Բաղդադ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բաղդադ (այլ կիրառումներ)
Քաղաք
Բաղդադ
արաբ․՝ بغداد‎‎
Haifa street, as seen from the medical city hospital across the tigres.jpg
Բաղդադը
ԵրկիրԻրաք Իրաք
ՆահանգԲաղդադ
ՔաղաքապետՍաբիր Նաբեթ Ալ-Իսսավի
Հիմնադրված է762 թ.
Մակերես2260.2 կմ²
ԲԾՄ34 մ
Բնակչություն6 960 000 մարդ (2016)[1]
Ագլոմերացիա8 000 000
Տեղաբնականունբաղդադցի
Ժամային գոտիUTC+4, ամառը UTC+5
Փոստային ինդեքսներ10001–10090
Պաշտոնական կայքamanatbaghdad.gov.iq
##Բաղդադ (Իրաք)
Red pog.png
Բաղդադի համայնապատկերը և տեսարժան վայրերից մի քանիսը
Աբբասյան խալիֆայության ժամանակներից պահպանված Ալ Խուլաֆա մզկիթը

Բաղդադ (արաբ․՝ بغداد‎‎), Իրաքի մայրաքաղաքը։ Բաղդադի բնակչությունը 2016 թվականի տվյալներով կազմում է մոտավորապես 8,765,000 մարդ[2][3], որով այն համարվում է Իրաքի խոշորագույն քաղաքը, արաբական աշխարհի երկրորդ քաղաքը Կահիրեից հետո և Թեհրանից հետո երկրորդը Արևմտյան Ասիայում։

Բաղդադը Իրաքի քաղաքական, տնտեսական, մշակութային կենտրոնն է։ Այստեղ են գտնվում երկրի կառավարությունը, պետական ու կրոնական բոլոր կենտրոնական հիմնարկությունները, դիվանագիտական բազմաթիվ ներկայացուցչություններ, բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ, թատրոններ, թանգարաններ, պատմաճարտարապետական հուշարձաններ։ Քաղաքը նաև տրանսպորտային կարևորագույն հանգույց է;

Բաղդադը գտնվում է Տիգրիս գետի ափին։ Հիմնադրվել է 8-րդ դարում որպես Աբբասյան խալիֆայության մայրաքաղաք։ Միջնադարում Բաղդադը դարձել է իսլամության կենտրոնը և աշխարհի խոշորագույն քաղաքը 1,200,000 բնակչությամբ[4]։ Սակայն Բաղդադը մեծապես տուժեց 1258 թվականին մոնղոլների գրավման հետևանքով։

1938 թվականից, երբ Իրաքը ճանաչվեց իբրև անկախ պեոտություն, Բաղդադն աստիճանաբար վերստացավ նախկին դերն ու նշանակությունը՝ որպես արաբական մշակույթի կենտրոն։

Արդի ժամանակներում քաղաքը մեծապես տուժել է 2003 թվականին ամերիկյան և ՆԱՏՕ-ի զորքերի՝ Իրաք ներխուժելու և դրան հաջորդած իրաքյան պատերազմի հետևանքով։ Ու թեև պատերազմը, ըստ հայտարարությունների, 2011 թվականի դեկտեմբերին ավարտվել է, սակայն տեղական գրոհայինների հարձակումները շարունակվում են։ Ռազմական գործողությունների հետևանքով վնասվել են հնագիտական բարձր արժեք ունեցող պատմական հուշարձաններ, մշակութային ժառանգության նմուշներ, արվեստի գործեր։ 2012 թվականին կազմված ցանկում Բաղդադը նշվել է որպես ամենաանհյուրընկալ քաղաքներից մեկն աշխարհում[5], միաժամանակ դասվել է կենսամակարդակի ամենացածր չափանիշներ ունեցող բնակավայրերի շարքին[6]։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.demographia.com/db-worldua.pdf
  2. «Largest cities in 2015»։ 2015 
  3. «Baghdad»։ Encyclopedia Britannica (անգլերեն)։ Վերցված է 2020-07-30 
  4. «Largest Cities Through History»։ Geography.about.com։ 2011-04-06։ Արխիվացված օրիգինալից հունիսի 24, 2007-ին։ Վերցված է 2011-06-19 
  5. Inocencio, Ramy (դեկտեմբերի 4, 2012)։ «What city has world's best quality of life?»։ CNN։ Արխիվացված օրիգինալից դեկտեմբերի 4, 2012-ին։ Վերցված է դեկտեմբերի 4, 2012 
  6. «The Central African Republic: On the brink»։ Արխիվացված օրիգինալից հոկտեմբերի 13, 2017-ին։ Վերցված է օգոստոսի 24, 2017 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 250 CC-BY-SA-icon-80x15.png