Բելիզ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բելիզ
Belize
Բելիզի դրոշ Զինանշան
Flag of Belize.svg
Coat of arms of Belize.svg
BLZ orthographic.svg
Կարգավիճակ համագործակցության թագավորություն, ինքնիշխան պետություն, ՄԱԿ անդամ-պետություն և երկիր
Ներառում է Belize District, Cayo District, Corozal District, Orange Walk District, Stann Creek District և Toledo District
Պետական լեզու անգլերեն
Մայրաքաղաք Բելմոպան
Օրենսդիր մարմին National Assembly
Երկրի ղեկավար Եղիսաբեթ II
Կառավարության ղեկավար Dean Barrow
Մակերես 22 966 կմ²
Ազգաբնակչություն 366 954 մարդ (2016)[1]
Հիմն Land of the Free և Մեծ Բրիտանիայի օրհներգ
Հիմնադրված է սեպտեմբերի 21, 1981 թ.
Արժույթ Belize dollar
Կենտրոնական բանկ Central Bank of Belize
Ժամային գոտի UTC-6
Հեռախոսային կոդ +501
Ինտերնետ-դոմեն .bz
Կոորդինատներ: 17°4′1.0120138565762e-07″ հս․ լ. 88°42′1.0001023181539e-07″ ամ. ե. / 17.0666666666947790531594364° հս․. լ. 88.7000000000277850631391630° ավ. ե. / 17.0666666666947790531594364; 88.7000000000277850631391630

Բելիզ, պետություն Կենտրոնական Ամերիկայում՝ Յուկատան թերակղզու հարավարևելյան մասում։ Երկրի ափերը արևելքից ողողում է՝ Կարիբյան Ծովը, հարավային հատվածում Մայա լեռներն են գտնվում, որոնց առավելագույն բարձրությունը հասնում է մինչև 1122 մետրի, խոշոր գետերն են՝ Ռիո Օնդոն և Բելիզը։ Կլիման արևադարձային է։ Ամենամեծ քաղաքներն են՝ մայրաքաղաք Բելմոպանը, Բելիզ քաղաքը և Դանգրիգան, սահմանակից երկրներն են Մեքսիկան՝ հյուսիսից և Գվատեմալան՝ հարավարևմուտքից։

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տնտեսությամբ համարվում է թույլ զարգացած երկիր։ Այստեղ հիմնականում զբաղվում են գյուղատնտեսությամբ, մասնավորապես մշակում են՝ շաքարեղեք, կոկոսյան արմավենի, բրինձ, ցիտրուսներ և այլն։ Բացի այդ զբաղվում են նաև անասնապահությամբ, իսկ ափային գոտիներում լայն տարածում ունի ձկնորսությունը։ Տնտեսության գլխավոր ճյուղերից է նաև զբոսաշրջությունը։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եղել է Մեծ Բրիտանիայի տիրապետության տակ, սակայն մինչ Մեծ Բրիտանիայի տիրապետության տակ անցնելը այստեղ հաստատված են եղել իսպանացիները։ Անգլիացիները այստեղ հայտնվել են միայն 1638 թվականին և 1640 թվականից Բելիզը կոչել են՝ Բրիտանական Հոնդուրաս՝ այդպես անվանելով մինչև 1973 թվականը։ Բելիզի համար 1798 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցավ ճակատամարտ՝ Իսպանիայի և Մեծ Բրիտանիայի միջև, որը տևեց մեկ շաբաթ, այս ճակատամարտը հայտնի է Սուրբ Գևորգի (անգլ.՝ St.George Caye) անունով։ Հակամարտության արդյունքում Մեծ Բրիտանիան հաստատեց իր իշխանությունը, և այս տարածքը 1862 թվականից պաշտոնապես համարեց իր գաղութային տարածք։ Բելիզը Միացյալ Թագավորությունից լիովին անկախացավ 1981 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, երբ Միացյալ Թագավորության թագուհին Եղիսաբեթ II-ն էր։

Վարչական բաժանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Բելիզի վարչական բաժանում


Վարչականորեն բաժանվում է 6 շրջանների․

Շրջան Վարչական կենտրոն Տարածք (կմ²) քառակուսի մղոն Բնակչություն (2005) 2 տառային աբրեվիատուրա 3 տառային աբրեվիատուրա
Բելիզ Բելիզ (քաղաք) 4,204 1,623 87,000 BZ BZD
Կայո Սան Իգնասիո 5,338 2,061 66,800 CY CYO
Կորոզալ Կորոզալ 1,860 718 35,500 CZ CZL
Օրինջ Ուոլք (շրջան) Օրինջ Ուոլք 4,737 1,829 47,000 OW OWK
Սթեն Քրիք Դանգրիգա 2,176 840 30,000 SC SCK
Տոլեդո Պունտա Գորդա 4,648 1,795 27,600 TO TOL

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]