Արթուր Լեոնարդ Շավլով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արթուր Լեոնարդ Շավլով
անգլ.՝ Arthur Leonard Schawlow
Artur Schawlow, Stanford University.jpg
Ծնվել էմայիսի 5, 1921(1921-05-05)[1][2][3]
Մաունթ Վերնոն, Fairfax County, Վիրջինիա, ԱՄՆ
Մահացել էապրիլի 28, 1999(1999-04-28)[1][2][3] (77 տարեկանում)
Պալո Ալտո, Սանտա Կլարա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունֆիզիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Կոլումբիայի համալսարան
Գործունեության ոլորտֆիզիկոս
ԱնդամակցությունԱրվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[4]
Ալմա մատերՏորոնտոյի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[2]
Պարգևներֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[5][6] Ֆրեդերիկ Այվսի մեդալ Սթյուարտ Բալանթայնի մեդալ Ազգային գիտական մեդալ Marconi Prize Ազգային գյուտարարների փառքի սրահ Alexander von Humboldt Fellow IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award Young Medal and Prize Richtmyer Memorial Award Humboldt Prize և Fellow of the Optical Society

Արթուր Լեոնարդ Շավլով (անգլ.՝ Arthur Leonard Schawlow, 1921, մայիսի 5 - 1999, ապրիլի 28), ամերիկացի ֆիզիկոս, Ազգային ակադեմիայի անդամ (1970), Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1981)։

Ծնվել է Մաունտ-Վերնոյում։ Ավարտել է Տորոնտոյի համալսարանը (1942)։ 1945-1951-ին աշխատել է Կոլումբիայի համալսարանում, 1951-1961-ին՝ «Բելլ Տելեֆոն լաբարատորիայում»։ 1961-ից Ստանֆորդի համալսարանի պրոֆեսոր էր։

Աշխատանքները վերաբերում են միկրոալիքային և օպտիկական սպեկտրադիտմանը, քվանտային էլեկտրոնիկային, լազերային սպեկտրադիտմանը։ 1958-ին Չարլզ Թաունսի հետ, առաջարկել է լազերի աշխատանքի սկզբունքը և Ալեքսանդր Պրոխորովից անկախ՝ լազերներում Ֆաբրի-Պերոյի ինտերֆերաչափի օգտագործումը։ 1959-ին առաջարկել է արհեստական սուտակի բյուրեղի օգտագործման գաղափարը՝ որպես լազերի աշխատանքային նյութի։

Լազերային բյուրեղների գծով աշխատանքներով հիմք է դրել լազերային սպեկտրադիտմանը։ 1970-ից Շավլովի աշխատանքների հիմնական ուղղությունը եղել է ոչ գծային լազերային սպեկտրադիտումը։ 1974-ին, Նիկոլաս Բլոմբերգենից անկախ, փորձով դիտել է նեղ երկֆոտոնային ռեզոնանսները, որը հանգեցրեց երկֆոտոնային անդոպլերային սպեկտրադիտմանը։ 1975-ին քննարկել է մասնիկների ռադիացիոն սառեցման հնարավորությունը մինչև գերցածր ջերմաստիճանների։ Լազերային սպեկտրադիտման բնագավառում ունեցած վաստակի համար 1981-ին Շավլովն արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։ Եղել է Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերության նախագահ (1981)։ Արժանացել է Թ. Յունգի մեդալի։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պավել Ծատուրյան, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ. 1901-2000, գիրք Ա, Երևան, «ՎՄՎ-Պրինտ» հրատարակչություն, 2007, էջ 214-215։