Մյունխեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Մյունխեն (այլ կիրառումներ)
Քաղաք
Մյունխեն
գերմ.՝ München
Դրոշ Զինանշան
Flag of Munich (striped).svg Muenchen Kleines Stadtwappen.svg

Stadtbild München.jpg
Կոորդինատներ: 48°8′13.9″ հս․ լ. 11°34′31.8″ ավ. ե. / 48.137194° հս․. լ. 11.575500° ավ. ե. / 48.137194; 11.575500
ԵրկիրԳերմանիա Գերմանիա
Ներքին բաժանումAltstadt-Lehel?, Ludwigsvorstadt-Isarvorstadt?, Maxvorstadt?, Schwabing-West?, Au-Haidhausen?, Sendling?, Sendling-Westpark?, Schwanthalerhöhe?, Neuhausen-Nymphenburg?, Moosach?, Milbertshofen-Am Hart?, Schwabing-Freimann?, Bogenhausen?, Berg am Laim?, Trudering-Riem?, Ramersdorf-Perlach?, Obergiesing?, Untergiesing-Harlaching?, Thalkirchen-Obersendling-Forstenried-Fürstenried-Solln?, Hadern?, Pasing-Obermenzing?, Aubing-Lochhausen-Langwied?, Allach-Untermenzing?, Feldmoching-Hasenbergl? և Laim?
Հիմնադրված է1158[1] թ.
Առաջին հիշատակում14 Հունիսի 1158
Մակերես310,71 կմ²
ԲԾՄ519±1 մետր
Բնակչություն1 185 421 մարդ (մայիսի 25, 1987)[2],
1 388 308 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2012)[3][4],
126 940 մարդ (դեկտեմբերի 1, 1840)[3],
1 348 335 մարդ (մայիսի 9, 2011)[5],
1 293 599 մարդ (մայիսի 27, 1970)[6][7],
1 407 836 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2013)[8][4],
10 810 մարդ (1369),
11 267 մարդ (1396),
1 429 584 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2014)[4],
1 450 381 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2015)[4],
1 500 560 մարդ (մայիսի 31, 2016)[9],
831 937 մարդ (սեպտեմբերի 13, 1950)[10],
680 704 մարդ (հունիսի 16, 1925)[11],
1 464 301 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2016)[12][4],
1 456 039 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2017)[4][13],
1 314 865 մարդ (դեկտեմբերի 31, 1975)[14]
Հեռախոսային կոդ089
Փոստային ինդեքսներ80331, 81929, 80802, 80805, 81377, 81379, 81737, 81730, 81735 և 81825
Ավտոմոբիլային կոդM
Պաշտոնական կայքmuenchen.de
##Մյունխեն (Գերմանիա)
Red pog.png

Մյունխեն (գերմ.՝ München, ավանդական հայերեն ուղղագրությամբ՝ Մյունխէն), Գերմանիայի երրորդ քաղաքը Բեռլինից և Համբուրգից հետո, Բավարիայի մայրաքաղաքը։ Ըստ 2015 թվականի մայիսին կայացած մարդահամարի տվյալների՝ Մյունխենն ունի մոտավորապես 1.5 միլիոն բնակիչ։ Պաշտոնապես քաղաք է հռչակվել 1158 թվականին[15]: 1255 թվականին քաղաքը դարձել է բավարական հերցոգի նստավայր, 1328 թվականին՝ կայսերական աթոռանիստ, իսկ 1508 թվականից անկախ բավարական մարզի կենտրոնն է։ Մյունխենում են գտնվում պետական և միջազգային ներկայացուցչարաններ, կարևորագույն կրթական հաստատություններ, նշանակալից թանգարաններ և թատրոններ, հանրահայտ շինություններ։ Այստեղ հաճախ կազմակերպվում են միջազգային սպորտային մրցույթներ, ցուցահանդեսներ, համագումարներ, ինչպես նաև բավարական ազգային տոներից մեկը՝ Օկտոբերֆեստը:

