Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա
Golden brain.png
Ras-logo.svg
Տեսակգիտությունների ակադեմիա
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
Հիմնադրվածփետրվարի 8, 1724
Գլխադասային գրասենյակՄոսկվա, Ռուսաստան
ՀիմնադիրՊետրոս I
ՊարգևներԼենինի շքանշան և Բարեկամության շքանշան
Կայքras.ru
Կոորդինատներ: 55°42′38.860000098393″ հս․ լ. 37°34′40.130000100389″ ավ. ե. / 55.71079444447177309° հս․. լ. 37.57781388891677210° ավ. ե. / 55.71079444447177309; 37.57781388891677210

Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա («Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա» դաշնային պետական բյուջետային հաստատություն[1], ՌԳԱ), Ռուսաստանի դաշնության գիտությունների պետական ակադեմիան, հանդիսանում է երկրում հիմնավոր հետազոտությունների խոշորագույն կենտրոն: Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի գործունեության հիմնական նպատակը համարվում է բնական, տեխնիկական հումանիտար և հասարակական գիտությունների խնդիրների վերաբերյալ հիմնավոր և կիրառական գիտական հետազոտությունների կազմակերպումն ու իրականացումը, որն ուղղված է բնության, հասարակության և մարդու զարգացման օրենքների մասին նոր գիտելիքների ձեռք բերմանը և նպաստում է Ռուսաստանի տեխնոլոգիական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային զարգացմանը[2]:

ՌԳԱ-ն կոչված է կարևոր դեր կատարելու գիտական ստեղծագործության ազատության ապահովման գործում, ի բարօրություն երկրի բարգավաճման[3]: Լինելով Ռուսաստանի բարձրագույն գիտական կազմակերպություն, ՌԳԱ-ն կազմակերպում է դաշնային բյուջեի միջոցների հաշվին գիտական կազմակերպությունների և կրթական հաստատությունների կողմից իրականացվող հիմնավոր գիտական հետազոտությունների աշխատանքների համակարգումը:

Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի համակարգում իրականացվող բարեփոխումների ընթացքում 2013 թվականի սեպտեմբերին ՌԳԱ-ին են միացվել երկու այլ պետական ակադեմիաներ` Ռուսաստանի բժշկական գիտությունների ակադեմիան (ՌԲԳԱ) և Ռուսաստանի գյուղատնտեսական գիտությունների ակադեմիան (ՌԳԳԱ)[4]: Վերոհիշյալ երկու ակադեմիաների միավորումից հետո ՌԳԱ-ում հաշվառված են 1922 անդամներ, որից 848 ակադեմիկներ (այդ թվում 44 կին) և 1074 թղթակից-անդամ (այդ թվում 86 կին)[5]: Բացի դրանից, 460 օտարերկրացի գիտնականներ ներկայումս համարվում են ՌԳԱ-ի օտարերկրյա անդամներ: Առաջիկա ընտրությունները կայանալու են 2019 թվականի աշնանը[6]:

Մինչև ՌԲԳԱ-ի և ՌԳԳԱ-ի միավորումը ՌԳԱ-ի ենթակայության ներքո գտնվում էին 653 գիտական կազմակերպություններ[7], իսկ համակարգում աշխատողների թիվը 2011 թվականի վերջի դրությամբ կազմում էր 116322 մարդ, որից 48315 գիտաշխատողներ: Վերոհիշյալ բարեփոխումների արդյունքում ՌԳԱ-ի հաստատությունները անցան Գիտական կազմակերպությունների դաշնային գործակալության (ԳԿԴԳ) իրավասության ներքո: 2017 թվականի նոյեմբերի դրությամբ համակարգում հաշվառված էին 1008 հաստատություններ[8], ներառյալ ինստիտուտներ, գիտական կենտրոններ, աստղադիտարաններ, բուսաբանական այգիներ, գրադարաններ, արխիվներ, թանգարաններ, արգելոցներ և այլ կազմակերպություններ:

