Մադագասկար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Մադագասկար (այլ կիրառումներ)
Մադագասկար
Repoblikan'i Madagasikara
Մադագասկարի դրոշ Զինանշան
Flag of Madagascar.svg
Seal of Madagascar.svg
MDG orthographic.svg
Կարգավիճակինքնիշխան պետություն, կղզային պետություն և երկիր
Ներառում էAntananarivo Province, Antsiranana Province, Fianarantsoa Province, Mahajanga Province, Toamasina Province և Toliara Province
Պետական լեզուMalagasy և ֆրանսերեն
ՄայրաքաղաքԱնտանանարիվու
Օրենսդիր մարմինParliament of Madagascar
Երկրի ղեկավարAndry Rajoelina
Կառավարության ղեկավարChristian Ntsay
Մակերես587000 կմ²
Ազգաբնակչություն22 924 851 մարդ (2013)[1]
ՀիմնRy Tanindrazanay malala ô!
ԿարգախոսFitiavana, Tanindrazana, Fandrosoana, Amour, Patrie, Progrès, Love, Land of Our Ancestors, Progress և Любов, Отечество, прогрес
Հիմնադրված է1960 թ.
ԱրժույթԱրիարի
Կենտրոնական բանկCentral Bank of Madagascar
Ժամային գոտիUTC+03:00
Հեռախոսային կոդ+261
Ինտերնետ-դոմեն.mg
Կոորդինատներ: 20° հվ. լ. 47° ավ. ե. / 20° հս․. լ. 47° ավ. ե. / 20; 47
madagascar.gov.mg

Մադագասկար, պետություն Աֆրիկայում։ Մայրաքաղաքը Անտանանարիվուն է։ Գտնվում է Հնդկական օվկիանոսում և բաժանվում է Աֆրիկայից Մոզամբիկի նեղուցով։ Տարածվում է համանուն կղզու վրա, որը գտնվում է հարավային կիսագնդի արևադարձային լայնություններում։ Զբաղեցնում է 590 հազար քկմ մակերես, մայրցամաքային ծագման կղզի է, Աֆրիկայից անջատվել է մեզոզոյում, Մոզամբիկի նեղուցի տեղում գոյություն ունեցած ցամաքի խորասուզման հետևանքով[2]: Երկրի ափերը ողողում են Հնդկական օվկիանոսի տաք ջրերը, որոնք իրենց բարերար ազդեցությունն են թողնում կղզու կլիմայի վրա։ Այստեղ տարածվում են արևադարձային փարթամ անտառներ, որոնք հարուստ են իրենց բնորոշ էկզոտիկ կենդանական ու բուսական աշխարհով, որոնց զարդն է դարձել լեմուրը, որը բացառապես բնակվում է Մադագասկարի անտառներում։ Վերջինս փոքրիկ կապկանման գազանիկ է և ապրում է ծառերի վրա, մարդկանցից հեռու։ Մադագասկարը եղել է Ֆրանսիայի գաղութ և երկար ժամանակ շահագործվել ֆրանսիական գաղութարարների կողմից։ Բայց ի վերջո 1960 թվականի հունիսի 26-ին անկախություն նվաճեց և այսօր ինքն է տնօրինում իր ճակատագիրը։ Մադագասկարում մարդու արոտավայրերի առաջին հնագիտական ապացույցը սկսվում է մ.թ.ա. 2000 թվականից: Մադագասկարի մարդահամարը տեղի է ունեցել BC 350 և AD 550 միջև Ավստրոնիայի ժողովուրդների կողմից, որոնք ժամանում են Բորնեո քաղաքից դուրս: Այդ շրջաններում տարածվում են մշտականաչ արևադարձային անտառները, իսկ արևմուտքում՝ սավաննաները և չոր տափաստանները։ Սրանք միացվեցին 1000-ի մոտ, Բանտու միգրանտների կողմից, Մոզամբիկ ալիքը անցնելով Արևելյան Աֆրիկայից: Մյուս խմբերը ժամանակի ընթացքում շարունակեցին կարգավորել Մադագասկարում, յուրաքանչյուրը երկարատև ներդրումներ կատարեց Մալագասի մշակութային կյանքին: Մալագասի էթնիկ խումբը հաճախ բաժանվում է 18 կամ ավելի ենթախմբեր, որոնցից ամենամեծն են կենտրոնական բարձրավանդակների Մերինան:

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հյուսիսը գտնվում է մերձհասարակածային, հարավը՝ արևադարձային կլիմայական գոտում։ Այդ պատճառով էլ կլիման ամբողջ տարին տաք է, իսկ արևելյան ափերին և լեռնալանջերին՝ նաև խոնավ։

Մադագասկարում մարդու արոտավայրերի առաջին հնագիտական ապացույցը սկսվում է մ.թ.ա. 2000 թվականից: Մադագասկարի մարդահամարը տեղի է ունեցել BC 350 և AD 550 միջև Ավստրոնիայի ժողովուրդների կողմից, որոնք ժամանում են Բորնեո քաղաքից դուրս:

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկրի տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն է։ Մշակում են բրինձ, բամբակենի, սրճենի, մանիոկ, սորգո, բատատ, համեմունքային բույսեր և այլն։ Անասնապահությունը թույլ է զարգացած։ Կան պահածոների, շաքարի, ծխախոտի արտադրության ձեռնարկություններ։ Զբաղվում են նաև ձկնորսությամբ։ Զարգացած են փայտե, հյուսածո իրերի պատրաստումը, ջուլհակությունը։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչության մեծ մասը 91 տոկոսը մադագասկարցիներ են, կան նաև ֆրանսիացիներ, արաբներ, հնդիկներ և այլ ազգեր։ XIV դարում Մադագասկարի կենտրոնում կազմավորվել է Իմերինա պետությունը, XVI–XVII դարերում՝ ևս մի շարք փոքր պետություններ, որոնք XIX դարում միավորվել են կենտրոնացած պետության՝ Մալգաշական թագավորության մեջ։ Դեռևս XVI դարից կղզում տիրապետություն հաստատելու համար պայքարել են պորտուգալացիները, անգլիացիները, ֆրանսիացիները։ 1883 թվականից կղզին եղել է ֆրանսիական գաղութ։ Անկախություն է ձեռք բերել 1960 թվականին։

Կրոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մադագասկարի բնակչության 47 տոկոսը դավանում է անիմիզմ ։ 45 տոկոսը դավանում է քրիստոնեություն հիմնականում Կաթոլիկություն, Բողոքականություն։ 7 տոկոսը դավանում է իսլամ իսկ մնացյալ 1 տոկոսը դավանում են այլ կրոններ (հինդուիզմ), (աթեիզմ) ։ Անտանանարիվույում կառուցվելու է հայկական եկեղեցի։

Մադագասկարի քարտեզը և լուսանկարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. World Bank databaseWB.
  2. Մ.Իսկանդարյան, Մայրցամաքների և օվկիանոսների աշխարհագրություն, Երևան 1996 թ

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]