Աշխարհագրական դիրք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընկած է Ալպյան նախալեռներում: Գտնվում է Լաուտերախ շրջանի կազմում։ Քաղաքի ամենաբարձր կետը ընկած է ծայր հարավում՝ Զոլնի շրջանում, գտնվում է մոտավորապես 600 մետր դեպի հարավ Վարնբերգ կոչվող շինությունից (579 մ բարձր ծովի մակարդակից) և ունի 580.5 մ բարձրություն ծովի մակարդակից։ Ամենացածր կետն ընկած է քաղաքի հյուսիսային սահմանի մոտ՝ Ֆելդմոխինգ շրջանում՝ Շվարցհյոլց անտառային շրջանից դեպի արևմուտք և ունի 480 մ բարձրույթուն ծովի մակարդակից։ Հետևաբար քաղաքի տեղամասերի բարձրությունների առավելագույն տարբերությունը 100.5 մ է։ Մյունխենի միջով է հոսում Իզար գետը, որի երկարությունը 13.7 կմ է։ Գետի վրա կառուցված է Վերքկանալ կոչվող ջրանցքը։ Մյունխենի տակ գրունտային ջրերի մեծ պաշար կա, իսկ քաղաքից հյուսիս գրունտային ջրերից առաջացած ճահճուտներ են, որոնցից հայտնի են Դաչաուեր Մոոսը՝ հյուսիս-արևմուտքում և Էրդինգեռ Մոոսը՝ հյուսիս-արևելքում։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է շուրջ 31.071,91 հա, որի 44,1 %֊ը կազմում են տարաբնույթ շինություններ, 17,2 %֊ը՝ ավտոճանապարհը, 15,5 %ը՝ կանաչ բուսածածկույթը, իսկ մնացած տարածքը՝ հանգստի գոտիները։

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մյունխեն քաղաքը գտնվում է խոնավ ատլանտյան և չոր մայրցամաքային կլիմայի անցումային տարածքում՝ չափավոր զով կլիմայով։ Ձմեռները համեմատաբար ցուրտ են, սակայն օդի ջերմաստիճանը հազվադեպ է իջնում -25°-ից։ Եղանակի վրա ազդող մյուս կարևոր գործոններն են Ալպերը և Դանուբ գետը։ Այս բոլորի հիման վրա եղանակը հարաբերականորեն փոփոխական է։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://www.br.de/themen/bayern/inhalt/unterwegs-in-bayern/isar-brueckenbrand-stadtgruendung100.html
  2. Amtliches Ortsverzeichnis für Bayern / Hrsg.: Bayerisches Landesamt für StatistikM: LfStat, 1991. — S. 3. — 714 p.
  3. 3,0 3,1 https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online/data?operation=abruftabelleAbrufen&selectionname=12111-101r&levelindex=1&levelid=1373007182974&index=1
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online/data?operation=abruftabelleAbrufen&selectionname=12411-001
  5. 2011 EU census
  6. Amtliches Ortsverzeichnis für Bayern (1978) / Bavarian State Office for Statistics and DataMunich: 1978. — P. 11*. — 538 p.
  7. Amtliches Ortsverzeichnis für Bayern (1978) / Bavarian State Office for Statistics and DataMunich: 1978. — 538 p.
  8. https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-001
  9. http://www.muenchen.de/aktuell/2015-06/muenchen-einwohnerzahl-1-5-millionen.html
  10. Amtliches Ortsverzeichnis für Bayern (1952) / Bavarian State Office for Statistics and DataMunich: 1952.
  11. Ortschaften-Verzeichnis für den Freistaat Bayern / Hrsg.: Bayerisches Landesamt für StatistikM: 1928.
  12. https://www.destatis.de/DE/ZahlenFakten/LaenderRegionen/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/Aktuell/05Staedte.html
  13. Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.2018 (4. Quartal)DESTATIS.
  14. Alle politisch selbständigen Gemeinden mit ausgewählten Merkmalen am 31.12.1975DESTATIS, 2018.
  15. [1]