Գամբիա

Գամբիա
Գամբիայի դրոշ	Զինանշան
;	;
Կարգավիճակ	ինքնիշխան պետություն և երկիր
Ներառում է	Ցածր գետ, Կենտրոնական գետ, Հյուսիսային ափ, Վերին գետ, Արևմտյան ափ և Մեծ Բանժուլի Շրջան
Պետական լեզու	անգլերեն
Մայրաքաղաք	Բանջուլ
Պետական կարգ	իսլամական հանրապետություն
Օրենսդիր մարմին	Գամբիայի խորհրդարան
Երկրի ղեկավար	Ադամ Բերրոու
Կառավարության ղեկավար	Ադամ Բերրոու
Ազգաբնակչություն	▲ 1 878 999 (2013)
Խտություն	166,7 մարդ/կմ²
Կրոն	իսլամ՝ 90%; քրիստոնեություն՝ 9%
Հիմն	Հանուն Գամբիայի՝ մեր հայրենիքի
Կարգախոս	Progress, Peace, Prosperity
Հիմնադրված է	1965 թ.
Արժույթ	Գամբյան դալասի
Կենտրոնական բանկ	Գամբիայի կենտրոնական բանկ
Ժամային գոտի	UTC+0 և Աֆրիկա/Բանջուլ
Հեռախոսային կոդ	+220
Ինտերնետ-դոմեն	.gm
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս	0,5
	13°30′N 15°30′W / 13.5°N 15.5°W

Գամբիա (անգլերեն՝ The Gambia), պետություն արևմտյան Աֆրիկայում։ Աֆրիկայի մայրցամաքային մասի ամենափոքր պետությունն է։ Հյուսիսում, հարավում ու արևելքում սահմանակցում է Սենեգալի հետ, արևմուտքում մի փոքր տարածքում նրա ափերը ողողում են Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերը։ 1965 թվականի փետրվարի 18-ին Գամբիան անկախացել է Բրիտանական կայսրությունից և ընդգրկվել Ազգերի Համագործակցության մեջ՝ նրա կազմում մնալով մինչ 2013 թվականի հոկտեմբերի 2-ը։ Գամբիայի մայրաքաղաքը Բանջուլն է, խոշորագույն քաղաքը՝ Սերեկունդան։

Աշխարհագրություն

Արևելքից, հյուսիսից և հարավից սահմանակից է Սենեգալին։ Արևմուտքից ողողվում է Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերով։ Տարածությունը 11,3 հազար կմ քառակուսի է։ Տերիտորիան տափարակ ցածրադիր հարթավայր է (բարձրությունը մինչև 100 մ), որ ձգվում է Գամբիա գետի զույգ ափերի երկայնքով։ Մայրաքաղաքը՝ Բանջուլ^[8]։

Տնտեսություն

Ագրարային երկիր է։ Արտահանման համար մշակում են գետնանուշ, իսկ ներքին սպառման համար՝ բրինձ, կորեկ, սորգո, եգիպտացորեն, հացարմատ և այլն։ Զբաղվում են նաև անասնապահությամբ, ձկնորսությամբ և փայտամթերում։ Կան սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ։ Զարգացած է արհեստագործությունը^[8]։ |փողը =դալասի |փողը1 = բուտուов |Աճը = Կաղապար:Աճը 5,4% (2018)^[9] |ՀՆԱ-ն = $761 մլն^[9]

Գյուղատնտեսությունը

Գյուղատնտեսությունը Գամբիայի տնտեսության գլխավոր ճյուղն է։ Գլխավոր արտահանվող ապրանքը գետնանուշն է, ներքին օգտագործման համար արտադրվում է բրինձ, եգիպտացորեն։ Զարգացած է ձկնորսությունը ինչպես ծովային, այնպես էլ գետային։ Գյուղատնտեսությամբ զբաղվում է աշխատուժի 75%-ը։ Գետնանուշի արտադրությունը կազմում է ՀՆԱ -ի 5.3%-ը, ուրիշ ապրանքները՝ 8.3%, տնային հոտերը՝ 4.4%, ձկնորսությունը՝ 1.8%-, իսկ անտառագործությունը՝ 0.8%:

Արդյունաբերությունը

2015 թվականին արդյունաբերությունը տվել է ՀՆԱ-ի 13%-ը։ Արդյունաբերության հիմնական ճյուղը մթերայինն է։ Արտադրվում է նաև օճառ, ոչ ալկոհոլային խմիչքներ և հագուստներ։

գետնանուշ
ձուկ և կաշի
խմիչքներ
փայտամշակում
մետաղամշակում
հագուստներ

Պատմություն

Կոչվել է Գամբիա գետի անունով։ 19-րդ դարի սկզբից եղել է Մեծ Բրիտանիայի գաղութը։ Անկախություն է ստացել 1965 թվականի փետրվարի 18-ին։ 1970 թվականին հռչակվել է հանրապետություն^[8]։

2015 թվականի դեկտեմբերի 12-ին երկրի նախագահ Յահյա Ջամեն երկիրը հայտարարեց Իսլամական հանրապետություն։

Աղբյուրներ

1 2 3 4 5 6 https://www.mappr.co/counties/gambia/
↑ Ethnologue — 25, 19 — Dallas, Texas: SIL, 1951. — ISSN 1946-9675
↑ http://www.visitthegambia.gm/a
1 2 http://www.bbc.com/news/world-africa-38702787
↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2020f/africa
↑ https://www.iana.org/domains/root/db
↑ Human Development Report — UNDP, 2022.
1 2 3 Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան, Աշխարհագրական անունների բառարան, Ա-Կ, Երևան, «Լույս», 1987, էջ 102
1 2 «The World Factbook: The Gambia» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մայիսի 23-ին. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 12-ին.

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գամբիա» հոդվածին։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 2, էջ 672)։

[_6d1692994c041363-1] 1 2 3 4 5 6 https://www.mappr.co/counties/gambia/

[_63d56d7a6a572260-2] Ethnologue — 25, 19 — Dallas, Texas: SIL, 1951. — ISSN 1946-9675

[_3975bc82922d3dfb-3] ttp://www.visitthegambia.gm/a

[_98eea8248cb4a65b-4] 1 2 http://www.bbc.com/news/world-africa-38702787

[_77a80a1c7ae00fdd-5] ttps://data.iana.org/time-zones/tzdb-2020f/africa

[_662c04818949a1bd-6] ttps://www.iana.org/domains/root/db

[_3a32ca68f69cbe09-7] Human Development Report — UNDP, 2022.

[Գրգեարյան-8] 1 2 3 Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան, Աշխարհագրական անունների բառարան, Ա-Կ, Երևան, «Լույս», 1987, էջ 102

[CIA_World_Factbook:_The_Gambia-9] 1 2 «The World Factbook: The Gambia» (անգլերեն). Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ մայիսի 23-ին. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 12-ին.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]