Պիեռ Կյուրի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Կյուրի (այլ կիրառումներ)
Picto Info sciences exactes.png
Պիեռ Կյուրի
PierreCurie
Pierrecurie.jpg
Ծնվել է մայիսի 15, 1859({{padleft:1859|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1][2]
Փարիզ[3]
Մահացել է ապրիլի 19, 1906({{padleft:1906|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:19|2|0}})[1][2] (46 տարեկանում)
Փարիզ[3]
վթար
Գերեզման Պանթեոն (Փարիզ)
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Մասնագիտություն ֆիզիկոս, քիմիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Անդամակցություն Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Փարիզի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին ֆրանսերեն[4]
Գիտական ղեկավար Գաբրիել Լիպման
Պարգևներ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[5], Էլիոտ Կրեսոնի մեդալ և Բենջամին Ֆրանկլինի մեդալ
Ամուսին(ներ) Մարի Քյուրի
Երեխա(ներ) Իրեն Կյուրի և Էվա Կյուրի
Եղբայր(ներ) Ժակ Կյուրի
Հայր Էժեն Կյուրի
Մայր Սոֆի-Կլեր Դեպույլի
Ստորագրություն
Signature de Pierre Curie.png
Pierre Curie Վիքիպահեստում
Propriétés magnétiques des corps à diverses temperatures
(Կյուրիի գիտական թեզը, 1895)

Պիեռ Կյուրի (ֆր.՝ Pierre Curie, մայիսի 15, 1859[1][2], Փարիզ[3] - ապրիլի 19, 1906[1][2], Փարիզ[3]), ֆրանսիացի ֆիզիկոս, Ֆրանսիայի ԳԱ անդամ (1905)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Փարիզի համալսարանը (1877)։ 1882-1904 թվականներին աշխատել է Փարիզի ինդուստրիալ ֆիզիկայի և քիմիայի դպրոցում։ 1904 թվականից՝ Փարիզի համալսարանի պրոֆեսոր։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշխատանքները վերաբերում են բյուրեղաֆիզիկային, մագնիսականությանն ու ռադիոակտիվությանը։ Եղբոր՝ Պոլ ժան Կյուրիի հետ հայտնագործել և հետազոտել է պյեզոէլեկտրականության երևույթը (1880)։ Ուսումնասիրել է (1884—85) բյուրեղների սիմետրիայի հարցերը (ձևակերպել է, այսպես կոչված, Կյուրիի սկզբունքը) և առհասարակ սիմետրիայի պրոբլեմը ֆիզիկայում (1894)։ Կյուրին սահմանել է պարամագնիսական նյութերի մագնիսական ընկալունակության կախումը բացարձակ ջերմաստիճանից (Կյուրիի օրենք) և հայտնաբերել Կյուրիի ջերմաստիճանը (Կյուրիի կետը), որից բարձր ֆեռոմագնիսական նյութերը վերածվում են պարամագնիսական նյութերի։ Կնոջ՝ Մարիա Սկլոդովսկայա-Կյուրիի հետ ուսումնասիրել է ռադիոակտիվության երևույթը, հայտնագործել պոլոնիումը և ռադիումը (1898), պարզել ռադիումի ճառագայթման բարդ բաղադրությունը։ 1903-ին Պիեռ Կյուրին հայտնաբերել է ռադիումի աղերից ջերմության ինքնակամ անջատումը։ Հետազոտել է նաև ռադիոակտիվության կենսաբանական ազդեցությունները։

Արժանացել է Նոբելյան մրցանակի (1903)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Record #118677527 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Кюри Пьер, Кюри Пьер // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12233528w Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  5. The Nobel Prize in Physics 1903Նոբելյան հիմնադրամ. Ստուգված է օգոստոսի 3-ին 2015:
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 492 CC-BY-SA-icon-80x15.png