Գլխավոր էջ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բարի գալուստ Վիքիպեդիա

Ազատ հանրագիտարան, որը կարող է խմբագրել յուրաքանչյուր ոք
Այս պահին Հայերեն Վիքիպեդիան ունի 262 602 հոդված։

P culture.png Մշակույթ
P history.png Պատմություն
P Economy.png Տնտեսագիտություն

P space.svg Աստղագիտություն
P Armenia flag-map.png Հայաստան
P icon Colosseum.svg Համաշխարհային ժառանգություն

P Cinema.svg Կինո
P football-lightblue.png Ֆուտբոլ
P basketball-lightblue.png Բասկետբոլ

< «Շաբաթվա հոդված» նախագիծ
The battle of Avarayr.jpg
Տարվա հոդված 2019.jpg

Վարդանանց պատերազմ, 450-451 թվականներին տեղի ունեցած ապստամբություն, որն ուղղված էր Սասանյան Պարսկաստանի կրոնափոխության և պարսկացման քաղաքականության դեմ: Մասնակցել են հիմնականում հայկական, մասամբ նաև՝ վրացական և աղվանական ուժեր:

Սասանյան Պարսկաստանի արքա Հազկերտ Բ-ն, դիմելով «հայոց բոլոր մեծամեծերին», հատուկ հրովարտակով պահանջում է հայերի կրոնափոխություն և զրադաշտականության ընդունում: Պարսից արքայի պահանջը քննարկելու համար 449 թվականին Արտաշատում ժողով է հրավիրվում, որին մասնակցող հայկական իշխանական տները և Հայ Առաքելական Եկեղեցին որոշում են չհնազանդվել և մերժել Հազկերտ Բ-ի կրոնափոխության պահանջը: Պարսկաստանի մայրաքաղաք Տիզբոն են մեկնում 11 հայ նախարար: Այնտեղ չկարողանալով խաղաղությամբ հարթել խնդիրը՝ նախարարները որոշում են կեղծ ուրանալ և առերես ընդունել զրադաշտականություն, որպեսզի կարողանան ողջ մնալ և, վերադառնալով հայրենիք, կազմակերպել ապստամբական գործը: Հազկերտը նրանց հետ ուղարկում է մոգեր և զինվորականներ՝ երկիրը կրոնափոխելու համար, սակայն, ամբողջությամբ չվստահելով հայ նախարարներին, պատանդ է պահում հայոց մարզպան Վասակ Սյունու երկու որդիներին և Գուգարքի բդեշխ Աշուշային:

Հայրենիքում` Անգղ և Զարեհավան բնակավայրերի մոտ, հանդիպելով դիմադրության` նախարարները համոզվում են, որ ժողովուրդը պատրաստ է ապստամբել: Սկզբնական շրջանում ապստամբությունը ղեկավարում էր Վասակ Սյունին։ Առաջին նշանավոր ճակատամարտը տեղի է ունենում 450 թվականին Խաղխաղ (այժմ՝ Ղազախ, Ադրբեջան) քաղաքի մոտ: Այս ամենի հետ մեկտեղ Վասակ Սյունին թողնում է ազգային ազատագրման գործը և հեռանում իր հայրական նահանգ՝ Սյունիք: Այս իմանալով՝ Վարդան Մամիկոնյանը Ճորա պահակի ամրություններից վերադառնում է Հայաստան, ստանձնում ամբողջ զորքի հրամանատարությունը և ուղարկում նրանց երկրի տարբեր նահանգներ ձմեռելու:

