Jump to content

Կարլ Մյուլլեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կարլ Մյուլլեր
գերմ.՝ Karl Alexander Müller
Ծնվել էապրիլի 20, 1927(1927-04-20)[1][2][3][…]
Բազել, Շվեյցարիա
Մահացել էհունվարի 9, 2023(2023-01-09)[4][5] (95 տարեկան)
Ցյուրիխ, Շվեյցարիա[6]
Քաղաքացիություն Շվեյցարիա
Դավանանքreformed?[7]
Մասնագիտությունֆիզիկոս և համալսարանի դասախոս
Հաստատություն(ներ)Ցյուրիխի համալսարան և IBM Research – Zurich?
Գործունեության ոլորտֆիզիկա
ԱնդամակցությունՍաքսոնիայի գիտությունների ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա[8], Լեհական գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա[9] և Սլովենական գիտությունների և արվեստների ակադեմիա[10]
Ալմա մատերՑյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոց
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[11][12]
Գիտական ղեկավարGeorg Busch?[13]
Եղել է գիտական ղեկավարԳեորգ Բեդնորց
Պարգևներ

IBM թոշակ

[14]

Լայպցիգի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

Զալցբուրգի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

Ժնևի համալսարանի պատվավոր դոկտոր

honorary doctor of the Ruhr University Bochum?

honorary doctor of the Norwegian University of Science and Technology?

Մյունխենի տեխնիկական համալսարանի պատվավոր դոկտոր

Գենտիկ համալսարանի պատվավոր դոկտոր

honorary doctor of the University of Regensburg?

Մարսել Բենուայի մրցանակ

[15]

Robert Wichard Pohl Prize?

[16] ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[17][18]

Դենի Հայնեմանի անվան մրցանակ

Վիլհելմ Էկսների մեդալ

[19]

Ֆրից Լոնդոնի հուշամրցանակ

[20]

James C. McGroddy Prize for New Materials?

[21]

Եվրոֆիզիկա մրցանակ

[22]

honorary doctorate from the University of Nice-Sophia Antipolis?

[23]

Gold medal of the Spanish National Research Council?

honorary doctorate of the University of Metz?

[24] և

Ամերիկայի ֆիզիկայի ակադեմիայի անդամ

[25]
 Karl Alexander Müller Վիքիպահեստում

Կարլ Մյուլլեր (գերմ.՝ Karl Alexander Müller, ապրիլի 20, 1927(1927-04-20)[1][2][3][…], Բազել, Շվեյցարիա - հունվարի 9, 2023(2023-01-09)[4][5], Ցյուրիխ, Շվեյցարիա[6]), շվեյցարացի ֆիզիկոս, աշխատել է Ցյուրիխի համալսարանում։ 1987 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։ Նոբելյան մրցանակը ստացել է Գեորգ Բեդնորցի հետ համատեղ բարձր ջերմաստիճանային գերհաղորդականության հայտնաբերման համար։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մյուլերը ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի կոչում 1958 թվականին Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոցում։ 1963 թվականից սկսած նա հետազոտություններ է անցկացրել պինդ մարմնի ֆիզիկայի բնագավառում IBM ընկերության Ցյուրիխում գտնվող հետազոտական լաբորատորիայում։ Հետագայում ղեկավարել է լաբորատորիայի ֆիզիկայի բաժինը և 1982 թվականին դարձավ IBM-ի անդամ։

Լինելով սիլիկատների օքսիդների մասնագետ 1980-ականների սկզբում Մյուլերը սկսեց զբաղվել բարձր ջերմաստիճանների պայմաններում գերհաղորդիչ նյութերի որոնմամբ։ Այն ժամանակներում ամենաբարձր հայտնի ջերմաստիճանը, որին հնարավոր էր եղել հասնել, կազմում էր 23 Կ (−250 °C): 1983 թվականին Մյուլերը աշխատանքի ընդունեց Գեորգ Բեդնորցին, տարբեր օքսիդների կանոնակարգված հետազոտությունների կազմակերպելու նպատակով։ 1986 թվականին նրանց հաջողվեց հայտնաբերել գերհաղորդականություն նոր ստեղծված բարիում-լանթան-պղինձ օքսիդում 35 К (−238 °C) ջերմաստիճանի պայմաններում։ Նրանց հետազոտություններին հետևեցին մի շարք հետազոտություններ ամբողջ աշխարհում, որոնցում օգտագործվում էին տարբեր օքսիդներ, և ընդամենը մեկ տարվա ընթացքում հայտնաբերվեցին նյութեր, որոնք գերհաղորդիչ էին դառնում ընդամենը մոտ 100 К (−173 °C) ջերմաստիճանում։

Մրցանակներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 Encyclopædia Britannica
  2. 1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
  3. 1 2 Store norske leksikon(նորվ.) — 1978. — ISSN 2464-1480
  4. 1 2 https://www.swissinfo.ch/ger/alle-news-in-kuerze/physik-nobelpreistraeger-karl-alex-mueller-stirbt-mit-95-jahren/48209386
  5. 1 2 https://www.lematin.ch/story/le-prix-nobel-de-physique-1987-karl-alexander-mueller-nest-plus-166985313213
  6. 1 2 https://www.news.uzh.ch/de/articles/news/2023/Alex_M%C3%BCller.html
  7. ↑ verschiedene Autoren Historische Lexikon der Schweiz, Dictionnaire historique de la Suisse, Dizionario storico della Svizzera (գերմ.) — Bern: 1998.
  8. ↑ K. Alex Müller – NAS
  9. ↑ Мюллер Карл Алекс. | ИС АРАН
  10. ↑ http://www.sazu.si/en/members/karl-alexander-muller
  11. ↑ Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  12. ↑ CONOR.Sl
  13. ↑ Paramagnetische Resonanz von Fe-3+ in SrTiO-3 Einkristallen (գերմ.)
  14. ↑ IBM Impact: Fellows
  15. ↑ Past laureates – Marcel Benoist Foundation
  16. ↑ Preisträgerinnen und Preisträger
  17. ↑ The Nobel Prize in Physics 1987 — Nobel Foundation.
  18. ↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.
  19. ↑ https://www.wilhelmexner.org/en/medalists/
  20. ↑ https://iupap.org/who-we-are/internal-organization/commissions/low-temperature-physics/c5-awards/#commission
  21. ↑ https://www.aps.org/programs/honors/prizes/mcgroddy.cfm
  22. ↑ https://www.eps.org/members/group_content_view.asp?group=85187&id=554142
  23. ↑ Journal officiel de la République française, Journal officiel de la République française. Document administratif (ֆր.) — 1988. — P. 13916. — ISSN 0242-6773
  24. ↑ Journal officiel de la République française, Journal officiel de la République française. Document administratif (ֆր.) — 1868. — ISSN 0242-6773
  25. ↑ https://web.archive.org/web/20201104091646/https://www.aps.org/programs/honors/fellowships/archive-all.cfm?initial=M

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կարլ Մյուլլեր» հոդվածին։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Կարլ_Մյուլլեր&oldid=10195864» էջից