Չարլզ Հարդ Թաունս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Չարլզ Հարդ Թաունս
անգլ.՝ Charles Hard Townes
Charles Hard Townes.jpg
Ծնվել է հուլիսի 28, 1915({{padleft:1915|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:28|2|0}})[1][2]
Գրինվիլ, Հարավային Կարոլինա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Մահացել է հունվարի 27, 2015({{padleft:2015|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[2] (99 տարեկանում)
Օքլենդ, Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Քաղաքացիություն Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Մասնագիտություն ֆիզիկոս, միջուկային ֆիզիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Կալիֆորնիայի համալսարան, Բերքլի և Միչիգանի համալսարան
Գործունեության ոլորտ ֆիզիկա
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Պապական գիտությունների ակադեմիա[3], Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Ճարտարագիտական ազգային ակադեմիա, Հնդկաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[4], American Astronomical Society[4] և Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[4]
Ալմա մատեր Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտ, Դյուկի համալսարան և Ֆուրմանի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն[5]
Գիտական ղեկավար William Smythe
Պարգևներ Գուգենհայմի կրթաթոշակ Նիլս Բորի միջազգային ոսկե մեդալ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[6][7] Ֆրեդերիկ Այվսի մեդալ Սթյուարտ Բալանթայնի մեդալ Թեմփլթոնի մրցանակ SPIE Gold Medal IEEE David Sarnoff Award Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան մեծ ոսկե մեդալ Petrie Prize Lecture IEEE պատվո մեդալ Վիլհելմ Էկսների մեդալ Հենրի Նորիս Ռասելի մրցանակ Ազգային գիտական մեդալ Karl Schwarzschild Medal Comstock Prize in Physics Ռամֆորդի մրցանակ Ազգային գյուտարարների փառքի սրահ IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award John J. Carty Award for the Advancement of Science Young Medal and Prize Mendel Medal Richtmyer Memorial Award և Fellow of the American Physical Society
Charles Townes Վիքիպահեստում

Չարլզ Հարդ Թաունս (անգլ.՝ Charles Hard Townes, հուլիսի 28, 1915({{padleft:1915|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:28|2|0}})[1][2], Գրինվիլ, Հարավային Կարոլինա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ - հունվարի 27, 2015({{padleft:2015|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})[2], Օքլենդ, Կալիֆոռնիա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ), ամերիկացի ֆիզիկոս, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1964), քվանտային էլեկտրոնիկայի հիմնարարներից մեկը։ 1956 թվականից ԱՄՆ-ի Ազգային ակադեմիայի անդամ։ Ծնվել է Գրինվիլին։ Ավարտել է Ֆուրմանի և Կալիֆոռնիայի համալսարանները։ 1939-1947 թվականներին աշխատել է «Բելլ Տելեֆոն լաբորատորիայում», 1948-1961 թվականներին Կոլումբիայի համալսարանում (1950 թվականից պրոֆեսոր), 1961-1966 թվականներին՝ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի պրոֆեսոր և նախագահ, 1967 թվականից՝ Կալիֆոռնիայի համալսարանի պրոֆեսոր։

Աշխատանքները նվիրված են միկրոալիքային սպեկտրադիտմանը, քվանտային էլեկտրոնիկային, լազերների և մազերների ստեղծմանը և նրանց կիրառությանը, ոչ գծային օպտիկային, ռադիո և ինֆրակարմիր աստղագիտությանը։ Նիկոլայ Բասովի և Ալեքսանդր Պրոխորովից անկախ մշակել է էլեկտրամագնիսական ճառագայթման ուժեղացման և ստեղծման սկզբունքները քվանտային սարքերում, 1954 թվականից ստեղծել է առաջին քվանտային գեներատորը։ 1958 թվականին, Արթուր Շավլովի հետ, առաջարկել է լազերի գործողության սկզբունքները։ Լազերները մեծ ճշտությամբ օգտագործել է հարաբերականության տեսության մեջ և բժշկակենսաբանական բնագավառում կիրառելու սկզբունքները։

Հայտնագործել է Բրիլյուենի-Մանդելշտամի հարկադրական երևույթը, 1964 թվականին ներմուծել է հոսքի կրիտիկական հզորության հասկացությունը, 1964 թվականին կանխատեսել է լուսային փնջի ինքնակիզակետման երևույթի գոյությունը և 1965 թվականին այդ սկզբունքի հիման վրա առաջարկել է ինքնակիզակետվող ալիքատարը։

1964 թվականին Բասովի և Պրոխորովի հետ արժանացել է Նոբելյան մրցանակի՝ մազերների և լազերների ստեղծման և կիրառության համար։

1969 թվականին առաջարկել է տիեզերական լազերը 1, 32 սմ ալիքայի ճառագայթմամբ՝ տիեզերական ջրի մոլեկուլի հետազոտության համար։

Բազմաթիվ ակադեմիաների անդամ է, 1967 թվականին եղել է Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերության նախագահ։ Պարգևատրվել է Բ. Ռումֆորդի, Թ. Յունգի, Ն. Բորի ոսկե մեդալներով։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Պավել Ծատուրյան, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ. 1901-2000, գիրք Ա, Երևան, «ՎՄՎ-Պրինտ» հրատարակչություն, 2007, էջ 213-214։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]