Պիեռ Կյուրի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Կյուրի (այլ կիրառումներ)
Պիեռ Կյուրի
ֆր.՝ Pierre Curie
Pierrecurie.jpg
Ծնվել էմայիսի 15, 1859(1859-05-15)[1][2][3][4]
Փարիզ, Ֆրանսիա[5]
Մահացել էապրիլի 19, 1906(1906-04-19)[1][2][3][4] (46 տարեկանում)
Փարիզ, Ֆրանսիա[5][6]
վթար
ԳերեզմանՊանթեոն (Փարիզ)
Բնակության վայր(եր)Փարիզ և Ֆրանսիա
ՔաղաքացիությունՖրանսիա[7]
Մասնագիտությունֆիզիկոս, քիմիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր և միջուկային ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ)Փարիզի համալսարան
Գործունեության ոլորտֆիզիկա
ԱնդամակցությունՖրանսիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՓարիզի գիտությունների ֆակուլտետ, Սորբոն և տնային ուսուցում
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[1]
Գիտական ղեկավարԳաբրիել Լիպման[8]
Եղել է գիտական ղեկավարՊոլ Լանժևեն[9]
Պարգևներֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[10][11] Էլիոտ Կրեսոնի մեդալ Բենջամին Ֆրանկլինի մեդալ Դևիի շքանշան[12] Մատեուչի մեդալ և Ֆրանսիայի Լա Կազի անվան ակադեմիայի մրցանակ
Ամուսին(ներ)Մարի Կյուրի
Երեխա(ներ)Իրեն Կյուրի և Էվա Կյուրի
ՀայրԷժեն Կյուրի
ՄայրՍոֆի-Կլեր Դեպույլի
Ստորագրություն
Signature de Pierre Curie.png
Pierre Curie Վիքիպահեստում


Propriétés magnétiques des corps à diverses temperatures
(Կյուրիի գիտական թեզը, 1895)

Պիեռ Կյուրի (ֆր.՝ Pierre Curie, մայիսի 15, 1859(1859-05-15)[1][2][3][4], Փարիզ, Ֆրանսիա[5] - ապրիլի 19, 1906(1906-04-19)[1][2][3][4], Փարիզ, Ֆրանսիա[5][6]), ֆրանսիացի ֆիզիկոս, Ֆրանսիայի ԳԱ անդամ (1905)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Փարիզի համալսարանը (1877)։ 1882-1904 թվականներին աշխատել է Փարիզի ինդուստրիալ ֆիզիկայի և քիմիայի դպրոցում։ 1904 թվականից՝ Փարիզի համալսարանի պրոֆեսոր։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշխատանքները վերաբերում են բյուրեղաֆիզիկային, մագնիսականությանն ու ռադիոակտիվությանը։ Եղբոր՝ Պոլ ժան Կյուրիի հետ հայտնագործել և հետազոտել է պյեզոէլեկտրականության երևույթը (1880)։ Ուսումնասիրել է (1884—1885) բյուրեղների սիմետրիայի հարցերը (ձևակերպել է, այսպես կոչված, Կյուրիի սկզբունքը) և առհասարակ սիմետրիայի պրոբլեմը ֆիզիկայում (1894)։ Կյուրին սահմանել է պարամագնիսական նյութերի մագնիսական ընկալունակության կախումը բացարձակ ջերմաստիճանից (Կյուրիի օրենք) և հայտնաբերել Կյուրիի ջերմաստիճանը (Կյուրիի կետը), որից բարձր ֆեռոմագնիսական նյութերը վերածվում են պարամագնիսական նյութերի։ Կնոջ՝ Մարիա Սկլոդովսկայա-Կյուրիի հետ ուսումնասիրել է ռադիոակտիվության երևույթը, հայտնագործել պոլոնիումը և ռադիումը (1898), պարզել ռադիումի ճառագայթման բարդ բաղադրությունը։ 1903 թվականին Պիեռ Կյուրին հայտնաբերել է ռադիումի աղերից ջերմության ինքնակամ անջատումը։ Հետազոտել է նաև ռադիոակտիվության կենսաբանական ազդեցությունները։

Արժանացել է Նոբելյան մրցանակի (1903)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 492 CC-BY-SA-icon-80x15.png