Բուրբոններ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Բուրբոններ, ֆրանսիական թագավորական տուն, որը գահընկեց արվեց 1792 թ.-ին Ֆրանսիական Մեծ Հեղափոխություն կողմից, այնուհետև, 1814 թ.-ին օտարեկրյա զորքերի օգնությամբ նորից գահ բարձրացավ Ֆրանսիայում և ապա երկրից վերջնականապես դուրս վռնդվեց 1830 թ.-ին հուլիսյան հեղափոխության կողմից։

Ծագում[խմբագրել]

Բուրբոնները ազնվական տուն էին դեռևս կապետինգների շրջանում՝ առնվազն 13-րդ դարի սկզբներից․ այդ ժամանակ բուրբոնների կալվածքները կառավարում էր իշխանը կամ ֆեոդալը (Seigneur de Bourbon), որը Ֆրանսիայի թագավորի վասալն էր։ «Բուրբոնների տուն» ("Maison de Bourbon") հասկացությունը կարող էր օգտագործվել և՛ առաջին ճյուղի՝ Բուրբոն-Դամպիերի տան, և՛ երկրորդ ճյուղի վերաբերյալ, որին պատկանում էին կալվածքները։

1268 թվականին Կլերմոնի դուքս Ռոբերտը՝ Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոսի IX-ի վեցերորդ որդին, ամուսնացավ բուրբոնների տան ժառան Բեատրիս Բուրբոնացու հետ։ 1327 թվականին նրանց որդի Լյուդովիկոսը դարձավ Բուրբոնների դուքս։ Նրա հաջորդը՝ Չարլզ դը Բուրբոնը, Ֆրանսիայի զորքերի գլխավոր հրամանատարը (կոնս­տեբլը) Բուրբոնյան արական ճյուղի վերջին ներկայացուցիչն էր․ նա մահացավ 1527 թվականին։ Քանի որ նա որոշել էր վտարանդի լինել և կռվել Սրբազան Հռոմեական Կայսրության կայսր Չարլզ V-ի դրոշի ներքո, նրա տիտղոսը կասեցվեց հետմահու։

Պահպանվեց բուրբոնների տան մեկ այլ ճյուղ՝ Վենդոմի դքսության տոհմը։ Վենդոմյան ճյուղի ներկայացուցիչները 1555 թվականին դարձան Պիրենեյան լեռների հյուսիսային մասում գտնվող Նավարե թագավորության, այնուհետև՝ Ֆրանսիայի միապետեր, երբ Նավարեի թագավոր Հենրի III-ը դարձավ Ֆրիանսիայի թագավոր Հենրի IV: Հետագա շրջանում այս հարստության ներկայացուցիչները պարզապես անվանվում էին բուրբոններ՝ մինչև կրտսեր-իշխանական ճյուղի ի հայտ գալը։