Ռիչարդ Ֆեյնման

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Ռիչարդ Ֆեյնման
RichardFeynman-PaineMansionWoods1984 copyrightTamikoThiel bw.jpg
Ծնվել է մայիսի 11, 1918({{padleft:1918|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:11|2|0}})[1][2]
Քվինս շրջան
Մահացել է փետրվարի 15, 1988({{padleft:1988|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[1][2] (69 տարեկանում)
Լոս Անջելես[3]
բնական պատճառով
Քաղաքացիություն Flag of the United States.svg ԱՄՆ
Դավանանք աթեիզմ
Ուղղություն աթեիզմ
Մասնագիտություն ֆիզիկոս, քվանտային ֆիզիկոս, ճարտարագետ, գրող, համալսարանի պրոֆեսոր և percussionist
Հաստատություն(ներ) Կորնելի համալսարան և Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտ
Գործունեության ոլորտ Քվանտային էլեկտրադինամիկա, տարրական մասնիկների ֆիզիկա, քվանտային մեխանիկայի մաթեմտիկական հիմունքներ և գիտական կռթություն
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն
Ալմա մատեր Փրինսթոնի համալսարան, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ, Փրինսթոնի համալսարան և Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն[4]
Գիտական ղեկավար Ջոն Ուիլեր
Եղել է գիտական ղեկավար Ջորջ Ցվեյգ
Պարգևներ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ, Էստրեդի մեդալ, Նիլս Բորի միջազգային ոսկե մեդալ, Ալբերտ Այնշտայնի պարգև, Foreign Member of the Royal Society[5] և Ազգային գիտական մեդալ
Քույր(եր) Ջոան Ֆեյնման
Կայք richardfeynman.com
Ստորագրություն
Richard Feynman signature.svg
Քաղվածքներ Վիքիքաղվածքում
Richard Feynman Վիքիպահեստում

Ռիչարդ Ֆիլիպս Ֆեյնման (անգլ.՝ Richard Phillips Feynman, մայիսի 11, 1918, Քուինս, Նյու Յորք, ԱՄՆ - փետրվարի 15, 1988, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ֆիզիկոս, արդի քվանտային էլեկտրադինամիկայի հիմնադիրներից, ԱՄՆ-ի ազգային գիտությունների ակադեմիայի անդամ 1954 թվականից մինչև 1969 թ․ երբ ինքը հրաժարվեց իր անդամակցությունից[6]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտը (1939)։ Փիլիսոփայության դոկտորի աստիճանն ստացել է Պրինստոնի համալսարանում (1942), այնուհետև աշխատել է Լոս Ալամոսի Ազգային լաբորատորիայում և Կոռնելի համալսարանում։ 1950 թվականից Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի պրոֆեսոր։ Աշխատանքները վերաբերում են քվանտային էլեկտրադինամիկային, քվանտային մեխանիկային և վիճակագրական ֆիզիկային։ Մշակել է մաթեմատիկական այնպիսի ապարատ (Ֆեյնմանի դիագրամներ), որը կարևոր նշանակություն է ունեցել դաշտի քվանտային տեսության զարգացման համար։ Մարի Գել-Մանի հետ միասին 1958 թ. ստեղծել է թույլ փոխազդեցությունների քանակական տեսությունը։ Վիճակագրական ֆիզիկայում զարգացրել է պոլյարոնի տեսությունը միջանկյալ կապի դեպքի համար, բացատրել է մրրիկների առաջացումը գերհոսուն հելիումում (Ֆեյնմանի մրրիկներ1969 թ. առաջարկել է նուկլոնների փարթոնային մոդելը։ Քվանտային մեխանիկայում մշակել է ըստ հետագծերի ինտեգրման մեթոդը։ «Ֆիզիկայի ֆեյնմանյան դասախոսություններ» հայտնի դասընթացի հեղինակն է (Ռ․ Լեյտոնի և Մ․ Սենդսի հետ համատեղ)։ 1965 թ. Նոբելյան մրցանակ է ստացել Յուլիան Շվինգերի և Սինյիտիրո Տոմոնագայի հետ)։ Մահացել է քաղցկեղից։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Record #118827545 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. Record #118827545 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է դեկտեմբերի 30-ին 2014:
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119027159 Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  5. https://docs.google.com/spreadsheets/d/1RVVZY00MZNrK2YCTTzVrbTFH2t3RxoAZah128gQR-NM
  6. ԱՄՆ-ի ազգային գիտությունների ակադեմիայի տարեկան զեկույց (1969-1970)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png