Ջեյմս Ֆրանկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջեյմս Ֆրանկ
գերմ.՝ James Franck
James Franck.jpg
Ծնվել է օգոստոսի 26, 1882(1882-08-26)[1][2][3]
Համբուրգ, Գերմանական կայսրություն[4]
Մահացել է մայիսի 21, 1964(1964-05-21)[4][2] (81 տարեկանում)
Գյոթինգեն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն[4]
Գերեզման Օլսդորֆի գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն Flag of the German Empire.svg Գերմանական կայսրություն
ԱՄՆ
Դավանանք Apostasy in Catholicism
Մասնագիտություն ֆիզիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Ջոն Հոփկինսի համալսարան, Գյոթինգենի համալսարան և Չիկագոյի համալսարան
Գործունեության ոլորտ ֆիզիկա
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Բեռլինի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[5], Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա[5] և Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[5]
Ալմա մատեր Գեյդելբերգի համալսարան
Բեռլինի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին գերմաներեն
Գիտական ղեկավար Emil Warburg[6] և Պաուլ Դրուդե[6]
Եղել է գիտական ղեկավար Ֆրից Հոուտերմանս, Հանս Քորֆերման[7], Wilhelm Hanle[8] և Heinz Maier-Leibnitz[9]
Հայտնի աշակերտներ Ֆրից Հոուտերմանս
Պարգևներ ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[10][11] Մաքս Պլանկի անվան մեդալ Ռամֆորդի մրցանակ Dannie-Heineman-Preis և Foreign Member of the Royal Society
Ամուսին(ներ) Hertha Sponer
James Franck Վիքիպահեստում


Ջեյմս Ֆրանկ (գերմ.՝ James Franck, 26 օգոստոսի, 1882, Համբուրգ21 մայիսի, 1964, Գյոթինգեն), գերմանացի ֆիզիկոս։ 1921—1934 թվականներին՝ Գյոթինգենի համալսարանի պրոֆեսոր և ֆիզիկայի ինստիտուտի տնօրեն։ Իշխանությունը ֆաշիստներին անցնելուց հետո հեռացել է Գերմանիայից։ 1934— 1935-ին աշխատել է Կոպենհագենում, ապա տեղափոխվել ԱՄՆ։ 1935—38-ին՝ Ջ․ Հոպկինսի (Բալթիմոր), 1938—47-ին՝ Չիկագոյի համալսարանների պրոֆեսոր։ Աշխատանքները վերաբերում են ատոմային և միջուկային ֆիզիկային, մոլեկուլային սպեկտրոսկոպիային, ֆոտոսինթեզին։ 1913-ին, Գ․ Հերցի հետ համաաեղ, փորձերով հետազոտել է էլեկտրոնների հարվածներով սնդիկի ատոմների գրգռման և իոնացման երևույթը (տես Ֆրանկ-Հերցի փորձ)։ Այդ հետազոտությունը (Նոբելյան մրցանակ, 1925) դարձել է ատոմների էներգիայի ընդհատուն մակարդակների գոյության ապացույց և հաստատել Բորի ատոմի տեսությունը։ Ձևակերպել է այսպես կոչված, Ֆրանկ-Կոնդոնի սկզբունքը (ատոմների հարաբերական դիրքի և արագությունների պահպանումը մոլեկուլների էլեկտրոնային անցումների դեպքում)։ 1945-ին հանդես է եկել ատոմային ռումբի օգտագործման դեմ։ Մի շարք ակադեմիաների ու գիտական ընկերությունների, այդ թվում նաև Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1964) և ՍՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան թղթակից անդամ (1927)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png