Գամբիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գամբիա
Գամբիայի դրոշ Զինանշան
Flag of The Gambia.svg
Coat of arms of The Gambia.svg
Gambia (orthographic projection with inset).svg
Կարգավիճակինքնիշխան պետություն և երկիր
Ներառում էՑածր գետ, Կենտրոնական գետ, Հյուսիսային ափ, Վերին գետ, Արևմտյան ափ և Greater Banjul Area?
Պետական լեզուանգլերեն[1]
ՄայրաքաղաքԲանջուլ
Պետական կարգիսլամական հանրապետություն
Օրենսդիր մարմինThe Gambia National Assembly?
Երկրի ղեկավարAdama Barrow?[2]
Կառավարության ղեկավարAdama Barrow?[2]
Ազգաբնակչություն 1 878 999 (2013)
Խտություն166,7 մարդ/կմ²
Կրոնիսլամ՝ 90%
քրիստոնեություն՝ 9%
ՀիմնFor The Gambia Our Homeland?
ԿարգախոսProgress, Peace, Prosperity, Прогрес, мир, просперитет և The smiling coast of Africa
Հիմնադրված է1965 թ.
ԱրժույթԳամբյան դալասի
Կենտրոնական բանկCentral Bank of The Gambia?
Ժամային գոտիUTC+0
Հեռախոսային կոդ+220
Ինտերնետ-դոմեն.gm
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքս0,46[3]
statehouse.gm

Գամբիա (անգլերեն՝ The Gambia), պետություն արևմտյան Աֆրիկայում։ Աֆրիկայի մայրցամաքային մասի ամենափոքր պետությունն է։ Հյուսիսում, հարավում ու արևելքում սահմանակցում է Սենեգալի հետ, արևմուտքում մի փոքր տարածքում նրա ափերը ողողում են Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերը։ 1965 թվականի փետրվարի 18-ին Գամբիան անկախացել է Բրիտանական կայսրությունից և ընդգրկվել Ազգերի Համագործակցության մեջ՝ նրա կազմում մնալով մինչ 2013 թվականի հոկտեմբերի 2-ը։ Գամբիայի մայրաքաղաքը Բանջուլն է, խոշորագույն քաղաքը՝ Սերեկունդան։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արևելքից, հյուսիսից և հարավից սահմանակից է Սենեգալին։ Արևմուտքից ողողվում է Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերով։ Տարածությունը 11,3 հազար կմ քառակուսի է։ Տերիտորիան տափարակ ցածրադիր հարթավայր է (բարձրությունը մինչև 100 մ), որ ձգվում է Գամբիա գետի զույգ ափերի երկայնքով։ Մայրաքաղաքը՝ Բանջուլ[4]:

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ագրարային երկիր է։ Արտահանման համար մշակում են գետնանուշ, իսկ ներքին սպառման համար՝ բրինձ, կորեկ, սորգո, եգիպտացորեն, հացարմատ և այլն։ Զբաղվում են նաև անասնապահությամբ, ձկնորսությամբ և փայտամթերում։ Կան սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ։ Զարգացած է արհեստագործությունը[4]: |փողը =դալասի |փողը1 = բուտուов |Աճը = Կաղապար:Աճը 5,4% (2018)[5] |ՀՆԱ-ն = $761 մլն[5]

Գյուղատնտեսությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղատնտեսությունը Գամբիայի տնտեսության գլխավոր ճյուղն է: Գլխավոր արտահանվող ապրանքը գետնանուշն է, ներքին օգտագործման համար արտադրվում է բրինձ, եգիպտացորեն: Զարգացած է ձկնորսությունը ինչպես ծովային, այնպես էլ գետային: Գյուղատնտեսությամբ զբաղվում է աշխատուժի 75%-ը: Գետնանուշի արտադրությունը կազմում է ՀՆԱ -ի 5.3%-ը, ուրիշ ապրանքները՝ 8.3%, տնային հոտերը՝ 4.4%, ձկնորսությունը՝ 1.8%-, իսկ անտառագործությունը՝ 0.8%:

Արդյունաբերությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2015 թվականին արդյունաբերությունը տվել է ՀՆԱ-ի 13%-ը: Արդյունաբերության հիմնական ճյուղը մթերայինն է: Արտադրվում է նաև օճառ, ոչ ալկոհոլային խմիչքներ և հագուստներ:

  • գետնանուշ
  • ձուկ և կաշի
  • խմիչքներ
  • փայտամշակում
  • մետաղամշակում
  • հագուստներ

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոչվել է Գամբիա գետի անունով։ 19-րդ դարի սկզբից եղել է Մեծ Բրիտանիայի գաղութը։ Անկախություն է ստացել 1965 թվականի փետրվարի 18-ին։ 1970 թվականին հռչակվել է հանրապետություն[4]:

2015 թվականի դեկտեմբերի 12-ին երկրի նախագահ Յահյա Ջամեն երկիրը հայտարարեց Իսլամական հանրապետություն։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://www.ethnologue.com/language/eng
  2. 2,0 2,1 http://www.bbc.com/news/world-africa-38702787
  3. Отчёт о развитии человечестваUnited Nations Development Programme.
  4. 4,0 4,1 4,2 Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան, Աշխարհագրական անունների բառարան, Ա-Կ, Երևան, «Լույս», 1987, էջ 102
  5. 5,0 5,1 «The World Factbook: The Gambia» (անգլերեն)։ Վերցված է 2016-05-12