Ռիչարդ Թեյլոր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռիչարդ Թեյլոր
Richard Edward Taylor
Richard E. Taylor.jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 2, 1929(1929-11-02)[1][2][3][4]
Medicine Hat, Ալբերտա, Կանադա
Մահացել էփետրվարի 22, 2018(2018-02-22)[3][4] (88 տարեկանում)
Սթենֆորդ, Կալիֆորնիա, Սանտա Կլարա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունFlag of Canada.svg Կանադա
Մասնագիտությունֆիզիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Ստենֆորդի համալսարան
Գործունեության ոլորտֆիզիկա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Կանադայի թագավորական ընկերություն, Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[5]
Ալմա մատերՍտենֆորդի համալսարան և Ալբերտայի համալսարան
ՊարգևներԳուգենհայմի կրթաթոշակ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[6][7] Կանադայի շքանշանի կոմպանիոն Wolfgang Paul Lecture? Ամերիկայի ֆիզիկայի ակադեմիայի անդամ Պանոֆսկի մրցանակ[8] և Կանադայի թագավորական ընկերության անդամ
Richard E. Taylor Վիքիպահեստում

Ռիչարդ Էդվարդ Թեյլոր (անգլ.՝ Richard Edward Taylor, նոյեմբերի 2, 1929(1929-11-02)[1][2][3][4], Medicine Hat, Ալբերտա, Կանադա - փետրվարի 22, 2018(2018-02-22)[3][4], Սթենֆորդ, Կալիֆորնիա, Սանտա Կլարա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Սթենֆորդի համալսարանում։ 1990 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, մրցանակը ստացել է Ջերոմ Ֆրիդմանի և Հենրի Քենդալի հետ համատեղ, «էլեկտրոնների պրոտոնների և կապված նեյտրոնների վրա խորը ոչառաձգական ցրման հեղափոխական հետազոտությունների համար, որոնք էական կարևորություն ունեն մասնիկների ֆիզիկայում քվարկային մոդելի մշակման համար»:

Վաղ կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թեյլորը ստացել է իր բակալավրի (1950) և մագիստրոսի (1952) աստիճանները Կանադայի Ալբերտայի համալսարանում: Նոր ամուսնացած լինելով դիմել է Սթենֆորդի համալսարանին դոկտորական հետազոտությունները կատարելու համար, որտեղ նա սկսել է աշխատել Բարձր էներգիայի ֆիզիկայի լաբորատորիայում[9]: Նրա դոկտորական թեզը հիմնված է եղել փորձի վրա, որը նախատեսում էր պիոնների հետազոտություններ օգտագործելով բևեռացված գամմա ճառագայթները[10]:

Հետազոտություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երեք տարի աշխատելով École Normale Supérieure Փարիզում և մեկ տարի Քալիֆոռնիայի Լոուրենս Բերքլիի լաբորատորիայում, Թեյլորը վերադարձավ Սթենֆորդ[11]: Այդ ժամանակ սկսվում էր Սթենֆորդի գծային արագացուցիչի կենտրոնի շինարարությունը (այժմ SLAC National Accelerator Laboratory)[12]: Համատեղ Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի և Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի գիտնականների հետ Թեյլորը զբաղվում էր հատուկ սարքավորումների նախագծմամբ և կառուցմամբ, և ներգրավված է եղել բազմաթիվ փորձերի իրականացման մեջ[12]:

1971 թվականին Թեյլորին շնորհվեց Գուգենհայմի կրթաթոշակ, որի շնորհիվ նա կարողացավ անցկացնել մեկ տարի ՑԵՌՆ-ում[13]:

