Իսրայելի պաշտպանության բանակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Իսրայելի պաշտպանության բանակ
Flag of the Israel Defense Forces.svg
Տեսակ զինված ուժեր
Երկիր Իսրայել
Հիմնադրված է 1948 թվականի մայիսի 26
Կառուցվածք Q1674702?, Q462211?, Q510534?, Q2920281?, Իսրայելի հյուսիսային ռազմական շրջան, Q1532963?, Q1674711? և Իսրայելի թիկունքի հրամանատարություն
Գլխավոր շտաբ Իսրայել Իսրայել
Ղեկավարություն
Պաշտպանության նախարար Մոշե Յաալոն
գեներալ-լեյտենանտ Գադի Այզենկոտ
Զինվորական անձնակազմ
Զինվորական ծառայության ժամկետ 36 ամիս (32 ամիս մարտական զորամասերի համար), կանանց համար՝ 24 ամիս
Կայք http://www.idfblog.com/
Israel Defense Forces Վիքիպահեստում

Իսրայելի պաշտպանության բանակ (եբր.՝ צבא הגנה לישראל‎  - Ցվա հագանա լե-Յիսրայել, կրճատ՝ եբր.՝ צה"ל‎  - Ցահալ) Իսրայել պետության բանակը և նրա անվտանգության գլխավոր մարմինը։ ՑԱԽԱԼ-ի ներկայիս պետն է գեներալ-լեյտենանտ Գադի Այզենկոտը։

Ցահալը կազմավորվել է պետության հիմնադրումից երկու շաբաթ անց, անկախության համար մղվող պատերազմի ժամանակ: Իսրայելի ժամանակավոր կառավարությունը Դավիդ բեն Գուրիոնի գլխավորությամբ բանակի կազմավորման որոշում է կայացրել, և 1948 թվականի մայիսի 26-ին Դավիդ բեն Գուրիոնը ստորագրել է «Իսրայելի Պաշտպանության Բանակի մասին հրամանագիր»-ը (եբր.՝ פקודת צבא הגנה לישראל‎):

1948 թվականի հունիսի վերջին «Հագանա»-յի ղեկավարության և այլ ընդհատակյա ռազմականացված կազմակերպությունների («Էցել» և «Լեհի») ղեկավարների միջև համաձայնագիր է ստորագրվել այն մասին, որ մարտական ստորաբաժանումները ինտեգրացվելու են Ցահալի հետ: Բացառություն էին կազմում այդ կազմակերպությունների ստորաբաժանումները Երուսաղեմում, որոնց վրա այդ ժամանակ չէր տարածվում իսրայելական ինքնիշխանությունը[1][2]: Քանի որ Ցահալի մեծ մասը կազմում էին «Հագանա»-յի անդամները, նա հիմնականում պահպանել է նրա կազմակերպական կառուցվածքը:

Դոկտրին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բանակի օգտագործման ձևը՝ գործողությունների դոկտրինը մշակվել է 1949 թվականին գնդապետ Խաիմ Լասկովի գլխավորությամբ: Դոկտրինը հիմնված էր աշխարհաքաղաքական իրողությունների իսրայելական գնահատականի վրա.

Aquote1.png * Իսրայելը բնակչությամբ զիջում է իր հարևաններին և մոտ ապագայւմ ստիպված կլինի պատերազմ վարել թվակապես գերազանցող թշնամու հետ:
  • Վեճը հարևանների հետ կայանում է ոչ թե սահմանների անհամաձայնության, այլ Իսրայելի գոյության մեջ: Իսրայելի թշնամիները պատերազմ կվարեն նրա դեմ այն ոչնչացնելու նպատակով:
  • Հաշվի առնելով աշխարհագրական իրողությունները, ինչպես նաև թշնամու կենդանի ուժի և տեխնիկայի առումով առավելությունը, Իսրայելը չի կարող հաղթանակի վրա հույսը դնել թշնամու ոչնչացման ճանապարհով: Իրական նպատակը պետք է լինի թշնամու զինված ուժերին այնպիսի հարված հասցնելը, որպեսզի այն շարքից դուրս գա հնարավորինս երկար ժամանակով:
  • Փոքր տարածքը, խիստ կտրտված սահմանները և ռազմաճակատին մոտ գտնվող բնակավայրերը զրկում են Իսրայելին ցանկացած ռազմավարական նշանակալիությունից: Սահմանից մինչև ծովը հեռավորությունը ամենանեղ հատվածում կազմում է ընդամենը 14 կմ: Պաշտպանության համար նախատեսված ոչ մի բնական խոչընդոտ գոյություն չունի:
  • Իսրայելը չի կարող վարել երկարատև պատերազմ: Պատերազմը ստիպում է իրականացնել բնակչության այնպիսի մեծ տոկոսի մոբիլիզացում, որ տնտեսությունը մի քանի շաբաթ անց պարզապես կդադարի գործել[3]:
Aquote2.png


