Պապուա Նոր Գվինեա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Պապուա Նոր Գվինեա
Independent State of Papua New Guinea
Independen Stet bilong Papua Niugini
Պապուա Նոր Գվինեայի դրոշ Զինանշան
Flag of Papua New Guinea.svg
National Emblem of Papua New Guinea.svg
Papua New Guinea on the globe (Oceania centered).svg
Կարգավիճակ համագործակցության թագավորություն, պետություն, կղզային պետություն, երկիր, ՄԱԿ անդամ-պետություն և ինքնիշխան պետություն
Ներառում է Central Province, Chimbu Province, Eastern Highlands Province, East New Britain, East Sepik Province, Enga Province, Gulf, Madang Province, Manus Province, Milne Bay Province, Morobe Province, New Ireland Province, Oro Province, Bougainville, Southern Highlands Province, Western Province, Western Highlands Province, West New Britain Province, Sandaun Province և National Capital District
Պետական լեզու անգլերեն, Tok Pisin, Hiri Motu և Papua New Guinean Sign Language[1]
Մայրաքաղաք Պորտ Մորսբի
Երկրի ղեկավար Եղիսաբեթ II
Կառավարության ղեկավար Peter O'Neill
Մակերես 462 840 կմ²
Ազգաբնակչություն 7 321 262 մարդ (2013)[2]
Խտություն 13 մարդ/կմ²
Հիմն O Arise, All You Sons
Հիմնադրված է 1975 թ.
Արժույթ Papua New Guinean kina
Ժամային գոտի UTC+10 և UTC+11:00
Հեռախոսային կոդ +675
Ինտերնետ-դոմեն .pg
Կոորդինատներ: 6°22′0.0012000999986756″ հվ. լ. 146°6′9.997953636921e-08″ ավ. ե. / 6.366667000027777412186° հս․. լ. 146.1000000000277623257716186° ավ. ե. / 6.366667000027777412186; 146.1000000000277623257716186

Պապուա Նոր Գվինեա, պետություն Օվկիանիայում։ Գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի հարավարևմտյան հատվածում և զբաղեցնում է Նոր Գվինեա կղզու արևելյան հատվածը, Բիսմարկի կղզիները, Սողոմոնյան կղզիների հյուսիսային հատվածը և այլ կղզային տարածքներ։ Մակերեսը կազմում է 462 840 կմ², իսկ բնակչությանը թիվը 2009 թվականին՝ 6 մլն.։ Մայրաքաղաքաը Պորտ Մորսբին է։ Զբաղեցնում է Նոր Գվինեա կղզու արևելյան մասը, Բիսմարկի, Լուիզիադա կղզեխմբերը, Սողոմոնի կղզիների հյուսիսային մասը, Տրոբրիան, Դ’Անտրկաստո, Մուրուա կղզիները և մոտ 200 մեծ ու փոքր այլ կղզիներ։ Երկրի կենտրոնում, արևմուտքից արևելք, ձգվում են 3000–4000 մ բարձրության (առավելագույնը՝ 4506 մ, Վիլհելմ լեռ) լեռնաշղթաները։ Կան բազմաթիվ գործող և հանգած հրաբուխներ։ Հաճախակի են երկրաշարժերը։ Ընդերքում կան նավթի ու գազի, պղնձի, ոսկու, երկաթի, նիկելի, կապարի, մանգանի, պլատինի հանքավայրեր։ Կլիման հասարակածային և մերձհասարակածային է։ Գետերը ջրառատ են, հարուստ՝ ջրաէներգետիկ պաշարներով։ Կենդանական և բուսական աշխարհները բազմազան են։ Աճում է ավելի քան 20 հզ. բուսատեսակ, որոնց մեծ մասը բնաշխարհիկ է։ Տարածված են մշտադալար անտառները, լեռներում խիստ արտահայտված է վերընթաց գոտիականութունը։ Կենդանիներից կան գորշուկ, ծառի ագեվազ և կուսկուս պարկավորներ, օձեր, մողեսներ, ջրերում՝ կոկորդիլոս, կրիա։ Բազմաթիվ ու բազմատեսակ են թռչունները (կազուարներ, դրախտահավեր և այլն)։

Նոր Գվինեա կղզու հարավարևելյան մասը՝ Պապուան, եղել է Մեծ Բրիտանիայի գաղութը, իսկ հյուսիսարևելյան մասը զավթել է Գերմանիան։ 20-րդ դարի սկզբից Նոր Գվինեան պատկանել է Ավստրալիային։ 1949 թվականին Պապուան և Նոր Գվինեան վարչականորեն միավորվել են։ Երկիրն անկախ է հռչակվել 1975 թ-ի սեպտեմբերի 16-ին։ Երկրի հիմնական բնակիչները պապուասներն ու մելանեզացիներն են, որոնք խոսում են ավելի քան 700 լեզվով ու բարբառով։ Խոշոր քաղաքներն են Պորտ Մորսբին, Լաեն, Մադանգը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]