Արթուր Լեոնարդ Շավլով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արթուր Լեոնարդ Շավլով
անգլ.՝ Arthur Leonard Schawlow
Artur Schawlow, Stanford University.jpg
Ծնվել էմայիսի 5, 1921(1921-05-05)[1][2][3][4][5]
Մաունթ Վերնոն, Ֆեյրֆաքսի շրջան, Վիրջինիա, ԱՄՆ
Մահացել էապրիլի 28, 1999(1999-04-28)[1][2][3][4][5] (77 տարեկանում)
Պալո Ալտո, Սանտա Կլարա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունֆիզիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր և գյուտարար
Հաստատություն(ներ)Կոլումբիայի համալսարան
Գործունեության ոլորտֆիզիկոս
ԱնդամակցությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[6] և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերՏորոնտոյի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[2]
Պարգևներֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[7][8] Ֆրեդերիկ Այվսի մեդալ Սթյուարտ Բալանթայնի մեդալ Ազգային գիտական մեդալ Մարկոնիի մրցանակ Ազգային գյուտարարների փառքի սրահ Ալեքսանդր ֆոն Հումբոլդտի կրթաթոշակ Մորիս Լիբմանի մրցանակ Յունգի մեդալ և մրցանակ Ռիխտմայերի հիշատակի մրցանակ Հումբոլդտի մրցանակ և Օպտիկայի ակադեմիայի անդամ
Arthur Leonard Schawlow Վիքիպահեստում

Արթուր Լեոնարդ Շավլով (անգլ.՝ Arthur Leonard Schawlow, 1921, մայիսի 5 - 1999, ապրիլի 28), ամերիկացի ֆիզիկոս, Ազգային ակադեմիայի անդամ (1970), Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1981)։

Ծնվել է Մաունտ-Վերնոյում։ Ավարտել է Տորոնտոյի համալսարանը (1942)։ 1945-1951-ին աշխատել է Կոլումբիայի համալսարանում, 1951-1961-ին՝ «Բելլ Տելեֆոն լաբարատորիայում»։ 1961-ից Ստանֆորդի համալսարանի պրոֆեսոր էր։

Աշխատանքները վերաբերում են միկրոալիքային և օպտիկական սպեկտրադիտմանը, քվանտային էլեկտրոնիկային, լազերային սպեկտրադիտմանը։ 1958-ին Չարլզ Թաունսի հետ, առաջարկել է լազերի աշխատանքի սկզբունքը և Ալեքսանդր Պրոխորովից անկախ՝ լազերներում Ֆաբրի-Պերոյի ինտերֆերաչափի օգտագործումը։ 1959-ին առաջարկել է արհեստական սուտակի բյուրեղի օգտագործման գաղափարը՝ որպես լազերի աշխատանքային նյութի։

Լազերային բյուրեղների գծով աշխատանքներով հիմք է դրել լազերային սպեկտրադիտմանը։ 1970-ից Շավլովի աշխատանքների հիմնական ուղղությունը եղել է ոչ գծային լազերային սպեկտրադիտումը։ 1974-ին, Նիկոլաս Բլոմբերգենից անկախ, փորձով դիտել է նեղ երկֆոտոնային ռեզոնանսները, որը հանգեցրեց երկֆոտոնային անդոպլերային սպեկտրադիտմանը։ 1975-ին քննարկել է մասնիկների ռադիացիոն սառեցման հնարավորությունը մինչև գերցածր ջերմաստիճանների։ Լազերային սպեկտրադիտման բնագավառում ունեցած վաստակի համար 1981-ին Շավլովն արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։ Եղել է Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերության նախագահ (1981)։ Արժանացել է Թ. Յունգի մեդալի։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պավել Ծատուրյան, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ. 1901-2000, գիրք Ա, Երևան, «ՎՄՎ-Պրինտ» հրատարակչություն, 2007, էջ 214-215։