Բութան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բութանի Թագավորություն
འབྲུག་ཡུལ་
Druk Yul
Դրոշ
Դրոշ
Զինանշան
Զինանշան
Bhutan (orthographic projection).svg
Հիմնական տեղեկություններ
Պետական լեզուներ ձոնգքհա
Մայրաքաղաք Թհիմփհու
Պետական կարգ Ունիտար պետություն, Սահմանափակ միապետություն, Պառլամենտական համակարգ և խորհրդարանական միապետություն
Ազգաբնակչություն. 758 667 (18/կմ²)
Պետական ատրիբուտներ
Հիմն Դրուկ ցենդեն
Արժույթ բութանի նգուլտրում ([[ISO 4217|]])
Վեբ | ISO | Հեռ. .bt | BT | +975
BhutanOMC.png


Բութան (ձոնգքհա՝ འབྲུག་ཡུལ་), Բութանի Թագավորություն, պետություն Հարավային Ասիայում՝ Հնդկաստանի և Չինաստանի միջև։ Երկրի տարածքում են Հիմալայների արևելյան լեռնաճյուղերը, որոնք կտրտված են Բրահմապուտրայի վտակների խոր հովիտներով։ Կլիման խոնավ մերձարևադարձային է։ Կան անտառներ, 4000 մետրից բարձր լեռնային մարգագետիններ են։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվանումն ունի սանսկրիտական ծագում․ կազմված է Բհյոթ՝ «Տիբեթ» և անուա՝ «վերջ» բառերի միացումից․ այսինքն նշանակում է «Տիբեթի սահման»։ Բհոթիա լեզվով երկիրը կոչվում է Դրուկ-Ցուլ[1]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պետության հիմնադիրը համարվում է լամա (բուդդայական քահանա) Նգավանգ Նամգյալը, որը 16-րդ դարի 2-րդ կեսին իրեն հռչակել է Բութանի թագավոր։ Երկիրը երկար ժամանակ եղել է Մեծ Բրիտանիայի գաղութը։ Անգլիացիները, հաստատվելով Հնդկաստանում, իրենց վերահսկողությունն են սահմանել Բութանի վրա։ Հնդստան թերակղզու անգլիական գաղութատիրության փլուզումից հետո՝ 1947 թվականին, ազատագրվել է նաև Բութանը։ Բութանում քաղաքական կուսակցություններն արգելված են։

Երկրի բնակչության 70%-ը բհոտիաներն են և նրանց ցեղակից խմբերը։

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բութանի տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն է։ Մշակում են բրինձ, բամբակենի, ցորեն, գարի։ Զբաղվում են անասնապահությամբ։ Արդյունահանում են երկաթ, ածուխ։ Կան թղթի, գործվածքների, գորգերի արտադրության ձեռնարկություններ։ Երկրում խստորեն պահպանվում են ազգային սովորույթները, այդ թվում՝ նաև ազգային տարազը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան, Աշխարհագրական անունների բառարան, «Լույս», Երևան, 1987: ISBN 5-545-00020-1