Սանսկրիտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Infoboxforlang.png
Սանսկրիտ
The word संस्कृतम् (Sanskrit) in Sanskrit.svg
Տեսակ լեզու[1]
Ենթադաս Prakrit
Խոսողների քանակ 2212[2], 6106[2], 49 736[2] և 14 135[2]
Գրերի համակարգ Դևանագարի[1]
IETF sa
ISO 639-1 sa
ISO 639-2 san
ISO 639-3 san
Sanskrit Վիքիպահեստում

Սանսկրիտ (դեվանգարի։ संस्कृता वाच्, saṃskṛtā vāk, «գրական լեզու»), Հնդկաստանի հին գրական լեզու՝ իր բարդ սինթետիկ քերականությամբ։ Սանսկրիտ բառը նշանակում է «մշակված, կատարյալ»[3].Սանսկրիտով գրված ամենավաղ գրական հուշարձանների տարիքը հասնում է մինչև 3,500 տարեկանի (մ.թ.ա. II հազարամյակ)։

Տարածվածությունը։ Բարդությունն ու հարստությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարածված է Հյուսիսային Հնդկաստանում իբրև ժայռագիր լեզուներից մեկը[4] սկսած Մ. թ. ա. I դարից մինչ մ. թ.[5] Սանսկրիտը չպետք է դիտարկել իբրև որևէ ժողովրդի լեզու, այլ որոշակի մշակույթի լեզու, որը բացառապես տարածված է սոցիալական ընտրանու միջավայրում, ամենաքիչը սկսած անտիկ շրջանից[6][7][8][9].

Այս մշակույթը գլխավորապես ներկայացված է հինդուիստական կրոնական տեքստերում, և, ինչպես լատիներենն ու հունարենը Արևմուտքում, սանսկրիտն էլ Արևելքում հաջորդ դարաշրջաններում ձեռք է բերում միջմշակութային հաղորդակցության, գիտնականների և կրոնական գործիչների լեզվի կարգավիճակ։ Ներկայումս Հնդկաստանի պաշտոնական 22 լեզուներից մեկն է[10]. Սանսկրիտի քերականությունը չափազանց բարդ է և արխայիկ, գտնում են, որ սանսկրիտերենը աշխարհի թեքական լեզուներից մեկն է։ Սանսկրիտի բառապաշարը հարուստ է և ոճաբանորեն բազմակերպ։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Before Babel
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 https://web.archive.org/web/20090411183701/http://www.censusindia.gov.in/Census_Data_2001/Census_Data_Online/Language/Statement5.htm
  3. Кочергина В. А. Санскрит. — М.: Академический проект, 2007. — С. 3. — ISBN 978-5-8291-0851-9
  4. Г. М. Бонгард-Левин, Г. Ф. Ильин. Индия в древности. М., 1985. — Стр.23.
  5. БСЭ. Статья «Санскрит».
  6. Սկզբնապես սանսկրիտը կիրառվում էր իբրև քրմական դասի ընդհանուր լեզու, այն դեպքում, երբ կառավարող վերնախավը նախընտրում էին խոսել պրակրիտիիով։ Վերջնականապես սանսկրիտը դառնում է կառավարող վերնախավի լեզուն արդեն ուշ անտիկ ՝ Գուպտերի (IV—VI դդ.)դարաշրջանում։ Այսպես, գտնում են, որ սանսկրիտ գրականության հիմնական մասը գրվել է հենց Գուպտյան կայսրության դարաշրջանում
  7. Տե՛ս. Г. М. Бонгард-Левин, Г. Ф. Ильин. Индия в древности. М., 1985. — Стр.24,39.
  8. Տե՛ս Бэшем А. Л. Чудо, которым была Индия, пер. с англ. М., 1977
  9. Տե՛ս В. А. Кочергина. Учебник санскрита. М., Филология. 1994 — Вступление.
  10. Конституция Индии, стр. 330, ВОСЬМОЕ ПРИЛОЖЕНИЕ к Статьям 344 (1) и 351. Языки.