Հենրի IV (Ֆրանսիա)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox prétendant à un trône.png
Հենրի IV
King Henry IV of France.jpg
Ծնվել է՝ դեկտեմբերի 3, 1553[1]
Ծննդավայր Պո կամ Օքսիտանիա
Մահացել է՝ մայիսի 14, 1610({{padleft:1610|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[2] (56 տարեկանում) քաղաքական սպանություն
Վախճանի վայր Q3451419? կամ Փարիզ[3]
Սեն Դենի աբբայություն
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Իսպանիա
Նախորդ Հենրի III
Հաջորդող Լուի Արդար
Տոհմ Բուրբոններ
քաղաքական գործիչ
Հայր Q310334?
Մայր Q229286?
Երեխաներ Լուի Արդար, Q274732?, Q1083398?, Q644635?, Q848615?, Q303843?, Q3663505?, Q984647?, Q2364464?, Q321434?, Q526731?, Q3175920? և Q10287921?
Քույր(եր) Q268652?
Կրոնական հավատքներ Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Պարգևներ Ոսկե վարդ

Հենրի IV, (դեկտեմբերի 3, 1553[1], Պո և Օքսիտանիա - մայիսի 14, 1610[2], Q3451419? և Փարիզ[3]), թագավոր 1589-ից։ Բուրբոնների դինաստիայի առաջին ներկայացուցիչը։ 1562-ից Նավարրայի թագավոր (Հենրի Նավարրացի)։

Կրոնական պատերազմների ժամանակ հուգենոտների ղեկավար։ 1593-ին ընդունել է կաթոլիկություն և մտել Փարիզ։ 1598-ի Նանտի էդիկտով հուգենոտներին շնորհել է դավանանքի ազատություն և այլ արտոնություններ։ Հենրի IV-ի քաղաքականությունը նպաստել է բացարձակ միապետության ամրապնդմանը. դադարեցվել է Գլխավոր շտատների հրավիրումը, սահմանափակվել են նահանգային ժողովների իրավունքները, աճել է բյուրոկրատական ապարատի դերը են։ Տնտեսության ասպարեզում վարել է պրոտեկցիոնիզմի (հովանավորություն) քաղաքականություն, խթանել Ֆրանսիայի մանուֆակտուրաների զարգացումը, բարեկարգել ճանապարհները, բացել նոր ջրանցքներ ևն։ 1604-ին սկսվել է Կանադայի գաղութացումը ֆրանսիացիների կողմից։ Հենրի IV-ի կառավարությունը վերացրել է գյուղացիների ժամկետանց պարտքերը, սակայն բարձրացրել անուղղակի հարկերը։ Հենրի IV-ը ղեկավար դեր է խաղացել հակահաբսբուրգյան ընդդիմություն կազմակերպելու գործում, նախապատրաստել Տաբսբուրգների դեմ պատերազմը։ Հենրի IV-ին սպանել է մոլեռանդ կաթոլիկ Ռավալյակը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Record #118548174 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է հոկտեմբերի 15-ին 2015:
  2. 2,0 2,1 2,2 Record #118548174 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է մայիսի 4-ին 2014:
  3. 3,0 3,1 3,2 Record #118548174 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է հունվարի 1-ին 2015:
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 6, էջ 354 CC-BY-SA-icon-80x15.png