2018 թվականի մայիսին ԳԿԴԳ-ն լուծարվեց, իսկ նրա կառավարչական գործառույթները անցան նոր ստեղծված Ռուսաստանի դաշնության գիտության և բարձրագույն կրթության նախարարությանը[9][10]:

Տարի Աշխատակիցների
ընդհանուր թիվը
Գիտական
աշխատողներ
Միջին աշխատավարձ
(ամսեկան ռուբլով)
Միջին աշխատավարձ
ԱՄՆ դոլար-ով]]
2013 139 185 46 946 36 818 $ 1126
2014 138 399 46 567 43 092 $ 1273
2015 128 298 47 071 45 551 $ 816
2016 127 306 46 957 47 512 $ 740
2017 123 691 44 842 57 157 $ 962
2018 прогноз 96 259

Ներկայիս Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիան համարվում է 1917 թվականից մինչև 1925 թվականը գոյություն ունեցած Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի վերականգնումը, որը իր հերթին եղել է Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի իրավահաջորդը և 1925 թվականին վերակազմավորվել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի: ԽՍՀՄ փլուզումից հետո ակադեմիայի ունեցվածքը անցավ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիային, իսկ ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի անդամներին տրվել են Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամների և թղթակից անդամների կոչումներ: Ներկայիս Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիան համարվում է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի իրավահաջորդը[11]:

Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիան ունի դաշնային պետական բյուջետային հաստատության կարգավիճակ[12]: 2017 թվականի սեպտեմբերի 27-ից ՌԳԱ-ի ղեկավարը համարվում է գիտնական ֆիզիկոս, ակադեմիկ Ալեքսանդր Միխայլովիչ Սերգեևը[13][14]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Официальное название РАН по Уставу, от 2014 года — Федеральное государственное бюджетное учреждение «Российская академия наук»
  2. Устав РАН, 2007, гл. 1, 2
  3. Голиченков А. К. Академия — один из столпов российской государственности (рус) // Правовой статус Российской Академии наук: с позиций конституционной экономики / Г. А. Гаджиев, А. К. Голиченков (ред.). — М.: Юстицинформ, 2011. — С. 4. — ISBN 978-5-7205-1118-0.
  4. Закон РФ № 253-ФЗ, 2013
  5. Из них 393 действительных члена (в том числе 8 женщин) и 618 членов-корреспондентов (в том числе 27 женщин) входили в РАН и до реформы. В число последних входят члены-корреспонденты, избранные до 2013 года, а также автоматически ставшие академиками в ходе присоединения РАМН и РАСХН к РАН в 2013 году и члены-корреспонденты, избранные академиками в 2016 году.
  6. Н. Волчкова (2019-01-25)։ «Моделируя будущее. РАН открыла предвыборную дискуссию»։ Газета «Поиск»։ Վերցված է 2019-01-26 
  7. Список — Институты РАН, по состоянию на январь 2010 года
  8. «Распоряжение Правительства РФ от 30 декабря 2013 г. № 2591-р (с изм. от 15.07.2014 г. № 1308-р; от 06.10.2017 г. № 2178-р; от 27.10.2017 г. № 2370-р)»։ Официальный интернет-портал правовой информации։ Վերցված է 2017-11-11 
  9. Котюков М. М. (29 марта 2018 года)։ «Основные результаты реализации функций и полномочий ФАНО России»։ страница 2։ ФАНО России 
  10. Курс доллара США взят для каждого года на 1 июля, по курсам ЦБ РФ
  11. Об организации Российской академии наук: указ президента РСФСР № 228 от 21 ноября 1991 года
  12. Ст. 2 Федерального закона от 27.09.2013 № 253-ФЗ «О Российской академии наук, реорганизации государственных академий наук и внесении изменений в отдельные законодательные акты Российской Федерации».
  13. «Физик Александр Сергеев избран главой РАН»։ Интерфакс։ 2017-09-26։ Վերցված է 2017-09-26 
  14. «Александр Сергеев утвержден президентом Российской академии наук»։ Kremlin.ru։ 2017-09-27։ Վերցված է 2017-09-27