Դաքքա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Դաքքա
ঢাকা
Dhaka Montage 2019.jpg
ԵրկիրԲանգլադեշ Բանգլադեշ
ՔաղաքապետՍադկու Հոսայն Խոկա
Հիմնադրված է1608 թ.
Առաջին հիշատակում7-րդ դար
Մակերես153,84 կմ²
ԲԾՄ60 մետր
Պաշտոնական լեզուբենգալերեն
Բնակչություն 9 724 976 մարդ (2005)
Ագլոմերացիա12 560 000
Ժամային գոտիUTC+6
Հեռախոսային կոդ02
Փոստային ինդեքս1000
Փոստային ինդեքսներ1000, 1100, 1200–1299 և 1300–1399
Պաշտոնական կայքdhakacity.org
##Դաքքա (Բանգլադեշ)
Red pog.png
Բենգալյան նավաբների պալատը

Դաքքան (նաև Դաքա, բենգալերեն՝ ঢাকা), Բանգլադեշի մայրաքաղաքն է։ Գտնվում է Բուրիգանգա գետի ափին՝ Գանգեսի և Մեղնայի գետխառնուրդի մոտ։ Միջազգային օդանավակայան է, մետաղամշակման, բամբակեղենի, ջուտեղենի արդյունաբերության կենտրոն։

Աշխարհի խոշորագույն քաղաքներից մեկն է. Մեծ Դաքքա կոչվող տարածաշրջանում բնակվում է 18.89 միլիոն մարդ[1][2]։ Այն նաև համարվում է աշխարհի ամենախիտ բնակեցված վայրերից մեկը։ Բանգլադեշի տնտեսական, քաղաքական, մշակութային կենտրոնն է։ Հարավարևելյան Ասիայի և Բենգալյան ծոցի երկրների խոշորագույն քաղաքն է, Հարավային Ասիայում և Իսլամական համագործակցության կազմակերպության անդամ երկրներում՝ խոշորագույններից մեկը։ Գտնվում է Բենգալական դաշտավայրում՝ սահմանագծվելով Բուրիգանգա, Թուրագ, Դալեշվարի և Շիտալակշյա գետերով։

Դաքքայի ներկայիս տարածքում բնակավայր հիմնվել է դեռևս առաջին հազարամյակի սկզբներում։ Նրա դերն ու նշանակությունը նկատելիորեն աճել են 17-րդ դարում, երբ դարձել է Մոգոլական կայսրության հարավասիական նահանգային մայրաքաղաք ու առևտրական կենտրոն։ 75 տարի Դաքքան եղել է Մոգոլական Բենգալիայի մայրաքաղաքը, Բենգալիայում բամբակյա կտորեղենի հատուկ տեսակի՝ մուսլինի առևտրի կենտրոնը, Հնդկական ենթամայրցամաքի առավել ծաղկուն քաղաքներից մեկը։ Միջնադարում քաղաքը կրել է մոգոլական կայսր Ջհանգիրի անունը, եղել նահանգապետի նստավայրը։ Հին քաղաքը ծաղկման բարձրակետին է հասել 17-18-րդ դարերում, երբ այստեղ առևտուր անելու են եկել հարյուրավոր առևտրականներ Եվրոպայի ու Ասիայի տարբեր երկրներից։ Մոգոլ տիրակալները զարդարել են քաղաքը գեղեցիկ այգիներով ու պարտեզներով, մզկիթներով, պալատներով, ամրոցներով ու դղյակներով։ Քաղաքը հայտնի է դարձել «Արևելքի Վենետիկ» անունով[3]։ Բրիտանացիների տրիապետության ժամանակաշրջանում այստեղ մուտք են գործել էլեկտրականությունը, արդիական ջրամատակարարումը, կառուցվել են երկաթուղի, կինոթատրոններ, արևմտաեվրոպական տիպի համալսարաններ, քոլեջներ։ 1905 թվականից Դաքքան վերածվել է Արևելյան Բենգալիայի և Ասսամի վարչական, կրթական կենտրոնի[4]։ 1947 թվականին, բրիտանական գաղութատիրական լծից ազատվելուց հետո, դարձել է Արևելյան Պակիստանի մայրաքաղաքը, 1962-ին՝ ամբողջ Պակիստանի օրենսդիր մարմնի նստավայրը, 1971-ին՝ անկախացած Բանգլադեշի մայրաքաղաքը՝ համաձայն Բանգլադեշի սահմանադրության հինգերորդ հոդվածի[5]։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գոյություն ունեն անվանման ստուգաբանության մի քանի տարբերակներ. անհիշելի ժամանակներից այժմյան քաղաքի տեղում գոյություն է ունեցել մի բնակավայր, որը ծառայել է իբրև պահակետ՝ բենգալերեն դհաքքա. այդ բառն ընկած է քաղաքի այժմյան անվանման հիմքում։ Այստեղից էլ եկել է անվանումը[6]։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. { url=http://worldpopulationreview.com/world-cities/dhaka-population/}(չաշխատող հղում)
  2. «Sector Assessment (Summary): Urban Transport»։ Asian Development Bank 
  3. Hough Michael (հունվարի 1, 2004)։ «Cities and Natural Process: A Basis for Sustainability»։ Psychology Press – via Google Books 
  4. Dani, Ahmad (1962), Dacca – A record of its changing fortunes, Mrs. Safiya S Dani, p. 119, https://www.scribd.com/doc/22374453/Dacca-by-Ahmad-Hasan-Dani 
  5. http://bdlaws.minlaw.gov.bd/print_sections_all.php?id=367
  6. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987)։ Աշխարհագրական անունների բառարան։ Երևան: «Լույս» 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիքիճամփորդն ունի Dhakaին առնչվող զբոսաշրջային տեղեկատվություն։