Գոլանի բրիգադի զինծառայողները Գոլանի բարձունքներում

Իսրայելի պաշտպանության նախարար Յաալոն Մոշեն 2013 թվականի հուլիսի 11-ին հայտնել է, որ Մերձավոր Արևելքում իրավիճակի հետ կապված բանակային բարեփոխումներ իրականացնելու անհրաժեշտություն է առաջացել.

Aquote1.png Պետք է հաշվի առնել այն փաստը, որ այսօր ռազմական գործողությունների թատերաբեմն ընդհանրապես նման չէ նրան, ինչը մենք գիտեինք դրանից առաջ: Ներկայումս ավելի փոքր ուշադրություն դարձվում է ծանր սպառազինության վրա, հիմնական ուշադրությունը դարձվում է տեխնոլոգիաների վրա, անօդաչու թռչող սարքերի վրա, որոնք մեզ նշանակալի առավելություն են տալիս հակառակորդի նկատմամբ: Aquote2.png


Հիմնական ուղղությունները, որտեղ պետք է իրականացվեին ամենակարևոր փոփոխությունները, դա հետախուզությունն էր, գաղտնալսումը, ակտիվ գործողությունները կիբերտիրույթում, համալրումը ժամանակակից սպառազինությամբ: Բոլոր բարեփոխումները պետք է անցկացվեին լուրջ բյուջետային կրճատումների ֆոնի ներքո: Ծրագրվում էր աշխատանքից ազատել 5 հազար զինծառայող, մի քանի էսկադրիլիաների և տանկային զորամասերի լուծարումը, Գոլանի բարձունքներում առանձին օկրուգի ստեղծումը, որը կդառնար ռազմակայան Սիրիայի կողմից հնարավոր ագրեսիային դիմագրավելու համար: Ծրագրվում էր ռազմանավերի քանակության կրճատումը, հնացած զենիթային համալիրների դուրս գրումը, գլխավոր շտաբում լոգիստիկայի բաժնի փակումը: Դաշտային վարժանքների քանակության և տևողության հաշվին մեծ ուշադրություն պետք է դարձվեր մարտական զորամասերի տեխնոլոգիական համալրմանը: Կրճատումների ծրագիրը բանակը կդարձնի քանակապես ավելի փոքր, սակայն որակապես ավելի լավը: «Ցահալը վերապրում է հեղափոխական փոփոխությունների դար: Շուտով մենք կունենանք որակապես այլ բանակ», - խոստացել է Յաալոնը[4]:

Ծառայությունն ըստ զորակոչի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Զինվորական ծառայության մասին օրենքը սահմանում է պարտադիր զինվորական ծառայության հետևյալ տեսակները Իսրայելի պաշտպանության բանակում.

  • Ժամկետային ծառայություն
  • Պահեստային ծառայություն

Հավաքագրման չափանիշները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ օրենքի Իսրայելի բոլոր քաղաքացիները, ներառյալ երկքաղաքացիություն ունեցող և այլ երկրում բնակվող, ինչպես նաև երկրի տարածքում մշտապես բնակվող քաղաքացիները, 18 տարին լրանալուն պես ենթակա են Ցահալում զինվորական ծառայությանը: Ժամկետային ծառայության ժամկետը 36 ամիս է (32 ամիս մարտական զորամասերի համար), կանանց համար՝ 24 ամիս: Օրենքը տարածվում է հրեաների վրա (և ոչ հրեա պետության քաղաքացիների), դրուզների և չերկեսների վրա[5]: Բեդվինները, քրիստոնյաները և մահմեդականները կարող են բանակում կամավոր ծառայել:

Զորակոչից ազատում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սահմանապահ զորքերի (Մագավ) զինծառայող

Զորակոչից ազատումը տեղի է ունենում հետևյալ դեպքերում.

