Պիեռ Կյուրի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Կյուրի (այլ կիրառումներ)
Picto Info sciences exactes.png
Պիեռ Կյուրի
ֆր.՝ Pierre Curie
Pierrecurie.jpg
Ծնվել է մայիսի 15, 1859(1859-05-15)[1][2][3][4]
Փարիզ, Ֆրանսիա[5]
Մահացել է ապրիլի 19, 1906(1906-04-19)[1][2][3][4] (46 տարեկանում)
Փարիզ, Ֆրանսիա[5][6]
վթար
Գերեզման Պանթեոն (Փարիզ)
Բնակության վայր(եր) Փարիզ և Ֆրանսիա
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա[7]
Մասնագիտություն ֆիզիկոս, քիմիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Փարիզի համալսարան
Գործունեության ոլորտ ֆիզիկա
Անդամակցություն Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Փարիզի գիտությունների ֆակուլտետ, Սորբոն և Homeschooling
Տիրապետում է լեզուներին ֆրանսերեն[1]
Գիտական ղեկավար Գաբրիել Լիպման[8]
Եղել է գիտական ղեկավար Պոլ Լանժևեն[9]
Պարգևներ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[10][11] Էլիոտ Կրեսոնի մեդալ Բենջամին Ֆրանկլինի մեդալ Davy Medal Մատեուչի մեդալ և La Caze Prize of the Academy of Sciences
Ամուսին(ներ) Մարի Կյուրի
Երեխա(ներ) Իրեն Կյուրի և Էվա Կյուրի
Հայր Էժեն Կյուրի
Մայր Սոֆի-Կլեր Դեպույլի
Ստորագրություն
Signature de Pierre Curie.png
Pierre Curie Վիքիպահեստում


Propriétés magnétiques des corps à diverses temperatures
(Կյուրիի գիտական թեզը, 1895)

Պիեռ Կյուրի (ֆր.՝ Pierre Curie, մայիսի 15, 1859(1859-05-15)[1][2][3][4], Փարիզ, Ֆրանսիա[5] - ապրիլի 19, 1906(1906-04-19)[1][2][3][4], Փարիզ, Ֆրանսիա[5][6]), ֆրանսիացի ֆիզիկոս, Ֆրանսիայի ԳԱ անդամ (1905)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Փարիզի համալսարանը (1877)։ 1882-1904 թվականներին աշխատել է Փարիզի ինդուստրիալ ֆիզիկայի և քիմիայի դպրոցում։ 1904 թվականից՝ Փարիզի համալսարանի պրոֆեսոր։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշխատանքները վերաբերում են բյուրեղաֆիզիկային, մագնիսականությանն ու ռադիոակտիվությանը։ Եղբոր՝ Պոլ ժան Կյուրիի հետ հայտնագործել և հետազոտել է պյեզոէլեկտրականության երևույթը (1880)։ Ուսումնասիրել է (1884—1885) բյուրեղների սիմետրիայի հարցերը (ձևակերպել է, այսպես կոչված, Կյուրիի սկզբունքը) և առհասարակ սիմետրիայի պրոբլեմը ֆիզիկայում (1894)։ Կյուրին սահմանել է պարամագնիսական նյութերի մագնիսական ընկալունակության կախումը բացարձակ ջերմաստիճանից (Կյուրիի օրենք) և հայտնաբերել Կյուրիի ջերմաստիճանը (Կյուրիի կետը), որից բարձր ֆեռոմագնիսական նյութերը վերածվում են պարամագնիսական նյութերի։ Կնոջ՝ Մարիա Սկլոդովսկայա-Կյուրիի հետ ուսումնասիրել է ռադիոակտիվության երևույթը, հայտնագործել պոլոնիումը և ռադիումը (1898), պարզել ռադիումի ճառագայթման բարդ բաղադրությունը։ 1903 թվականին Պիեռ Կյուրին հայտնաբերել է ռադիումի աղերից ջերմության ինքնակամ անջատումը։ Հետազոտել է նաև ռադիոակտիվության կենսաբանական ազդեցությունները։

Արժանացել է Նոբելյան մրցանակի (1903)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 492 CC-BY-SA-icon-80x15.png