Արթուր Քոմփթոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արթուր Քոմփթոն
անգլ.՝ Arthur Holly Compton
Arthur Compton.jpg
Ծնվել էսեպտեմբերի 10, 1892(1892-09-10)[1][2][3][4][5][6][7]
Վուսթեր, Օհայո[8]
Մահացել էմարտի 15, 1962(1962-03-15)[8][1][2][4][5][6][7] (69 տարեկանում)
Բերկլի, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[8]
ԳերեզմանԱՄՆ
ՔաղաքացիությունԱՄՆ
Դավանանքհրաժարում կաթոլիկությունից
Մասնագիտությունֆիզիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր, ֆիզիկոս-տեսաբան և միջուկային ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ)Վաշինգտոնի համալսարան (Սենտ Լուիս)
Չիկագոյի համալսարան
Մինեսոտայի համալսարան
Գործունեության ոլորտԱտոմային ֆիզիկա
ԱնդամակցությունՊրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Լինչեի ազգային ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[9], Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա[9], Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[9], Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերՓրինսթոնի համալսարան, Վուսթերի քոլեջ, Չիկագոյի համալսարան և Մինեսոտայի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն
Գիտական ղեկավարՕուեն Ուիլանս Ռիչարդսոն
Եղել է գիտական ղեկավարԼուիս Ուոլթեր Ալվարես, Winston H. Bostick?, Piara Singh Gill?, Robert S. Shankland?, Darol Froman? և Francis Rudolph Shonka?
Հայտնի աշակերտներWinston H. Bostick?
ՊարգևներԱրվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Գուգենհայմի կրթաթոշակ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[10][11] Հյուզի մեդալ Մատեուչի մեդալ Ռամֆորդի մրցանակ Ռենտգենի մեդալ Ֆրանկլինի մեդալ Ռիխտմայերի հիշատակի մրցանակ Գաթրիի լեկցիա և Ամերիկյան գիտության զարգացմանն օժանդակող միության անդամ
Ստորագրություն
Arthur Compton signature.png
Arthur Compton Վիքիպահեստում

Արթուր Հոլլի Քոմփթոն (անգլ.՝ Arthur Holly Compton, սեպտեմբերի 10, 1892(1892-09-10)[1][2][3][4][5][6][7], Վուսթեր, Օհայո[8] - մարտի 15, 1962(1962-03-15)[8][1][2][4][5][6][7], Բերկլի, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[8]), ամերիկացի ֆիզիկոս, ԱՄՆ-ի ազգային գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1927

Ավարտել է Փրինստոնի համալսարանը (1914)։ 1920-1923 թվականներին՝ Ջ․ Վաշինգտոնի (Սենտ Լուիս), 1923-1945 թվականներին՝ Չիկագոյի համալսարանների պրոֆեսոր։ 1945-1953 թվականներին եղել է Վաշինգտոնի համալսարանի ռեկտոր, 1954 թվականից՝ պատվավոր պրոֆեսոր։ 1922 թվականին հայտնագործել է նյութի էլեկտրոններից ցրվող ռենտգենյան ճառագայթների ալիքի երկարության փոփոխման երևույթը (տե՛ս Քոմփթոնի էֆեկտ) և ստեղծել դրա տեսությունը՝ լույսի ֆոտոնային պատկերացման հիման վրա (Նոբելյան մրցանակ, 1927)։ 30-ական թվականներին զբաղվել է տիեզերական ճառագայթների հետազոտությամբ և հայտնաբերել լայնութենական էֆեկտը, որը վկայում է առաջնային տիեզերական ճառագայթների մասնիկային բնույթի մասին։ 1941-1945 թվականներին մասնակցել է ատոմային ռումբի ստեղծման աշխատանքներին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png