Գամբիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գամբիա
Գամբիայի դրոշ Զինանշան
Flag of The Gambia.svg
Coat of arms of The Gambia.svg
Gambia (orthographic projection with inset).svg
Կարգավիճակերկիր և ինքնիշխան պետություն
Ներառում էՑածր գետ, Կենտրոնական գետ, Հյուսիսային ափ, Վերին գետ, Արևմտյան ափ և Greater Banjul Area?
Պետական լեզուանգլերեն[1]
ՄայրաքաղաքԲանջուլ
Պետական կարգիսլամական հանրապետություն
Օրենսդիր մարմինNational Assembly?
Երկրի ղեկավարAdama Barrow?[2]
Կառավարության ղեկավարAdama Barrow?[2]
Ազգաբնակչություն 1 878 999 (2013)
Խտություն166,7 մարդ/կմ²
Կրոնիսլամ՝ 90%
քրիստոնեություն՝ 9%
ՀիմնFor The Gambia Our Homeland?
ԿարգախոսProgress, Peace, Prosperity և Прогрес, мир, просперитет
Հիմնադրված է1965 թ.
ԱրժույթԳամբյան դալասի
Կենտրոնական բանկCentral Bank of The Gambia?
Ժամային գոտիUTC+0
Հեռախոսային կոդ+220
Ինտերնետ-դոմեն.gm
Կոորդինատներ: 13°30′ հս․ լ. 15°30′ ամ. ե. / 13.500° հս․. լ. 15.500° ավ. ե. / 13.500; 15.500
statehouse.gm

Գամբիա (անգլերեն՝ The Gambia), պետություն արևմտյան Աֆրիկայում։ Աֆրիկայի մայրցամաքային մասի ամենափոքր պետությունն է։ Հյուսիսում, հարավում ու արևելքում սահմանակցում է Սենեգալի հետ, արևմուտքում մի փոքր տարածքում նրա ափերը ողողում են Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերը։ 1965 թվականի փետրվարի 18-ին Գամբիան անկախացել է Բրիտանական կայսրությունից և ընդգրկվել Ազգերի Համագործակցության մեջ՝ նրա կազմում մնալով մինչ 2013 թվականի հոկտեմբերի 2-ը։ Գամբիայի մայրաքաղաքը Բանջուլն է, խոշորագույն քաղաքը՝ Սերեկունդան։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արևելքից, հյուսիսից և հարավից սահմանակից է Սենեգալին։ Արևմուտքից ողողվում է Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերով։ Տարածությունը 11,3 հազար կմ քառակուսի է։ Տերիտորիան տափարակ ցածրադիր հարթավայր է (բարձրությունը մինչև 100 մ), որ ձգվում է Գամբիա գետի զույգ ափերի երկայնքով։ Մայրաքաղաքը՝ Բանջուլ[3]:

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ագրարային երկիր է։ Արտահանման համար մշակում են գետնանուշ, իսկ ներքին սպառման համար՝ բրինձ, կորեկ, սորգո, եգիպտացորեն, հացարմատ և այլն։ Զբաղվում են նաև անասնապահությամբ, ձկնորսությամբ և փայտամթերում։ Կան սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ։ Զարգացած է արհեստագործությունը[3]: |փողը =դալասի |փողը1 = բուտուов |Աճը = Կաղապար:Աճը 5,4% (2018)[4] |ՀՆԱ-ն = $761 մլն[4]

Գյուղատնտեսությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղատնտեսությունը Գամբիայի տնտեսության գլխավոր ճյուղն է: Գլխավոր արտահանվող ապրանքը գետնանուշն է, ներքին օգտագործման համար արտադրվում է բրինձ, եգիպտացորեն: Զարգացած է ձկնորսությունը ինչպես ծովային, այնպես էլ գետային: Գյուղատնտեսությամբ զբաղվում է աշխատուժի 75%-ը: Գետնանուշի արտադրությունը կազմում է ՀՆԱ -ի 5.3%-ը, ուրիշ ապրանքները՝ 8.3%, տնային հոտերը՝ 4.4%, ձկնորսությունը՝ 1.8%-, իսկ անտառագործությունը՝ 0.8%:

Արդյունաբերությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2015 թվականին արդյունաբերությունը տվել է ՀՆԱ-ի 13%-ը: Արդյունաբերության հիմնական ճյուղը մթերայինն է: Արտադրվում է նաև օճառ, ոչ ալկոհոլային խմիչքներ և հագուստներ:

  • գետնանուշ
  • ձուկ և կաշի
  • խմիչքներ
  • փայտամշակում
  • մետաղամշակում
  • հագուստներ

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոչվել է Գամբիա գետի անունով։ 19-րդ դարի սկզբից եղել է Մեծ Բրիտանիայի գաղութը։ Անկախություն է ստացել 1965 թվականի փետրվարի 18-ին։ 1970 թվականին հռչակվել է հանրապետություն[3]:

2015 թվականի դեկտեմբերի 12-ին երկրի նախագահ Յահյա Ջամեն երկիրը հայտարարեց Իսլամական հանրապետություն։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://www.ethnologue.com/language/eng
  2. 2,0 2,1 http://www.bbc.com/news/world-africa-38702787
  3. 3,0 3,1 3,2 Հ. Ղ. Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան, Աշխարհագրական անունների բառարան, Ա-Կ, Երևան, «Լույս», 1987, էջ 102
  4. 4,0 4,1 «The World Factbook: The Gambia» (անգլերեն)։ Վերցված է 2016-05-12