Պիեռ Կյուրի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Կյուրի (այլ կիրառումներ)
Picto Info sciences exactes.png
Պիեռ Կյուրի
ֆր.՝ Pierre Curie
Pierrecurie.jpg
Ծնվել է մայիսի 15, 1859({{padleft:1859|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1][2]
Փարիզ, Ֆրանսիա[3]
Մահացել է ապրիլի 19, 1906({{padleft:1906|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:19|2|0}})[1][2] (46 տարեկանում)
Փարիզ, Ֆրանսիա[3][4]
վթար
Գերեզման Պանթեոն (Փարիզ)
Բնակության վայր(եր) Փարիզ և Ֆրանսիա
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա[5]
Մասնագիտություն ֆիզիկոս, քիմիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Փարիզի համալսարան
Գործունեության ոլորտ ֆիզիկա
Անդամակցություն Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Փարիզի համալսարան և Սորբոն
Տիրապետում է լեզուներին ֆրանսերեն[6]
Գիտական ղեկավար Գաբրիել Լիպման
Պարգևներ
Ամուսին(ներ) Մարի Քյուրի
Երեխա(ներ) Իրեն Կյուրի և Էվա Կյուրի
Հայր Էժեն Կյուրի
Մայր Սոֆի-Կլեր Դեպույլի
Ստորագրություն
Signature de Pierre Curie.png
Pierre Curie Վիքիպահեստում
Propriétés magnétiques des corps à diverses temperatures
(Կյուրիի գիտական թեզը, 1895)

Պիեռ Կյուրի (ֆր.՝ Pierre Curie, մայիսի 15, 1859({{padleft:1859|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1][2], Փարիզ, Ֆրանսիա[3] - ապրիլի 19, 1906({{padleft:1906|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:19|2|0}})[1][2], Փարիզ, Ֆրանսիա[3][4]), ֆրանսիացի ֆիզիկոս, Ֆրանսիայի ԳԱ անդամ (1905)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Փարիզի համալսարանը (1877)։ 1882-1904 թվականներին աշխատել է Փարիզի ինդուստրիալ ֆիզիկայի և քիմիայի դպրոցում։ 1904 թվականից՝ Փարիզի համալսարանի պրոֆեսոր։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշխատանքները վերաբերում են բյուրեղաֆիզիկային, մագնիսականությանն ու ռադիոակտիվությանը։ Եղբոր՝ Պոլ ժան Կյուրիի հետ հայտնագործել և հետազոտել է պյեզոէլեկտրականության երևույթը (1880)։ Ուսումնասիրել է (1884—85) բյուրեղների սիմետրիայի հարցերը (ձևակերպել է, այսպես կոչված, Կյուրիի սկզբունքը) և առհասարակ սիմետրիայի պրոբլեմը ֆիզիկայում (1894)։ Կյուրին սահմանել է պարամագնիսական նյութերի մագնիսական ընկալունակության կախումը բացարձակ ջերմաստիճանից (Կյուրիի օրենք) և հայտնաբերել Կյուրիի ջերմաստիճանը (Կյուրիի կետը), որից բարձր ֆեռոմագնիսական նյութերը վերածվում են պարամագնիսական նյութերի։ Կնոջ՝ Մարիա Սկլոդովսկայա-Կյուրիի հետ ուսումնասիրել է ռադիոակտիվության երևույթը, հայտնագործել պոլոնիումը և ռադիումը (1898), պարզել ռադիումի ճառագայթման բարդ բաղադրությունը։ 1903-ին Պիեռ Կյուրին հայտնաբերել է ռադիումի աղերից ջերմության ինքնակամ անջատումը։ Հետազոտել է նաև ռադիոակտիվության կենսաբանական ազդեցությունները։

Արժանացել է Նոբելյան մրցանակի (1903)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 492 CC-BY-SA-icon-80x15.png