Ադամ Ռիս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Ադամ Ռիս
անգլ.՝ Adam Guy Riess
Nobel Prize 2011-Press Conference KVA-DSC 7764.jpg
Ծնվել է դեկտեմբերի 16, 1969({{padleft:1969|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:16|2|0}})[1][2] (47 տարեկան)
Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, District of Columbia, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[3][4][5]
Քաղաքացիություն Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[6][7][8]
Մասնագիտություն աստղագետ և պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Ջոն Հոփկինսի համալսարան և Կալիֆորնիայի համալսարան, Բերքլի
Գործունեության ոլորտ աստղաֆիզիկա
Անդամակցություն ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
Ալմա մատեր Հարվարդի համալսարան, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ, Կալիֆորնիայի համալսարան, Բերքլի և Watchung Hills Regional High School
Գիտական ղեկավար Robert Kirshner
Պարգևներ
Adam Riess Վիքիպահեստում

Ադամ Ռիս (անգլ.՝ Adam Riess, ծնվ. 1969 թվականի դեկտեմբերի 16-ին, Վաշինգտոն), ամերիկացի աստղաֆիզիկոս, 2011 թվականի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր ֆիզիկայից (Սոլ Պեռլմուտերի և Բրայն Շմիդտի հետ միասին) «գերնոր աստղերի դիտարկման միջոցով Տիեզերքի արագացված ընդարձակումը բացահայտելու համար»[11]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1969 թվականի դեկտեմբերին Վաշինգտոնում, հրեական ընտանիքում, երեք երեխաներից կրտսերն է[12][13]։ Հայրը՝ Մայքլ Ռիսը (1931—2007), ինժեներ-նավաշինարար էր և սառեցված սննդամթերք բաշխող Bistro International ընկերության տնօրենը, ծնողների հետ միասին 1936 թվականին ԱՄՆ էր ներգաղթել Գերմանիայից՝ Եվրոպա առագաստանավով[14]։ Մայրը՝ Դորիս Ռիսը, հոգեբան էր։ Ռիսի հորական գծով պապը՝ Կուրտ Ռիսը (1902—1990), լրագրող էր, ռազմական թղթակից և գրականագետ[15][16]։

Ադամ Ռիսը մեծացել է Նյու Ջերսի նահանգի Ուորրեն քաղաքում։ 1992 թվականին ավարտել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտը և անդամագրվել Ֆի Դելտա Թետա անգլ.՝ Phi Delta Thetay ուսանողական ընկերությանը։ 1996 թվականին Հարվարդի համալսարանում ստացել է PhD աստիճան։ Դիսերտացիան, որի ղեկավարը Ռոբերտ Կիրշներն էր անգլ.՝ Robert Kirshner, Ia տիպի գերնոր աստղերի մասին էր։ Մինչև 1999 թվականը՝ Տիեզերական աստղադիտակի գիտական ինստիտուտ տեղափոխվելը, Ռիսը Բերկլիի համալսարանի Միլլերի ինստիտուտի հետազոտական ծրագրի անդամ էր։ 1998 թվականից Ադամ Ռիսը Բրայան Շմիդտի հետ համատեղ Ia տիպի գերնոր աստղերի առաջատար հետազոտողներից է։ Պեռլմուտերի գլխավորած խմբի հետ միասին Ռիսին հաջողվել է ապացուցել Տիեզերքի արագացված ընդարձակումը[17]։ Այս հայտնագործությունը Science ամսագիրն անվանել է «տարվա բեկում»։ 2005 թվականից Ռիսն աշխատում է Ջոնս Հոփքինսի համալսարանում, ինչպես նաև ղեկավարում է Հաբլի աստղադիտակով հեռացված գերնոր աստղեր հայտնաբերելու ծրագիրը։ Ռիսի խմբին հաջողվել է հետազոտել Տիեզերքի ընդարձակումը 10 միլիարդ տարի վաղեմությամբ ժամանակի համար։

2009 թվականից ԱՄՆ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ է[18]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1518944/Adam-G-Riess
  2. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2011/riess-facts.html
  3. http://uk.reuters.com/article/2011/10/04/us-nobel-physics-profiles-idUKTRE7931LL20111004
  4. http://www.bloomberg.com/news/2011-10-04/physics-nobel-shared-by-perlmutter-schmidt-riess-for-studies-on-universe.html
  5. http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/biography/adamriess.html
  6. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1055698/dark-energy
  7. https://www.washingtonpost.com/national/health-science/3-us-born-scientists-win-nobel-prize-in-physics/2011/10/04/gIQATIV3KL_story.html?utm_term=.c208d5c3f09c
  8. http://www.telegraph.co.uk/science/picture-galleries/8975702/Pictures-of-the-year-2011-space.html?image=5
  9. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2011/
  10. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  11. «The 2011 Nobel Prize in Physics - Press Release» (անգլերեն)։ Nobel Media։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-08-30-ին։ Վերցված է 2011-10-4 
  12. Wedding: Nancy Schondorf And Adam Riess
  13. Wedding: Drs. Gail Michele Riess and Leonard Bruce Saltz
  14. Obituary: Michael Riess
  15. Curt Riess, Author And Journalist, 90; Expert on Nazi Era
  16. Курт Рисс, среди прочего, автор опубликованных и на русском языке книг «Тотальный шпионаж» (М.: Воениздат НКО СССР, 1945) и «Кровавый романтик нацизма. Доктор Геббельс. 1939—1945» (М.: Центрполиграф, 2000 и 2006).
  17. Cosmology ABC Catalyst segment on Cosmology, with Brian Schmidt, Ray Norris, & Lawrence Kraus
  18. National-Academies.org | Newsroom