Ջեյմս Ֆրանկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջեյմս Ֆրանկ
գերմ.՝ James Franck
James Franck.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 26, 1882(1882-08-26)[1][2]
Համբուրգ, Գերմանական կայսրություն[3]
Մահացել էմայիսի 21, 1964(1964-05-21)[3][1][2] (81 տարեկան)
Գյոթինգեն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն[3]
ԳերեզմանՕլսդորֆի գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of Germany (1867–1919).svg Գերմանական կայսրություն և Flag of the United States.svg ԱՄՆ
Դավանանքհրաժարում կաթոլիկությունից
Մասնագիտությունֆիզիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր և քիմիկոս
Հաստատություն(ներ)Ջոն Հոփկինսի համալսարան, Գյոթինգենի համալսարան, Չիկագոյի համալսարան և Հումբոլդտի համալսարան
Գործունեության ոլորտֆիզիկա
Պաշտոն(ներ)պրոֆեսոր
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Բեռլինի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[4], Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա[4], Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[4] և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերՀայդելբերգի համալսարան և Հումբոլդտի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն
Գիտական ղեկավարEmil Warburg?[5] և Պաուլ Դրուդե[5]
Եղել է գիտական ղեկավարՖրից Հոուտերմանս, Հանս Քորֆերման[6], Wilhelm Hanle?[7] և Heinz Maier-Leibnitz?[8]
Հայտնի աշակերտներՖրից Հոուտերմանս
Պարգևներֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[9][10] Մաքս Պլանկի անվան մեդալ Ռամֆորդի մրցանակ Dannie Heineman Prize? և Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Ամուսին(ներ)Hertha Sponer?
James Franck Վիքիպահեստում


Ջեյմս Ֆրանկ (գերմ.՝ James Franck, 26 օգոստոսի, 1882, Համբուրգ21 մայիսի, 1964, Գյոթինգեն), գերմանացի ֆիզիկոս։ 1921—1934 թվականներին՝ Գյոթինգենի համալսարանի պրոֆեսոր և ֆիզիկայի ինստիտուտի տնօրեն։ Իշխանությունը ֆաշիստներին անցնելուց հետո հեռացել է Գերմանիայից։ 1934— 1935 թվականներին աշխատել է Կոպենհագենում, ապա տեղափոխվել ԱՄՆ։ 1935—1938 թվականներին՝ Ջ․ Հոպկինսի (Բալթիմոր), 1938—1947 թվականներին՝ Չիկագոյի համալսարանների պրոֆեսոր։ Աշխատանքները վերաբերում են ատոմային և միջուկային ֆիզիկային, մոլեկուլային սպեկտրոսկոպիային, ֆոտոսինթեզին։ 1913 թվականին, Գ․ Հերցի հետ համաաեղ, փորձերով հետազոտել է էլեկտրոնների հարվածներով սնդիկի ատոմների գրգռման և իոնացման երևույթը (տես Ֆրանկ-Հերցի փորձ)։ Այդ հետազոտությունը (Նոբելյան մրցանակ, 1925) դարձել է ատոմների էներգիայի ընդհատուն մակարդակների գոյության ապացույց և հաստատել Բորի ատոմի տեսությունը։ Ձևակերպել է այսպես կոչված, Ֆրանկ-Կոնդոնի սկզբունքը (ատոմների հարաբերական դիրքի և արագությունների պահպանումը մոլեկուլների էլեկտրոնային անցումների դեպքում)։ 1945 թվականին հանդես է եկել ատոմային ռումբի օգտագործման դեմ։ Մի շարք ակադեմիաների ու գիտական ընկերությունների, այդ թվում նաև Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1964) և ՍՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան թղթակից անդամ (1927)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png