451 թվականի գարնանը Հազկերտը Մուշկան Նիսալավուրտի գլխավորությամբ 80-90-հազարանոց զորք է ուղարկում մարզպանական Հայաստան: Վարդան Մամիկոնյանը հավաքում է 66-հազարանոց զորքը և ընդառաջում նրան: Ի վերջո, զորքերը միմյանց հանդիպում են Վասպուրական աշխարհի Արտազ գավառում՝ Տղմուտ գետի ափին՝ Ավարայր կոչվող դաշտում: Ճակատամարտը սկսվում է 451 թվականի մայիսի 26-ի լուսաբացին: Վարդան Մամիկոնյանն անցնում է գետը և հուժկու գրոհով մխրճվում հակառակորդի շարքեր: Ճակատամարտը շարունակվում է մինչև երեկո և ավարտվում հայկական զորքի նահանջով դեպի լեռներ: Ավարայրի ճակատամարտից հետո շատ հայ նախարարներ ամրանում են անառիկ բերդերում և շարունակում պայքարը:Հազկերտն իր անհաջողությունը բարդում է Վասակ Սյունու վրա և նրան, հայոց կաթողիկոս Հովսեփ Վայոցձորցուն, Ղևոնդ Երեցին, մի շարք հայ նախարարների գերեվարում և քշում դեպի երկրի խորքերը։ Երկար տառապանքներից հետո գերության մեջ ողջ մնացած նախարարներին Պերոզի գահակալության շրջանում՝ 463-464 թվականներին, թույլ է տրվում վերադառնալ հայրենիք

... Ավելին


Միստր և Միսսիս Սանտա Կլաուսներ, 1919 թ. ամանորյա բացիկ

Վիքիպեդիան հանրագիտարան է, որն ստեղծվել և զարգանում է քեզ նման այցելուների կողմից։ Այստեղ գործում է «մեկը բոլորի համար, բոլորը՝ մեկի համար» սկզբունքը։

Առաջին անգա՞մ ես փորձում. օգտվի՛ր օգնության դասընթացից։ Չգիտես՝ ինչի՞ց սկսել. ահա մի քանի խորհուրդ:


Writing star.svgՄասնակցի՛ր այս ամիս կազմակերպվող նախագծերին։

1000 most imortant articles logo.svg
Around the planet wiki project logo.png



Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակի պատկերանիշ


蔡英文官方元首肖像照.png

Շարունակվող իրադարձություններ՝ Անտառային հրդեհներ Ավստրալիայում  • Ղասեմ Սոլեյմանիի սպանություն  • Բողոքի ակցիաներ Կատալոնիայում  • Սահմանադրական ճգնաժամ Պերուում  • Նահատակ Սոլեյմանի ռազմագործողություն

Վերջերս մահացածներ` Գեորգի Կուտոյան  • Կոտարո Սուձումուրա  • Մագդա ալ-Սաբահի  • Հագենդրա Տափա Մագար

Կաղապար:Potd/2020-20-20 (hy)
«Ցուցափեղկում» ընդգրկված են Հայերեն Վիքիպեդիայի լավագույն՝ ընտրյալ, լավ և տարվա հոդվածները, ինչպես նաև ընտրյալ ցանկերը:

Այս պահին Հայերեն Վիքիպեդիան ունի 50 ընտրյալ, 36 լավ, 29 տարվա հոդված և 6 ընտրյալ ցանկ։

Small Skew Star SVG.svg
Վերջին ընտրյալ հոդվածներն են՝
Blue star boxed.svg
Վերջին լավ հոդվածներն են՝

Նոր թեկնածուներ՝

  • Չկան

Նոր թեկնածուներ՝

  • Չկան


QSicon Formatierung Blue.svg
Վերջին ընտրյալ ցանկերն են՝

Նոր թեկնածուներ՝

  • Չկան


Cscr-4x featured topic - gold.png
2019 թվականի Տարվա հոդվածներն են՝
  1. Երազատեսությունը գրականության մեջ
  2. Բեսլանի ահաբեկչական հարձակում
  3. Վարդանանց պատերազմ
  4. Ալեքսանդր Մակեդոնացի
Mail-reply-all.svg ՀարցերՕգնությունԳրանցվելԽմբագրել այս էջը - Թարմացնել