Էժեն Դելակրուա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox artiste.png
Էժեն Դելակրուա
ֆր.՝ Eugène Delacroix
Eugène Ferdinand Victor Delacroix 051.jpg
Ի ծնե Ferdinand Victor Eugène Delacroix
Ծնվել է ապրիլի 26, 1798({{padleft:1798|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:26|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր Սեն Մորիս
Վախճանվել է օգոստոսի 13, 1863({{padleft:1863|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[3][1][2] (65 տարեկանում)
Մահվան վայր Փարիզ, Ֆրանսիա[1]
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա[4]
Կրթություն Փարիզի Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոց և Լուի լը Գրան լիցեյ
Մասնագիտություն արվեստների գործիչ և նկարիչ
Ոճ ռոմանտիզմ
Ժանր պատմական գեղանկարչություն
Ուշագրավ աշխատանքներ Մոր հետ խաղացող երիտասարդ վագրը, Ժողովրդին առաջնորդող Ազատությւնը և Բաբելոնյան գերություն
Ուսուցիչ Պիեր Նարցիս Գերեն
Աշակերտներ Joseph Guichard, Charles Cournault և Էտիեն-Ֆրանսուա Հարո
Պարգևներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ Պատվավոր լեգիոնի շքանշանի սպա և Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ
Հայր Շարլ-Ֆրանսուա Դելակրուա
Ազգականներ Ֆեհբ Ահֆեգէֆ Ռիզեներ և Léon Riesener
ստորագրություն
Delacroix autograph.png
Eugène Delacroix Վիքիպահեստում

Ֆերդինանդ Վիկտոր Էժեն Դելակրուա (ֆր.՝ Ferdinand Victor Eugène Delacroix, ապրիլի 26, 1798({{padleft:1798|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:26|2|0}})[1][2], Սեն Մորիս - օգոստոսի 13, 1863({{padleft:1863|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[3][1][2], Փարիզ, Ֆրանսիա[1]), ֆրանսիացի աշխարհահռչակ գեղանկարիչ։ Համարվում է ռոմանտիզմի ուղղության հիմնադիրը եվրոպական կերպարվեստում։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Քիոսի կոտորածը» (1823–1824, Լուվր, Փարիզ

1816-1822 թվականներին սովորել է կլասիցիստ Պ․ Ն․ Գերենի մոտ։ Դելակրուան առաջին քայլերից համակվել է ռոմանտիզմի ոգով, դարձել նրա առաջադիմական, որոշ գործերով՝ նաև հեղափոխական միտումների արտահայտիչը։ «Քիոսի կոտորածը» (1823–1824, Լուվր, Փարիզ) և «Հունաստանը Միսսոլունգիի փլատակների վրա» (1827, Գեղեցիկ արվեստների թանգարան, Բորդո) նկարներում պատկերել է հույների տառապանքը թուրքական լծից, նրանց պայքարը ազգային անկախության համար։

Պաշտոնական ակադեմիզմին Դելակրուան հակադրել է հուզախռով, պայքարող արվեստ։ Առնական, վեհանձն, խոր և կրքոտ կերպարներ ստեղծելու նպատակով Դելակրուան դիմել է Շեքսպիրի, Գյոթեի, Բայրոնի, Սքոթի ստեղծագործություններին։ «Ֆաուստի» (1827–1828) և «Համլետի» (1834–1843) վիմագրություններն արժանացել են Գյոթեի գովեստին։

1830 թվականին, Հուլիսյան հեղափոխության անմիջական տպավորության տակ, Դելակրուան ստեղծել է «Ազատությունը բարիկադների վրա» (Լուվր) կտավը։

Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությանն են նվիրված 1831 թվականի նրա երկու նկարները՝ «Բուասսի դ'Անգլան Կոնվենտում» (Գեղեցիկ արվեստների թանգարան, Բորդո) և «Միրաբոն ու Դրյո–Բրեզեն» (Նոր Կարլսբերգյան գլիպտոդարան, Կոպենհագեն

1832 թվականին ճանապարհորդել է Ալժիրում և Մարոկկոյում, ստեղծևլ Արևելքը պատկերող կտավներ («Ալժիրի կանայք», 1833–1834, Լուվր, և այլն)։

Դելակրուայի արվեստի ռեալիստական միտումները վառ կերպով արտահայտվել են դիմանկարներում («Ինքնանկար», 1829, «Ֆ․ Շոպեն», 1838, երկուսն էլ՝ Լուվրում), բնանկարներում, նատյուրմորտներում, որմնանկարներում (Բուրբոնյան, 1833–1847, Լյուքսեմբուրգյան, 1845–1847, պալատներում և այլուր)։

Դելակրուայի ստեղծագործությունը XIX դարի համաշխարհային արվեստի բարձունքներից է։ Նա առաջիններից էր․ որ կիրառեց գույնի տարրալուծման սկզբունքը, լրացուցիչ տոների, երանգավորված ստվերների ու արտացոլումների համակարգը՝ մասամբ կանխելով իմպրեսիոնիստների հայտնագործումները։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118524461 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 L'Humanité — 1998. — ISSN 0242-6870
  4. Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Мысли об искусстве, о знаменитых художниках, пер․ с франц․, М․, 1960
  • Дневник Делакруа, пер․ с франц․, т․ 1–2, М․, 1961

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Гастев А․ А․, Делакруа, М․, 1966․

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png