԿ)
  • Սինգապուրի սոցիալիստական ճակատ
  • Բանվորական կուսակցություն
  • Միացյալ ժողովրդական ճակատ
  • Սինգապուրի դեմոկրատական կուսակցություն

Սպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2010 թվականին Սինգապուրում անցան առաջին պատանեկան Օլիմպիական խաղերը։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]