Եգիպտացորեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Եգիպտացորեն
Եգիպտացորեն
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Բաժին Ծածկասերմեր
Դաս Միաշաքիլավորներ
Կարգ Poales
Ընտանիք Հացազգիներ
Ցեղ Եգիպտացորեն
Լատիներեն անվանում
Zea mays, ցեղը՝ mays


Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում




Zea mays 'Ottofile giallo Tortonese'

Եգիպտացորեն (Zea mays), մայծ, սիմինդր, խոշոր հատիկներով բույս է, որը դեռևս նախապատմական ժամանակաշրջանում մշակում էին Կենտրոնական Ամերիկայի բնիկները։
Միամյա խոտաբույս է, եգիպտացորեն դասի միակ մշակաբույսն է։
Բաժանվում է ինը բուսաբանական խմբերի։

Կառուցվածքը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մայծը բարձրահասակ խոտաբույս է, հասնում է 3մ բարձրության։ Ունի լավ զարգացած արմատների թելքային համակարգ։ Արմատները խորանում են մինչև 100÷150սմ։ Ցողունի ստորին հանգույցներում կարող է առաջանան օդային հենարանային արմատներ, որոնք ցողունին պաշտպանում են ընկնելուց և բույսին մատակարարում են ջուր և սննդանյութեր։
Ցողունն ուղղաձիգ է, 7սմ տրամագծով, առանց ներսի խոռոչի (ի տարբերություն հացաբույսերից շատերի)։
Տերեւներն աճում են յուրաքանչյուր հանգույցից, խոշոր են, գծային, նշտարաձև, մինչև 10սմ լայնության և 1մ երկարության։
Ցողունի գագաթը վերջանում է արական ծաղկաբույլի երկար փնջով։

Արտադրությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եգիպտացորենը լայնորեն մշակվող բույս է ամբողջ աշխարհում։ Միացյալ Նահանգներում հավաքվում է ամբողջ աշխարհի բերքի 40%-ը։ Մյուս խոշոր արտադրողներն են Չինաստանը, Բրազիլիան, Մեքսիկան։
2009 թ. ամբողջ աշխարհում եգիպտացորենի մշակության տակ է եղել 159 մլն. հա տարածություն։

2013 թ. եգիպտացորեն արտադրողների վերին տասնյակը
Երկիրը Արտադրությունը (տոննա) Note
ԱՄՆ-ի դրոշը ԱՄՆ 353,699,441
{{{2}}} Չինաստան 217,730,000
{{{2}}} Բրազիլիա 80,516,571
{{{2}}} Արգենտինա 32,119,211
{{{2}}} Ուկրաինա 30,949,550
{{{2}}} Հնդկաստան 23,290,000
{{{2}}} Մեքսիկա 22,663,953
Flag of Indonesia.svg Ինդոնեզիա 18,511,853
{{{2}}} Ֆրանսիա 15,053,100
{{{2}}} Հարավային Աֆրիկա 12,365,000
Աշխարհում 1,016,431,783
ՄԱԿ-ի պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպություն։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wiktionary-logo-hy.png Ընթերցե՛ք «եգիպտացորեն» բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։