1960-ականներին և 1970-ականների սկզբում Սթենֆորդի գծային արագացուցիչի կենտրոնում կատարվող փորձերի ընթացքում նաև կատարվում էին պրոտոններից, դեյտերոններից և ավելի ծանր ատոմների միջուկներից բարձր էներգիայի էլեկտրոնների ճառագայթների ցրման փորձեր[14][15]: Ցածր էներգիաների դեպքում արդեն իսկ ապացուցված էր, որ էլեկտրոնները ցրվում էին միայն ցածր անկյունների տակ, ինչը ապացուցում էր այն գաղափարը, որ միջուկները չունեն ներքին կառուցվածք[15]: Այնուամենայնիվ, SLAC-MIT փորձերը ցույց տվեցին, որ բարձր էներգիայով էլեկտրոնները կարող են ցրվել նաև բարձր անկյունների տակ, որոշ էներգիայի կորուստով[15]: Այս խորը ոչառաձգական ցրման արդյունքները հանդիսացան առաջին փորձնական ապացույցները այն բանի, որ պրոտոնները և նեյտրոնները կազմված են մասնիկներից, որոնք ավելի ուշ անվանվեցին U և d քվարկեր, և կանխատեսվել էին ավելի վաղ տեսական վարկածներով[12]: Այս փորձերը նաև ներկայացրեցին գլյուոնների գոյության առաջին ապացույցները: Թեյլորը, Ֆրիդմանը և Քենդալը այս աշխատանքի համար ստացան Նոբելյան մրցանակ 1990 թվականին[16]:

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թեյլորը մահացավ իր Սթենֆորդի համալսարանի մոտ գտնվող տանը 2018 թվականի փետրվարի 22-ին, 88 տարեկան հասակում[12][17]:

Պարգևատրումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 Կանադական հանրագիտարան
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Սոլոմոն Գուգենհայմի թանգարան — 1937.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Munzinger-Archiv — 1913.
  5. Notable Names Database — 2002.
  6. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1990/
  7. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  8. https://www.aps.org/programs/honors/prizes/panofsky.cfm
  9. Taylors Nobel banquet speech
  10. Taylor Richard Edward (1962)։ Positive pion production by polarized bremsstrahlung (PhD thesis)։ Stanford University։ OCLC 38657023 
  11. 11,0 11,1 Biography and Bibliographic Resources, from the Office of Scientific and Technical Information, United States Department of Energy
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 12,5 12,6 «Richard E. Taylor, Nobel Prize Winning Physicist Who Helped Discover Quarks, Dies at 88»։ The Washington Post։ 25 February 2018։ Վերցված է 25 February 2018 
  13. Nobel autobiography
  14. Prescott C.Y., Atwood W.B., Cottrell R.L.A., DeStaebler H., Garwin Edward L., Gonidec A., Miller R.H., Rochester L.S., Sato T., Sherden D.J., Sinclair C.K., Stein S., Taylor R.E., Clendenin J.E., Hughes V.W., Sasao N., Schüler K.P., Borghini M.G., Lübelsmeyer K., Jentschke W. (1978)։ «Parity non-conservation in inelastic electron scattering»։ Physics Letters B 77 (3): 347–352։ Bibcode:1978PhLB...77..347P։ ISSN 0370-2693։ doi:10.1016/0370-2693(78)90722-0 
  15. 15,0 15,1 15,2 Bloom E. D., Coward D. H., DeStaebler H., Drees J., Miller G., Mo L. W., Taylor R. E., Breidenbach M., Friedman J. I., Hartmann G. C., Kendall H. W. (1969)։ «High-Energy Inelastice−pScattering at 6° and 10°»։ Physical Review Letters 23 (16): 930–934։ Bibcode:1969PhRvL..23..930B։ ISSN 0031-9007։ doi:10.1103/PhysRevLett.23.930 
  16. Nobel prize press release
  17. https://www.nytimes.com/2018/03/01/obituaries/richard-e-taylor-nobel-winner-who-plumbed-matter-dies-at-88.html?mtrref=www.google.se&gwh=390FD1633D613D25365CA4B08F051C35&gwt=pay
  18. Taylor's entry in the SLAC index of faculty
  19. «All Prize & Award Recipients»։ APS.org։ Վերցված է 25 February 2018 
  20. 20,0 20,1 20,2 20,3 «Richard E. Taylor»։ science.ca։ Վերցված է February 25, 2018 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]