Դեյվիդ Ջեյմս Թաուլես

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դեյվիդ Ջեյմս Թաուլես
անգլ.՝ David James Thouless
DavidThouless 1995 UW.jpg
Ծնվել է սեպտեմբերի 21, 1934(1934-09-21)[1][2]
Bearsden, Շոտլանդիա, Միացյալ Թագավորություն[2]
Մահացել է ապրիլի 6, 2019(2019-04-06)[2] (84 տարեկանում)
Քեմբրիջ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն[2]
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Մասնագիտություն ֆիզիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր և միջուկային ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ) Վաշինգտոնի համալսարան և Բիրմինգհեմի համալսարան
Գործունեության ոլորտ Միջուկային ֆիզիկա
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա
Ալմա մատեր Թրինիթի Հոլ և Կորնելի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն
Գիտական ղեկավար Հանս Բետե
Եղել է գիտական ղեկավար Ջոն Մայքլ Քոսթերլից
Պարգևներ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ Հոլվեքի պարգև Ֆրից Լոնդոնի հուշամրցանակ Ֆիզիկայի Վոլֆի մրցանակ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[3][4][5] Դիրակի մեդալ Fellow of the American Physical Society Մաքսվելի մեդալ և մրցանակ և Լարս Օնզագերի մրցանակ[6]
David Thouless Վիքիպահեստում

Դեյվիդ Ջեյմս Թաուլես (անգլ.՝ David James Thouless, սեպտեմբերի 21, 1934(1934-09-21)[1][2], Bearsden, Շոտլանդիա, Միացյալ Թագավորություն[2] - ապրիլի 6, 2019(2019-04-06)[2], Քեմբրիջ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն[2]), բրիտանացի խտացված նյութերով զբաղվող ֆիզիկոս[7]: Ստացել է Վոլֆի մրցանակ 1990 թվականին և Նոբելյան մրցանակ 2016 թվականին համատեղ Դունքան Հալդեյնի և Ջոն Մայքլ Քոսթերլիցի հետ տոպոլոգիական փուլային անցումների և նյութի տոպոլոգիական փուլերի ասպարեզում տեսական հայտնագործությունների համար[8][9][10]: 2016 թվականին պարզվեց, որ Թաուլեսը տառապում է մարազմյով[11]:

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թաուլեսը ավարտել է Վինչեստեր քոլեջը և ստացել է բակալավրի աստիճան Քեմբրիջի համալսարանում: Դոկտորական աստիճանը նա ստացել է Կոռնելի համալսարանում[12], որտեղ դասավանդում էր Հանս Բետեն[13]:

Հետազոտություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1958-ից 1959 թվականները Թաուլեսը աշխատել է որպես հետազոտող Լոուրենս Բերքլիի լաբորատորիայում Բերքլիի համալսարանում[14][15]: Դրանից հետո, 1961-ից 1965 թվականներին նա դարձել է Քեմբրիջի Չերչիլ քոլեջի առաջին ֆիզիկայի հետազոտությունների տնօրենը, ապա մաթեմատիկական ֆիզիկայի պրոֆեսոր Բիրմինգհեմի համալսարանում 1965-ից 1978 թվականները[16] և Եյլի համալսարանում կիրառական գիտությունների պրոֆեսոր 1979-ից 1980 թվականները[15], և վերջապես Թաուլեսը դարձել է ֆիզիկայի պրոֆեսոր Սիեթլի Վաշինգտոնի համալսարանում 1980 թվականին[16]: Թաուլեսը մեծ ներդրում է ունեցել ատոմների և էլեկտրոնների ընդլայնված համակարգերի տեսական ֆիզիկայի ասպարեզում: Նա հրապարակել է աշխատություններ գերհաղորդականության ֆենոմենի, միջուկային նյութի առանձնահատկությունների և միջուկի մեջ շարժումների մասին:

Ակադեմիական աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ընտրված աշխատություններ՝

Գրքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1979 թվականին Թաուլեսը ընտրվել է Թագավորական միության անդամ[17], նա նաև հանդիսանում է Ամերիկյան ֆիզիկական միության, Ամերիկյան արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի անդամ, ինչպես նաև ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1995)[18]:

Թաուլեսին շնորհվել են Վոլֆի մրցանակ 1990 թվականին[19], Ֆիզիկայի ինստիտուտի Դիրաքի մրցանակ 1993 թվականին, Լարս Օնսագերի մրցանակ Ամերիկյան ֆիզիկական միությունից 2000 թվականին[20] և Նոբելյան մրցանակ 2016 թվականին[10][21]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2016/thouless/facts/
  3. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2016/
  4. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
  5. https://www.lemonde.fr/prix-nobel/article/2016/10/04/le-prix-nobel-de-physique-attribue-a-david-thouless-duncan-haldane-et-michael-kosterlitz_5007939_1772031.html
  6. https://www.aps.org/programs/honors/prizes/onsager.cfm
  7. «Physicist Thouless to give two talks at Lab»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 15 October 2006-ին։ Վերցված է 2016-10-04  , Los Alamos National Laboratory (անգլ.)
  8. The international who's who 1991–92
  9. The Nobel Prize in Physics 2016
  10. 10,0 10,1 Gibney Elizabeth, Castelvecchi Davide (2016)։ «Physics of 2D exotic matter wins Nobel: British-born theorists recognized for work on topological phases»։ Nature (London: Springer Nature) 538 (7623): 18–18։ Bibcode:2016Natur.538...18G։ doi:10.1038/nature.2016.20722 
  11. Knapton Sarah։ «British scientists win Nobel prize in physics for work so baffling it had to be described using bagels»։ The Telegraph։ The Telegraph։ Վերցված է 24 September 2017 
  12. Thouless David James (1958)։ The application of perturbation methods to the theory of nuclear matter (PhD thesis)։ Cornell University։ OCLC 745509629 
  13. From Nuclei to Stars: Festschrift in Honor of Gerald E. Brown
  14. «UW Professor Emeritus David J. Thouless wins Nobel Prize in physics for exploring exotic states of matter | UW Today»։ www.washington.edu (անգլերեն)։ Վերցված է 7 April 2017 
  15. 15,0 15,1 «David Thouless»։ aip.org։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 5 October 2016-ին։ Վերցված է 10 October 2016 
  16. 16,0 16,1 «Two former Birmingham scientists awarded Nobel Prize for Physics»։ University of Birmingham։ 4 October 2016։ Վերցված է 4 October 2016 
  17. Anon (1979)։ «Professor David Thouless FRS»։ London: royalsociety.org։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 17 November 2015-ին 
  18. «David Thouless»։ National Academy of Sciences Online։ Վերցված է 9 October 2016 
  19. David J. Thouless Winner of Wolf Prize in Physics – 1990 on the official website of Wolf Foundation
  20. David James Thouless, University of Washington: 2000 Lars Onsager Prize Recipient
  21. «David J. Thouless − Facts»։ Nobel Media AB 2014։ Վերցված է 9 October 2016 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]