Պյոտր Կապիցա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պյոտր Կապիցա
ռուս.՝ Пётр Капица
Pyotr L Kapitsa Russian physicist 1964.jpg
Պ. Լ. Կապիցա, 1964 թ.
Ծնվել էհունիսի 26 (հուլիսի 8), 1894[1][2]
Կրոնշտադտ, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն[3][4]
Մահացել էապրիլի 8, 1984(1984-04-08)[2][5][6][7][8][9][10][1][11][12] (89 տարեկանում)
Մոսկվա, ԽՍՀՄ[13]
ԳերեզմանՆովոդեվիչյան գերեզմանոց
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն[14]
Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg Խորհրդային Ռուսաստան
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ[1][15]
Ազգությունռուս
Մասնագիտությունֆիզիկոս, գյուտարար և պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Սանկտ Պետերբուրգի պետական պոլիտեխնիկական համալսարան, Քեմբրիջի համալսարան, Ֆիզիկական խնդիրների ինստիտուտ, Մոսկվայի Ֆիզիկատեխնիկական Ինստիտուտ, Մոսկվայի պետական համալսարան, A.V. Shubnikov Institute of Crystallography? և Ա. Ֆ. Իոֆեի անվան ֆիզիկա-տեխնիկական ինստիտուտ
Գործունեության ոլորտֆիզիկա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լեոպոլդինա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Լեհական գիտությունների ակադեմիա[16], Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Տիեզերագնացության միջազգային ակադեմիա, Գիտության պատմության միջազգային ակադեմիա, Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա, Սերբական գիտությունների և արվեստների ակադեմիա, Թագավորական Դանիական գիտությունների ակադեմիա, Նյու Յորքի գիտությունների ակադեմիա, Իռլանդիայի թագավորական ակադեմիա և Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն
Ալմա մատերԹրինիթի քոլեջ, Սանկտ Պետերբուրգի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ և Քեմբրիջի համալսարան
Գիտական աստիճանֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն և ռուսերեն[2]
Գիտական ղեկավարԱբրամ Իոֆֆե և Էռնեստ Ռեզերֆորդ
Եղել է գիտական ղեկավարԴևիդ Շյոմբերգ
Հայտնի աշակերտներAleksandr Iosifovič Šalʹnikov? և Nikolay Alekseyevsky?
ՊարգևներՍտալինյան 1-ին աստիճանի մրցանակ Լենինի շքանշան Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Նիլս Բորի միջազգային ոսկե մեդալ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[17][18] Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան «Մոսկվայի պաշտպանության համար» մեդալ «Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ Մ. Վ. Լոմոնոսովի անվան մեծ ոսկե մեդալ[19] Հելմհոլցի մեդալ Ֆարադեյի մեդալ «Աշխատանքի վետերան» մեդալ Ֆրանկլինի մեդալ Kamerlingh Onnes Award? Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի հոբելյանական մեդալ Մոսկվայի 800-րդ ամյակին նվիրված մեդալ Պարտիզանական աստղի շքանշան Լենինի շքանշան Լենինի շքանշան «Մուրճ և մանգաղ» մեդալ Լենինի շքանշան Լենինի շքանշան Լենինի շքանշան Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս «Մուրճ և մանգաղ» մեդալ Ստալինյան 1-ին աստիճանի մրցանակ Քոթենիուսի մեդալ Ռեզերֆորդի մեդալ և պարգև և Simon Memorial Prize?
Երեխա(ներ)Andrey Kapitsa? և Սերգեյ Կապիցա
ՀայրQ4213012?
Քաղվածքներ Վիքիքաղվածքում
Pyotr Kapitsa Վիքիպահեստում

Պյոտր Լեոնիդովիչ Կապիցա (ռուս.՝ Пётр Леонидович Капица, հունիսի 26 (հուլիսի 7), 1894, Կրոնշտադտ - ապրիլի 8, 1984 Մոսկվա, խորհրդային ֆիզիկոս, ակադեմիկոս (1939), ԽՍՀՄ ԳԱ Նախագահության անդամ (1957 թվականից)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1945)։ Ավարտել է Պետրոգրադի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1918

