Հնդկացիներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հնդկացիներ
Ընդհանուր քանակ

մոտ 60,5 միլիոն մարդ

Բնակեցում
Մեքսիկա Մեքսիկա՝ 14,7 մլն[1][2]
Պերու Պերու՝ 13,8 մլն[3]
Բոլիվիա Բոլիվիա՝ 6,0 մլն[4]
Գվատեմալա Գվատեմալա՝ 5,8 մլն[5]
Էկվադոր Էկվադոր՝ 3,4 մլն
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ՝ 2,9-5 մլն[6]
Չիլի Չիլի՝ 1,8 մլն[7]
Կոլումբիա Կոլումբիա՝ 1,4 մլն[8]
Կանադա Կանադա՝ 1,4 մլն[9]
Արգենտինա Արգենտինա՝ 955 032[10]
Բրազիլիա Բրազիլիա՝ 817 963[11]
Վենեսուելա Վենեսուելա՝ 524 000[12]
Հոնդուրաս Հոնդուրաս՝ 520 000[13]
Նիկարագուա Նիկարագուա՝ 443 847[14]
Պանամա Պանամա՝ 204 000[15]
Պարագվայ Պարագվայ՝ 95 235[16]
Սալվադոր Սալվադոր՝ ~70 000[17]
Կոստա Ռիկա Կոստա Ռիկա՝ ~114 000[18]
Գայանա Գայանա՝ ~60 000[19]
Գրենլադիա (վարչական միավոր) Գրենլանդիա՝ ~51 000[20]
Բելիզ Բելիզ՝ ~24 501 (Մայաներ)[21]
Ֆրանսիական Գվիանա Ֆրանսիական Գվիանա՝ ~19 000[22]
Սուրինամ Սուրինամ՝ ~12 000 - 24 000
Լեզու(ներ)
հնդկացիների լեզուներ
Հավատք(ներ)

Հնդկացիներ (անգլ.՝ Native Americans, իսպ.՝ Amerindio), Ամերիկայի բնիկ ժողովուրդները, բացառելով էսկիմոսներին և ալեութներին։ Անվնաումը ծագել է մինչև 15-րդ դարի վերջերը առաջին երվրոպացի ծովագնացների (Քրիստափոր Կոլումբոս և այլք) սխալ պատկերացման պատճառով, որոնք իրենց կողմից բացահայտած Ամերիկայի անդրատլանտյան երկրները սխալմամբ համարում էին Հնդկաստան։ Մարդաբանական տիպով հնդկացիները պատկանում են ամերիկանոիդ ռասային։ 21-րդ դարի սկզբի տվյալներով Ամերկայում հնդկացիները ընդհանուր թիվը կազմում է ավելի քան 60 միլիոն մարդ, իսկ հաշվի առնելով նաև այդպես կոչված ապացեղականացված (ցեղային պատկանելիությունը կորցրած) հնդկացիներին թիվ կազմում է մոտ 75 մլն։ Այժմ գոյություն ունի մոտավորապես հազար հնդկացիական ժողովուրդ, այն դեպքում, երբ 15-րդ դարի վերջում կային 2200 ժողովուրդ։

Պատմությունը[խմբագրել]

1rightarrow.png  Տե՛ս նաև Պալեոհնդկացիներ 

Համաձայն Միչիգանի համալսարանում կատարված գենետիկական հետազոտությունների արդյունքների, ժամանակակից հնդկացիների նախնինները և էսկիմոսները Ամերիկա են եկել հյուսիս-արևելյան Ասիայից այսպես կոչված «Բերինգյան կամուրջով», Ամերիկայի և Ասիայի միջև հնում գոյություն ունեցած ցամաքաշերտով, որը գտնվում էր աժմյան Բերինգի նեղուցի տեղում, և անհետացել է ավելին քան 12 հազար տարի առաջ[23][24][25]: Միգրացիան շարունակվել է 70-ից մինչև 12 հազար տարի մ. թ. ա. և իրենից ներկայացրել է մի քանի իրարից անկախ ալիքներ:

Տես նաև[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. http://www.inegi.gob.mx/prod_serv/contenidos/espanol/bvinegi/productos/censos/poblacion/2010/princi_result/cpv2010_principales_resultadosVI.pdf
  2. http://www.somosprimos.com/schmal/schmal.htm
  3. «CIA, The World Factbook Peru» (PDF)։ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pe.html#People։ Վերցված է 12 July 2011։ 
  4. «CIA - The World Factbook»։ Cia.gov։ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bl.html։ Վերցված է 23 February 2011։ 
  5. http://www.ine.gob.gt/sistema/uploads/2014/02/26/L5pNHMXzxy5FFWmk9NHCrK9x7E5Qqvvy.pdf
  6. United States Census Bureau. The American Indian and Alaska Native Population: 2010
  7. http://estudios.anda.cl/recursos/censo_2012.pdf
  8. DANE 2005 National Census
  9. Canada 2011 Census [1]
  10. «Población indígena o descendiente de pueblos indígenas u originarios en viviendas particulares por sexo, según edad en años simples y grupos quinquenales de edad.» (Spanish) (xls)։ INDEC։ 2010։ https://docs.google.com/viewer?url=http://www.censo2010.indec.gob.ar/cuadrosDefinitivos/Total_pais/P44-Total_pais.xls։ Վերցված է 2 May 2015։ 
  11. «2010 Census graphics of Brazil government». IBGE(Brazilian Institute of Geograph and Statistic. 2015-02-09. http://indigenas.ibge.gov.br/graficos-e-tabelas-2. 
  12. http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Venezuela.pdf
  13. «CIA - The World Factbook - Honduras»։ Cia.gov։ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ho.html։ Վերցված է 2013-12-03։ 
  14. 2005 Մարդահամար
  15. «CIA - The World Factbook»։ Cia.gov։ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pm.html։ Վերցված է 23 February 2011։ 
  16. «8 LIZCANO» (PDF)։ http://convergencia.uaemex.mx/rev38/38pdf/LIZCANO.pdf։ Վերցված է 2014-05-22։ 
  17. «Una comunidad indígena salvadoreña pide su reconocimiento constitucional en el país»։ soitu.es։ http://www.soitu.es/soitu/2008/08/09/info/1218307640_720352.html։ Վերցված է 23 February 2011։ 
  18. «Costa Rica: Ethnic groups»։ Cia.gov։ https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cs.html։ Վերցված է 21 December 2010։ 
  19. Lector de Google Drive. Docs.google.com. Retrieved 12 July 2013.
  20. The World Factbook. Cia.gov. Retrieved 12 July 2013.
  21. Redatam::CELADE, ECLAC - United Nations. Celade.cepal.org. Retrieved 12 July 2013.
  22. [2]
  23. Washington ProFile — International News & Information Agency «Սիբիրի հնդկացիները» (անգլերեն)
  24. Նորություններ՝ NEWSru.com ԱՄՆ-ի գիտնականները հաստատեցին հնդկացիների Սիբիրից Ամերիկա վերաբնակեցման վարկածը (ռուսերեն)
  25. Գենետիկները ստացել են ամերիկացիների նախնինների Արևելյան Սիբիրից վերաբնակեցված լինելու համոզիչ ապացույցներ - Газета. Ru | Наука (ռուսերեն)