Վոլտր Բրատեյն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վոլտր Բրատեյն
անգլ.՝ Walter Brattain
Brattain.jpg
Ծնվել է փետրվարի 10, 1902(1902-02-10)[1][2]
Շամեն, Ֆուցզյան, Չինաստան
Մահացել է հոկտեմբերի 13, 1987(1987-10-13)[1][2] (85 տարեկանում)
Սիեթլ, ԱՄՆ
բնական մահով
Քաղաքացիություն Flag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտություն ֆիզիկոս և գյուտարար
Հաստատություն(ներ) Ուիթման քոլեջ
Գործունեության ոլորտ ֆիզիկա
Անդամակցություն ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա[3] և Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[3]
Ալմա մատեր Ուիթման քոլեջ, Օրեգոնի համալսարան և Մինեսոտայի համալսարան
Գիտական ղեկավար Ջոն Տորենս Տեյտ, Ավագ
Պարգևներ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[4][5] Սթյուարտ Բալանթայնի մեդալ Ջոն Սքոթի շքանշան Ազգային գյուտարարների փառքի սրահ և Richtmyer Memorial Award
Walter Houser Brattain Վիքիպահեստում

Վոլտր Հաուզեր Բրատեյն (անգլ.՝ Walter Houser Brattain, փետրվարի 10, 1902(1902-02-10)[1][2], Շամեն, Ֆուցզյան, Չինաստան - հոկտեմբերի 13, 1987(1987-10-13)[1][2], Սիեթլ, ԱՄՆ), ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Bell Labs-ում, ով Ջոն Բարդինի և Ուիլյամ Բրեդֆորդ Շոկլինի հետ հայտնաբերել է տրանզիստորային էֆեկտտը[6]։ Նրանք կիսել են 1956 թվականի ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակը իրենց հայտնագործության համար։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վոլտր Բրատեյնը ծնվել է Չինաստանի Ֆուցզյան նահանգի Շամեն քաղաքում՝ ամերիկացի ամուսիններ Ռոս Ռ․ Բրատեյնի և Օթիլիյա Հաուզեր Բրատեյնի ընտանիքում[7]։ Ռոս Ռ․ Բրատեյնը Թինգ֊Վեն ինստիտուտում (մասնավոր դպրոց չինացի տղաների համար[8]) ուսուցիչ էր[9]:11։ Երկու ծնողներն էլ ավարտել են Ուիթմանի քոլեջը[10]:71 Օթիլիյա Հաուզեր Բրատեյնը տաղանդավոր մաթեմատիկոս էր[11]։ 1903 թվականին ընտանիքը վերադարձել է ԱՄՆ[9]:12։ Մի քանի տարի ապրել են Վաշինգթոնի նահանգի Սպոքեն քաղաքում, հետո՝ 1911 թվականին, տեղափոխվել են Վաշինգթոն նահանգի Թանասքեթ քաղաքի մոտակայքում գտնվող անասնապահական ռանչո[9]:12[10]:71։

Բրատեյնը դպրոց է հաճախել Վանշինգթոնում՝ մեկ տարի Սիեթլ քաղաքի Աննա թագուհու ավագ դպրոցում, երկու տարի՝ Թանասկեթ ավագ դպրոցում և մեկ տարի Բեյնբրիջ քաղաքի «Մորան» տղաների համար դպրոցում[12]։ Հետագայում սովորել է Ուիթման քոլեջում, որտեղ նրա հետ սովորում էին Բենջամին Հ․ Բրաունը (ֆիզիկոս) և Վոլտեր Ա․ Բրատոնը (մաթեմատիկոս)։ 1924 թվականին Ուիթմանի քոլեջում ստացել է ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի բակալավրի աստիճան[13]։ Նրա եղբայր Ռոբերտ Բրատեյնը նույնօես ֆիզիկոս է[10]:71։

Արվեստների մագիստրոս դրարձել է Օրեգոնի համալսարանում 1926 թվականին, իսկ փիլիսոփայության դոկտոր Մինեսոտայի համալսարանում 1929 թվականին[13][14]։ Մինեսոտայի համալսարանում Ջոն Հազբրուկ վան Ֆլեք մոտ ուսումնասիրել է քվանտային մեխանիկա։

Վոլտր Բրատեյնը ամուսնացել է երկու անգամ։ Առաջին կինը քիմիկոս Կերեն Գիլմորն էր։ Նրանք ամուսնացել են 1935 թվականին, իսկ 1943 ունեցել են ծնվել է նրանց միակ երեխան Վիլյամ Ջ․ Բրատեյնը։ Կերեն Գիլմորը մահացել է 1957 թվականի ապրիլի 10֊ին[15]։ 1958 թվականին Վոլտր Բրատեյնը ամուսնացել է Էմմա Ջեյն Միլերի հետ, ով արդեն երեք երեխա ուներ[13]։

1970֊ականներին տեղափոխվել է Սիեթլ, որտեղ ապրել է մինչև կյանքի վերջ։ Մահացել է 1987 թվականի հոկտեմբերի 13֊ին Սիեթլի ծերանոցում Ալցհայմերի հիվանդությունից[7][14]։ Թաղված է ԱՄՆ Վաշինգթոն նահանգի Գերվիլդ շրջանում՝ Պորեմոյ քաղաքի գերեզմանոցում[16]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 NNDB — 2002.
  4. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1956/
  5. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  6. «Walter H. Brattain»։ IEEE Global History Network։ IEEE։ Վերցված է 2011 թ․ օգոստոսի 10 
  7. 7,0 7,1 «Walter Houser Brattain»։ Royal Swedish Academy of Sciences։ Վերցված է 2014-12-08։ «Walter H. Brattain was born in Amoy, China, on February 10, 1902, the son of Ross R. Brattain and Ottilie Houser. ...» 
  8. «Brattain, Walter H. (1902 - 1987), Physicists, Physicists, Nobel Prize Winners»։ American National Biography Online։ 2001։ ISBN 9780198606697։ Վերցված է 4 March 2015 
  9. 9,0 9,1 9,2 Riordan Michael, Hoddeson Lillian (1998)։ Crystal fire : the invention of the transistor and the birth of the information age։ New York [u.a.]: Norton։ էջ 78։ ISBN 9780393318517։ Վերցված է 4 March 2015 
  10. 10,0 10,1 10,2 Bardeen John (1994)։ Walter Houser Brattain 1902-1987։ Washington, D.C.: National Academy of Sciences։ Վերցված է 4 March 2015 
  11. «Robert Brattain»։ PBS Online։ Վերցված է 4 March 2015 
  12. Bardeed John (1994)։ «Walter Houser Brattain, 1902—1987»։ National Academy of Sciences 
  13. 13,0 13,1 13,2 Coca Andreea, McFarland Colleen, Mallen Janet, Hastings Emi։ «Guide to the Walter Brattain Family Papers 1860-1990»։ Northwest Digital Archives (NWDA)։ Վերցված է 2007 
  14. 14,0 14,1 Susan Heller Anderson (October 14, 1987)։ «Walter Brattain, Inventor, Is Dead»։ New York Times։ Վերցված է 2014-12-08։ «Walter H. Brattain, who shared the 1956 Nobel Prize in physics for the invention of the transistor, died yesterday of Alzheimer's Disease in a nursing home in Seattle. He was 85 years old. ...» 
  15. «NECROLOGY»։ Chemical and Engineering News 35 (19): 58։ May 13, 1957։ doi:10.1021/cen-v035n019.p058 
  16. «Walter Houser Brattain»։ Find A Grave։ Վերցված է 6 March 2015