Հուլիսյան հեղափոխություն (1830)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Հուլիսյան հեղափոխություն (ֆր.՝ révolution de Juillet), հեղափոխություն Ֆրանսիայում, որը գահընկեց արեց թագավոր Շառլ X-ին և տապալեց Բուրբոնների միապետությունը։ Սկսվել է հուլիսի 27-ին Փարիզում։ Անմիջական առիթ է ծառայել հուլիսի 25-ին Շառլ թագավորի՝ դեպուտատների պալատը ցրելու, ընտրական իրավունքը հողային ցենզով սահմանափակելու, մամուլի նկատմամբ հետապնդումները խստացնելու մասին հրամանների ստորագրումը։

Փարիզում (հուլիսի 27-ին) բռնկվեց զինված ապստամբություն։ Ապստամբները, որոնք հանդես էին գալիս ի պաշտպանություն 1814 թվականի սահմանադրական խարտիայի և ընդդեմ Պոլինյակի կառավարության, հուլիսի 29-ին գրավեցին Թյուիլրին և կառավարական այլ շենքեր։ Շառլ X հրաժարվեց գահից և անցավ Անգլիա։ Հեղափոխությունը հաղթեց։ Վերնախավն իր ձեռքը վերցրեց իշխանությունը և դեպուտատների պալատում, չնայած հանրապետականների ընդդիմությանը, որոշեց թագը հանձնել Լուի Ֆիլիպ Օռլեանցուն, ով օգոստոսի 7-ին հռչակվեց «ֆրանսիացիների թագավոր»։

Հուլիսյան հեղափոխություն մեծ միջազգային նշանակություն ունեցավ, քանի որ այն հարված հասցրեց Սրբազան դաշինքի հետադեմ համակարգին, նպաստեց ազգային-ազատագրական շարժման վերելքին Եվրոպայում։


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 637 CC-BY-SA-icon-80x15.png