  • Կանանց դեպքում – եթե զորակոչի պահին ամուսնացած է կամ առողջական խնդիրներ ունի:
  • Տղամարդկանց դեպքում – եթե առողջական խնդիրներ ունի:
  • Հայրենադարձներ – ովքեր հայրենիք են վերադարձել 26 տարեկանից ավելի բարձր տարիքում կամ երեխաներ ունեն (1.07.2009 թվականի դրությամբ)[6][7][8]:

Այն տղամարդիկ, ովքեր ուսանում են հրեական կրոնական դպրոցներում (եշիվա), տարկետում են ստանում ուսումնառության տարիների ընթացքում, որը կարող է տևել ամբողջ կյանքի ընթացքում: Կրոնական կանայք իրավունք ունեն ազատվել զինվորական ծառայությունից կամ այլընտրանքային ծառայության անցնել հիվանդանոցներում, ուսումնական հաստատություններում, կամավորական կազմակերպություններում:

Կանայք բանակում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կինը իսրայելական բանակում
Կարակալ գումարտակ՝ զորամաս, որտեղ կանայք և տղամարդիկ միասին են ծառայում

Իսրայելական բանակը աշխարհի բոլոր բանակներից տարբերվում է նրանով, որ Իսրայելի պաշտպանության բանակում ծառայում է երկրի կանանց մեծամասնությունը (կանայք Իսրայելում զինապարտ են համարվում): Սակայն կանանց մոտ 1/3-րդը տարկետում եմ ստանում կամ ամբողջությամբ ազատվում են զինվորական ծառայությունից (հղիություն, կրոնական համոզմունքներ): Ժամկետային ծառայության ավարտից հետո կանանց մեծամասնությունը ազատվում է ամենամյա զինվորական հավաքագրումից:

1948 թվականի անկախության համար մղվող պատերազմում, երկրի ծանր իրավիճակի հետ կապված, կանայք ակտիվ մասնակցություն ունեցան Իսրայելի պաշտպանության գործում: Պատերազմի ավարտից հետո կանայք գործնականորեն դադարեցին մասնակցել մարտական գործողություններին: Ներկայումս կանանց մեծ մասը զորակոչվում է ոչ մարտական զորամասեր: 2005 թվականի դրությամբ կանանց թույլատրվում է ծառայել Իսրայելի պաշտպանության բանակի ավելի քան 83 % զորամասերում:

Իսրայելական պաշտպանության բանակի կին-զինծառայող

2009 թվականի դրությամբ կանայք ծառայում են հրետանային զորքերում, Մագավ սահմանապահ զորքերում: Գոյություն ունեն նաև հետևակային զորամասեր, որտեղ տղամարդիկ և կանայք միասին են ծառայում, օրինակ, «Կարակալ գումարտակ»:

2001 թվականին Գլխավոր շտաբին կից ստեղծվել է կանանց-զինծառայողների հարցերով խորհրդականի վարչություն, որը զբաղվում է Ցահալում հավասար հնարավորությունների պահպանման հարցերով: Վարչությունը գլխավորել է գեներալ Սյուզի Յոգևը:

Պահեստային ծառայություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամկետային ծառայությունն ավարտելուց հետո շարքային և սպայական կազմի բոլոր անձինք կարող են զորակոչվել ամենամյա պահեստային հավաքագրումների 45 օր ժամկետով:

Իսրայելի պահեստայինների ծառայությունը՝ «Շիրութ Միլուիմ Պաիլ» (եբր.՝ שירות מילואים פעיל‎) տևում է մինչև պահեստայինների 45 տարին լրանալը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]