Ջեյմս Ֆրանկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջեյմս Ֆրանկ
գերմ.՝ James Franck
James Franck.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 26, 1882(1882-08-26)[1][2][3]
Համբուրգ, Գերմանական կայսրություն[4]
Մահացել էմայիսի 21, 1964(1964-05-21)[4][2] (81 տարեկանում)
Գյոթինգեն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն[4]
ԳերեզմանՕլսդորֆի գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of the German Empire.svg Գերմանական կայսրություն
ԱՄՆ
Դավանանքհրաժարում կաթոլիկությունից
Մասնագիտությունֆիզիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր և քիմիկոս
Հաստատություն(ներ)Ջոն Հոփկինսի համալսարան, Գյոթինգենի համալսարան, Չիկագոյի համալսարան և Հումբոլդտի համալսարան
Գործունեության ոլորտֆիզիկա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Բեռլինի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[5], Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա[5] և Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[5]
Ալմա մատերԳեյդելբերգի համալսարան
Բեռլինի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն
Գիտական ղեկավարEmil Warburg?[6] և Պաուլ Դրուդե[6]
Եղել է գիտական ղեկավարՖրից Հոուտերմանս, Հանս Քորֆերման[7], Wilhelm Hanle?[8] և Heinz Maier-Leibnitz?[9]
Հայտնի աշակերտներՖրից Հոուտերմանս
Պարգևներֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ[10][11] Մաքս Պլանկի անվան մեդալ Ռամֆորդի մրցանակ Dannie-Heineman-Preis? և Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Ամուսին(ներ)Hertha Sponer?
James Franck Վիքիպահեստում


Ջեյմս Ֆրանկ (գերմ.՝ James Franck, 26 օգոստոսի, 1882, Համբուրգ21 մայիսի, 1964, Գյոթինգեն), գերմանացի ֆիզիկոս։ 1921—1934 թվականներին՝ Գյոթինգենի համալսարանի պրոֆեսոր և ֆիզիկայի ինստիտուտի տնօրեն։ Իշխանությունը ֆաշիստներին անցնելուց հետո հեռացել է Գերմանիայից։ 1934— 1935-ին աշխատել է Կոպենհագենում, ապա տեղափոխվել ԱՄՆ։ 1935—38-ին՝ Ջ․ Հոպկինսի (Բալթիմոր), 1938—47-ին՝ Չիկագոյի համալսարանների պրոֆեսոր։ Աշխատանքները վերաբերում են ատոմային և միջուկային ֆիզիկային, մոլեկուլային սպեկտրոսկոպիային, ֆոտոսինթեզին։ 1913-ին, Գ․ Հերցի հետ համաաեղ, փորձերով հետազոտել է էլեկտրոնների հարվածներով սնդիկի ատոմների գրգռման և իոնացման երևույթը (տես Ֆրանկ-Հերցի փորձ)։ Այդ հետազոտությունը (Նոբելյան մրցանակ, 1925) դարձել է ատոմների էներգիայի ընդհատուն մակարդակների գոյության ապացույց և հաստատել Բորի ատոմի տեսությունը։ Ձևակերպել է այսպես կոչված, Ֆրանկ-Կոնդոնի սկզբունքը (ատոմների հարաբերական դիրքի և արագությունների պահպանումը մոլեկուլների էլեկտրոնային անցումների դեպքում)։ 1945-ին հանդես է եկել ատոմային ռումբի օգտագործման դեմ։ Մի շարք ակադեմիաների ու գիտական ընկերությունների, այդ թվում նաև Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1964) և ՍՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան թղթակից անդամ (1927)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118534653 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 SNAC — 2010.
  3. Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  4. 4,0 4,1 4,2 Франк Джеймс // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 5,2 Notable Names Database — 2002.
  6. 6,0 6,1 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  7. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  8. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  9. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  10. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1925/
  11. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png