Գլխավոր էջ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Վիքիպեդիա

Ազատ հանրագիտարան, որը կարող է խմբագրել յուրաքանչյուր ոք։

Շաբաթվա հոդված

«Շաբաթվա հոդված» նախագիծ

Jupiter, image taken by NASA's Hubble Space Telescope, June 2019.png

Յուպիտեր (լատ.՝ Jupiter) կամ Լուսնթագ, Արեգակից հեռավորությամբ հինգերորդ և արեգակնային համակարգի ամենամեծ մոլորակը։ Յուպիտերի զանգվածը կազմում է Արեգակի զանգվածի ընդամենը մեկ հազարերորդը (0,1%), միևնույն ժամանակ այն երկուսուկես անգամ մեծ է արեգակնային համակարգի բոլոր մնացած մոլորակների ընդհանուր զանգվածից։ Սատուրնի, Ուրանի և Նեպտունի հետ միասին դասվում է գազային հսկաների դասին։ Այս չորս մոլորակները երբեմն միասին նաև անվանվում են յուպիտերյաններ կամ արտաքին մոլորակներ։

Յուպիտերը մարդկությանը հայտնի է հնագույն ժամանակներից, ինչը և արտացոլված է տարբեր մշակույթների դիցաբանության մեջ և կրոնական պատկերացումներում՝ Միջագետքի, Բաբելոնի, Հունաստանի և այլն։ Հռոմեացիները մոլորակն անվանել են Հռոմեական աստվածների բարձրագույնի՝ Յուպիտերի անունով։

Երկրից դիտելիս, Յուպիտերը կարող է հասնել −2,94 տեսանելի մեծության, հետևաբար այն Երկրի գիշերային երկնքում մեծությամբ երրորդ պայծառ մարմինն է՝ Լուսնից և Վեներայից հետո (Մարսը մոտավորապես կարող է հասնել Յուպիտերի մեծության միայն իր ուղեծրի որոշակի կետերում

Յուպիտերի շուրջը գոյություն ունի օղակների համակարգ, բացի այդ մոլորակն ունի հզոր մագնիսոլորտ։ Յուպիտերը ունի առնվազն 67 արբանյակ, որոնցից ամենամեծերը՝ Իոն, Եվրոպան, Գանիմեդը և Կալիստոն հայտնաբերվել են դեռևս Գալիլեո Գալիլեյի կողմից 1610 թվականին, որի պատճառով էլ հաճախ կոչվում են Գալիլեյան արբանյակներ։ Ամենամեծ արբանյակը՝ Գանիմեդը, տրամագծով գերազանցում է...Ավելին

Նորություններ


Uprising in Tehran, Keshavarz Boulvard September 2022 (3).jpg

Շարունակվող իրադարձություններ՝ Ռուս-ուկրաինական պատերազմ (2022)  • Ադրբեջանական զինուժի ներխուժումը Հայաստան

Վերջերս մահացածներ՝ Բորիս Մոիսեև  • Ռաֆայել Չմշկյան  • Վլադիմիր Գոլուբև  • Ժան Լյուկ Գոդար  • Վրույր Հարությունյան  • Եղիսաբեթ II

Գիտե՞ք, որ․․․

Le Procope 1, Paris 2010.jpg
  • 1686 թվականին Փարիզում հիմնված առաջին սրճարանի (նկարում) ճաշացանկը շատ ժամանակակից էր՝ սուրճ, պաղպաղակ, հյութեր, շաքարապատ մրգեր և, իհարկե, գինի։
  • 1830 թվականի տղամարդկանց հագուստի նորարարությունը լրագրողի կողմից որակվել է «անտակտ և զզվելի», չնայած, որ այն մինչ այսօր օգտագործվում է։
  • Աշխարհի ամենանեղ բնակելի տունը Լեհաստանի մայրաքաղաքում է, այն ամենանեղ հատվածում 92 սմ է, իսկ ամենալայնում՝ 152 սմ։ Տունն օգտագործվում է որպես բնակելի տարածք, թեև չի համապատասխանում լեհական քաղաքաշինական նորմերին։
  • ամերիկացի կոմպոզիտորի «Որքան հնարավոր է դանդաղ» ստեղծագործությունը սկսել են կատարել 2001 թվականին և այն ավարտվելու է վեց դար հետո՝ 2640 թվականին։ Անընդհատ հնչող նոտաները փոխվում են տարին մեկ կամ երկու անգամ։
  • «Ավելի լավ է ծաղիկներ, քան փամփուշտներ» արտահայտությունը դարձել է հակապատերազմական տրամադրությունների կարգախոս և այն փորագրված է արտահայտության հեղինակի՝ Էլիսոն Քրաուսի տապանաքարի վրա։
  • Դոմինիկ Էնգրը Թեոդոր Շասերիոյին անվանել է «գեղանկարչության ապագա Նապոլեոն», և նա արդարացրել է այդ անվանումը՝ դառնալով Լուվրում ցուցադրվող ամենաերիտասարդ նկարիչը։


Ներկայացում

Վիքիպեդիան առցանց, բազմալեզու, խմբակային հանրագիտարանային նախագիծ է, որն աշխատում է վիքի ձևաչափով։ Նախագիծը նպատակ ունի տրամադրել ազատ, հավաստի և ստուգելի բովանդակություն, որը յուրաքանչյուրը կարող է փոփոխել և բարելավել։

Վիքիպեդիան առաջնորդվում է հիմնարար սկզբունքներով, իսկ բովանդակությունը հրապարակվում է Creative Commons BY-SA արտոնագրի ներքո։ Այն կարելի է պատճենել և օգտագործել՝ պահպանելով սույն արտոնագրի պայմանները։ Վիքիպեդիայում ողջ տեղեկատվությունը ներկայացված է ազատ, առանց գովազդի և իր օգտագործողների անձնական տվյալների օգտագործման։

Վիքիպեդիայի հոդվածների հեղինակները կամավորներն են։ Նրանք կոորդինացնում են իրենց ջանքերը համաձայն համայնքում ընդունված կանոնների և ուղեցույցների ու առանց առաջնորդների։

Այս պահին Հայերեն Վիքիպեդիայում կա՝
293 401
հոդված
376
ակտիվ խմբագիր

Համագործակցություն

Վիքիպեդիան հանրագիտարան է, որն ստեղծվել և զարգանում է քեզ նման այցելուների կողմից։ Այստեղ գործում է «մեկը բոլորի համար, բոլորը՝ մեկի համար» սկզբունքը։


Առաջին անգա՞մ ես փորձում. օգտվի՛ր օգնության դասընթացից։ Չգիտես՝ ինչի՞ց սկսել. ահա մի քանի խորհուրդ։


Writing star.svgՄասնակցի՛ր այս ամիս կազմակերպվող նախագծերին։


Այս օրը պատմության մեջ

Նիկոլայ Ռիժկով


Օրվա պատկեր

Կաղապար:Potd/2022-09-28 (hy)