Սիդնեյ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
1842
Սիդնեյ
Sydney
Զինանշան
Զինանշան
Montage of Sydney1.jpg
Սիդնեյը
33°52′10″ հվ. լ. 151°12′30″ ավ. ե. / 33.869444° հվ. լ. 151.208333° աե. ե.
Երկիր Ավստրալիա Ավստրալիա
Նահանգ Նոր Հարավային Ուելս
Մակերես 12144,6 կմ²
Կլիմայի տեսակ Օվկիանոսային
Խոսվող լեզուներ Անգլերեն
Բնակչություն 4 504 469 մարդ (2009)
Խտություն 371 մարդ/կմ²
Տեղաբնականուն սիդնեյցի
Ժամային գոտի UTC+10, ամառը UTC+11
Հեռախոսային կոդ +61 2
Պաշտոնական կայք www.cityofsydney.nsw.gov.au
##Սիդնեյ (Ավստրալիա)
Red pog.png
##Սիդնեյ (Նոր Հարավային Ուելս)
Red pog.png

Սիդնեյ, Սիդնի (Sydney), քաղաք, բնակչության թվով ամենախոշորը Ավստրալիական Միությունում։ Նոր Հարավային Ուելս նահանգի վարչական և երկրի առևտրա-տնտեսական, ֆինանսական կենտրոնն է, տրանսպորտային կարևոր հանգույց, նավահանգիստ (բեռնաշրջանառությունը 14 մլն տոննա, 1978) Պորտ Ջեկսոն ծոցի ափին։ 3280 հազար բնակչություն (1982)։ Այն ինդուստրիալ խոշոր կենտրոն է։ Զարգացած է տրանսպորտային, էլեկտրատեխնիկական մեքենաշինությունը, էլեկտրոնային ՝սարքավորումների, հաշվիչ մեքենաների, սառնարանների արտադրությունը, սև և գունավոր մետալուրգիան, քիմիական, նավթավերամշակման, տեքստիլ, սննդի, պոլիգրաֆ արդյունաբերությունը։ Զարգացած է մերձքաղաքային գյուղատնտեսությունը (բանջարաբուծություն, պտղաբուծություն, կաթնաանասնապահություն, խոզաբուծություն)։ Արդյունաբերական ձեռնարկությունները կենտրոնացած են ծոցի հյուսիսային և քաղաքամերձ շրջաններում, առևտրա-ֆինանսական հաստատությունները՝ հարավային ափին։ Ափերը միմյանց հետ կապվում են կամուրջներով (մերձատար ուղիների երկարությունը 2 կմ է, որով անցնում են օվկիանոսային նավեր)։ Ունի միջազգային օդանավակայան, համալսարան (1850), օպերային թատրոն (1959)։ Սիդնեյը հիմնադրել են անգլիացի գաղութաբնակները, 1788 թվականին։ Այդպես է կոչվել անգլիական ներքին գործերի մինիստր լորդ Սիդնիի անունով։ XIX դարի 50-ական թվականներին այնտեղ առաջացել են առաջին արհմիությունները։ 1917 թվականի հուլիս—օգոստոսին այնտեղ տեղի է ունեցել խոշոր գործադուլ (մասնակցել է ավելի քան 100 հազար մարդ)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից (1939-1945) հետո այն գործադուլային պայքարի, խաղաղության կողմնակիցների շարժման կենտրոն է։

Հայերը Սիդնեյում[խմբագրել]

Հայերը Սիդնեյում հաստատվել են XIX դարի 50-ական թվականներին։ Նրանց թիվն ավելացել է հատկապես երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, գաղթել են հիմնականում Հնդկաստանից, Կոստանդնուպոլսից, Եգիպտոսից, Մերձավոր, Միջին և Հեռավոր Արևելքի երկրներից։ 1983 թվականին Սիդնեյում բնակվում էր շուրջ 10 հազար հայ, զգալի մասը՝ բանվորներ, արհեստավորներ, ծառայողներ, կան առևտրականներ և ձեռնարկատերեր։ Առաջին հայկական եկեղեցին՝ Սուրբ Հարությունը, գործում է 1957 թվականից, երկրորդը՝ նույնպես Սուրբ Հարություն՝ 1966 թվականից։ Կան նաև հայ կաթոլիկների և ավետարանականների եկեղեցիներ։

Հայկական միություններ[խմբագրել]

Համայնքի ազգային կյանքը ղեկավարում և կազմակերպում են Հայ եկեղեցական խորհուրդը (1953 թվականից), Հայ եկեղեցասեր տիկնանց (1956 թվականից), Հայ եկեղեցասեր երիտասարդաց (1961 թվականից) միությունները, ՀԲԸՄ (1962 թվականից), ՀՄԸՄ (1965 թվականից), ՀՕՄ (1965 թվականից) Սիդնեյի մասնաճյուղերը։ 1963 թվականին այնտեղ հիմնվել է Հայ մշակութային միությունը, որն ունի երգչախումբ, պարախումբ, թատերախումբ։ 1966 թվականին կազմակերպվել է «Կոմիտաս» երգչախումբը։ Համայնքում գործում է 8 մեկօրյա դպրոց։

Պարբերականներ[խմբագրել]

  • «Լույս» 1955 թվական
  • «Արմենիա» (1975-1981 թվականներին կոչվել է «Հայ դատ»)
  • «Ձայն» 1976 թվական
  • «Արաքս» 1976 թվական (1979 թվականից՝ «Շիրազ»)
  • «Հայ արձագանք» 1978 թվական
  • «Նոր սերունդ» 1979 թվական
  • «Արագած» 1979 թվական

Քույր քաղաքներ[խմբագրել]