  • 1921 թվականին գիտական գործուղման է մեկնել Մեծ Բրիտանիա։
  • 1924-1932 թթ. եղել է Կավենդիշի լաբորատորիայի տնօրենի տեղակալը,
  • 1930-1934 թթ.՝ Քեմբրիջի Մոնդի անվան լաբորատորիայի տնօրեն։
  • 1935-1946 թթ. և 1955 թվականին՝ ԽՍՀՄ ԳԱ ֆիզիկական խնդիրների իր հիմնադրած ինստիտուտի տնօրենը։

Հետազոտություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1920 թվականին Սեմյոնովի հետ առաջարկել է ատոմային փնջերում ատոմների մագնիսական մոմենտների որոշման մեթոդ։ 1924 թվականին առաջարկել է գերհզոր մագնիսական դաշտերի ստացման իմպուլսային մեթոդը և ստեղծել մի տեղակայանք, որի օգնությամբ ուսումնասիրել է (1928) ուժեղ մագնիսական դաշտերում մի շարք մետաղների էլեկտրական դիմադրության գծային կախումը դաշտի լարվածությունից (Կապիցայի օրենք

1934 թվականին նախագծել է ադիաբադ մեթոդով մեծ քանակությամբ հելիում հեղուկացնելու տեղակայանք։ 1939 թվականին մշակել է օդի հեղուկացման տուրբոդետանդերային նոր մեթոդ և կառուցել մեծ քանակությամբ հեղուկ թթվածնի ստացման հզոր տեղակայանք։

Հետազոտել է հեղուկ հելիումի հատկությունները և 1938 թ. հայտնագործել գերհոսունության երևույթը։ 1950-1955 թթ. մշակել է նոր տիպի գերբարձրհաճախային գեներատորներ (պլանոտրոն և նիգոտրոն) և հայտնաբերել, որ բարձրհաճախային պարպման դեպքում խիտ գազերում գոյանում է կայուն պլազմային թելիկ, որում էլեկտրոնների ենթադրելի ջերմաստիճանը 105-106 K է։ Այդ աշխատանքը (հրապարակվել է 1969-ին) հետազոտությունների նոր ուղղություն է բացել կառավարվող ջերմամիջուկային սինթեզի իրականացման բնագավառում։

Կապիցան Լոնդոնի թագավորական ընկերության (1929), ԱՄՆ-ի ազգային ԳԱ (1946), Դանիայի թագավորական ԳԱ (1946), Շվեդիայի թագավորական ԳԱ (1966) և մի շարք այլ երկրների ակադեմիաների և գիտական ընկերությունների անդամ է։

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Kojevnikov A. Pyotr Leonidovich Kapitsa - SOVIET PHYSICIST — 2018.
  2. 2,0 2,1 2,2 Petr Leonidovič Kapica (1894-1984) — 2011.
  3. This Month in Physics History - January 1938: Discovery of SuperfluidityAmerican Physical Society, 2006.
  4. Papers of Piotr Leonidovich Kapitza
  5. Cambridge University - EDUCATIONAL INSTITUTION — 2002.
  6. Born in 1894 — 2002.
  7. Pyotr Leonidovich Kapitza — 2009.
  8. SNAC — 2010.
  9. Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  10. KNAW Past Members
  11. Munzinger-Archiv — 1913.
  12. Brockhaus Enzyklopädie
  13. Yudina A. Prominent Russians: Pyotr KapitsaRT.
  14. Pyotr Kapitsa – Facts // Nobelprize.orgNobel Foundation.
  15. Browne M. BALL LIGHTNING NOW SEEMS MORE FACT THAN FICTION // The New York Times / D. BaquetManhattan, New York City: The New York Times Company, A.G. Sulzberger, 1981. — ISSN 0362-4331; 1553-8095
  16. http://czlonkowie.pan.pl/czlonkowie/sites/WynikiWyszukiwania.html?s=KAPICA,%20Piotr%20L.%20
  17. The Nobel Prize in Physics 1978 // Nobelprize.orgNobel Foundation.
  18. The Nobel Prize amounts // Nobelprize.orgNobel Foundation.
  19. http://www.ras.ru/win/db/award_dsc.asp?P=id-1.ln-ru

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 265 CC-BY-SA-icon-80x15.png