Բազել

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղաք
Բազել
Basel, Bâle
Դրոշ Զինանշան
Flag of Canton of Basel.svg Bale-coat of arms.svg

Basel 190.jpg
Կոորդինատներ: 47°33′2″ հս․ լ. 7°35′28″ ավ. ե. / 47.55056° հս․. լ. 7.59111° ավ. ե. / 47.55056; 7.59111
Երկիր Շվեյցարիա Շվեյցարիա
Առաջին հիշատակում 374
Մակերես 22.75 կմ²
ԲԾՄ 260 մ
Պաշտոնական լեզու գերմաներեն
Խոսվող լեզուներ ֆրանսերեն
Բնակչություն 167․365 մարդ (2008)
Խտություն 7,357 մարդ/կմ²
Ժամային գոտի UTC+1, ամառը UTC+2
Հեռախոսային կոդ 061
Փոստային ինդեքս 4000
Փոստային ինդեքսներ 4000
Ավտոմոբիլային կոդ BS
Պաշտոնական կայք basel.ch
##Բազել (Շվեյցարիա)
Red pog.png

Բազելը (գերմ.՝ Basel, ֆր.՝ Bâle), քաղաք Շվեյցարիայում։

Տարածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազել քաղաքի մակերեսը կազմում է 22.75 կմ²։ Քաղաքը Շվեյցարիայի տարածքում թվով երրորդն է։ Ունի ծովի մակերևույթից 260 մ բարձրություն։ Բազելը այժմ զբոսաշրջության մեծ կենտրոններից է։ Ամռանը այստեղ գալիս են հարևան տարբեր երկրներից այդ թվում հարևան Գերմանիայից, այստեղ են գալիս նաև Ֆրանսիայից ու Իտալիայից։ Ձմռանը քաղաքում զարգանում է լեռնադահուկային սպորտը։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազելի բնակչության ամենամեծ մասը կազմում են տեղաբնիկները սակայն կան նաև Գերմանիայից, Չեխիայից, Ֆրանսիայից, Իտալիայից, Իսպանիայից և Պորտուգալիայից այստեղ մնացած և տեղաբնիկների հետ սերված եվրոպացիներ։ Ամբողջ Բազել քաղաքի բնակչությունը կազմում է 167,365 մարդ (ըստ 2008 թվականի մարդահամարի)։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 7,357 մարդ/կմ²։

Բնակչության կազմը, մարդ[1]
1980 1990 2000 2010 2015
182 143 178 428 166 558 163 216 169 916

Պաշտոնական լեզուն համարվում է գերմաներեն լեզվի շվեյցարական բարբառը: 2000 թվականի մարդահամարի արդյունքում. գերմաներենը համարում էին մայրենի լեզու բնակչության 77,8 %-ը (129 592 մարդ), իտալերենը՝ 5,4 % (9 049 մարդ), ֆրանսերենը՝ 2,6 % (4 280 մարդ), ռոմանշերենը՝ 202 մարդ:

Կրոն

2000 թվականի տվյալներով 41 916 քաղաքացի (25,2 %) դավանում են կաթոլիկ եկեղեցուն, 39 180 մարդ (23,5 %) բողոքական են, 4 567 մարդ (2,74 %) այլ քրիստոնեական դավանանքի: Քաղաքում կան նաև շուրջ 12 368 մուսուլմաններ (7,43 %), 1 325 հրեաներ (0,80 %), 947 հնդիկներ, 746 բուդիստներ և 485 մարդ՝ այլ դավանանքների: Աթեիստներ են 52 321 քաղաքացիներ (31,41 %), իսկ 8 780 մարդ (5,27 %) չի պատասխանել հարցումներին[2]:

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազելի կլիման, Շվեյցարիա[3] + Բազելի տեղումների քանակ , Շվեյցարիա[4]
Ամիս Հունվ Փետր Մարտ Ապր Մայիս Հուն Հուլ Օգոս Սեպտ հոկ Նոյ Դեկ Տարի
Գրանցված առավելագույն ջերմաստիճան (°C) 15,0 18,0 25,0 28,0 32,0 35,0 39,0 38,0 31,0 29,0 20,0 17,0 39,0
Առավելագույն միջին ջերմաստիճան (°C) 4,0 6,0 10,0 14,0 18,0 22,0 24,0 24,0 20,0 15,0 8,0 5,0 15,0
Արձանագրված մինիմալ ջերմաստիճան (°C) -3,0 -1,5 2,0 4,0 8,0 11,0 13,0 13,0 10,0 7,0 2,0 -2,0 5,3
Արձանագրված Նվազագույն ջերմաստիճան (°C) -20,0 -29,0[6] -16,0 -6,0 0,0 1,0 6,0 3,0 0,0 -6,0 -11,0 -17,0 -29,0
Ամսական միջին տեղումներ (մմ) 51,0 49,0 51,0 64,0 84,0 87,0 79,0 87,0 62,0 51,0 59,0 54,0 778,0

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

RFHS-3033.jpg
Базель, 1493 год

740 թվականին Բազելը դարձավ եպիսկոպոսի նստավայրը: 1226 թվականին Հռենոսի վրա կառուցվեց առաջին կամուրրջը: Քաղաքի մեծ մասը 1356 թվականին կործանվեց երկրաշարժից; 1459 թվականի նոյեմբերի 12 -ին Հռոմի պապ Պիոս II-ի հրամանով Բազելում հիմնադրվեց առաջին համալսարանը Շվեյցարիայում՝ Բազելի համալսարանը: 1501 թվականին քաղաքը մտավ Շվեյցարական միության կազմի մեջ: 1622 թվականին հիմնադրվեց համալսարանական գրադարանը, որն այժմ ամենամեծն է Շվեյցարիայում:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. [Cantons and Cities of Swiss Confederation]
  2. «STAT-TAB Datenwürfel für Thema 40.3 - 2000 (German)»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-07-06-ին 
  3. (Ֆրանսերեն) Կաղապար:Lien brisé].
  4. (Ֆրանսերեն) [1].
  5. Կաղապար:Lien web.
  6. Կաղապար:Lien web.