Յոիչիրո Նամբու
| Յոիչիրո Նամբու ճապ.՝ 南部 陽一郎 | |
|---|---|
 | |
| Ծնվել է | հունվարի 18, 1921[1][2][3][…] |
| Ծննդավայր | Տոկիո, Ճապոնիա |
| Մահացել է | հուլիսի 5, 2015[3][4][5][…] (94 տարեկան) |
| Մահվան վայր | Toyonaka, Օսակայի պրեֆեկտուրա, Ճապոնիա |
| Քաղաքացիություն | .svg){kind=small} ԱՄՆ և  Ճապոնիա |
| Կրթություն | Տոկիոյի համալսարան (1952), Փրինսթոնի համալսարան և Fukui Prefectural Fujishima High School? |
| Գիտական աստիճան | գիտությունների դոկտոր (1952) |
| Մասնագիտություն | ֆիզիկոս-տեսաբան, պրոֆեսոր, ֆիզիկոս և հետազոտող |
| Աշխատատու | Չիկագոյի համալսարան, Osaka City University?, Ritsumeikan University? և Տոկիոյի համալսարան |
| Պարգևներ և մրցանակներ | |
| Անդամություն | ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[2] և Ճապոնական ակադեմիա[14] |
 Yoichiro Nambu Վիքիպահեստում | |
Յոիչիրո Նամբու (ճապ.՝ 南部 陽一郎 Nanbu Yōichirō), հունվարի 18, 1921[1][2][3][…], Տոկիո, Ճապոնիա - հուլիսի 5, 2015[3][4][5][…], Toyonaka, Օսակայի պրեֆեկտուրա, Ճապոնիա), ճապոնացի ամերիկյան ֆիզիկոս, 2008 թվական Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ներատոմային ֆիզիկայում համաչափության ինքնաբուխ խախտման մեխանիզմի բացահայտման համար։
ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1973)[15], ԱՄՆ արվեստների և գիտության ակադեմիայի անդամ (1971), Ճապոնիայի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1984)։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Յոիչիրո Նամբուն ծնվել է 1921 թվականին Տոկիոյում[16]։ Երբ քաղաքը 1923 թվականի ավերվեց երկրաշարժից նրանց ընտանիքը տեղափոխվեց Ֆուկուի, նրա հոր ծննդավայր[17]): 1942 թվականին Ավարտել է Տոկիոյի համալսարանը ստանալով բալալավրի աստիճան[18]։
Այնուհետև անցել է զինվորական ծառայություն, սկզբում որպես սովորական զինվորական, ապա սկսել աշխատել ռադարների ստեղծման վրա։ 1945-1949 թվականներին աշխատել է Տոկիոյի համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետում, որտեղ իր վրա մեծ ազդեցություն են թողել Շինիչիրո Տոմոնագայի հետազոտությունները Քվանտային էլեկտրադինամիկայի բնագավառում և Րյոգո Կուբոյի աշխատանքները խտացված նյութի ֆիզիկայի ոլորտում։ 1950 թվականին Օսակայի համալսարանում ստացել պրոֆեսորի կոչում։
1952 թվականին ստանալով դոկտորի կոչում տեղափոխվում է ԱՄՆ աշխատելով Հեռանկարային հետազոտությունների ինստիտուտում, ապա տեղափոխվել Չիկագոյի համալսարան, սկզբում որպես գիտաշխատող (անգլ.՝ research associate): 1970 թվականին ստացել է ԱՄՆ քաղաքացիություն։ 1973-1976 թվականներին եղել է Չիկագոյի համալսարանաի ֆիզիկայի ֆակուլտետի դեկան։
Ընտանիք
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Հայրը՝ Կիիչիրո Նամբու, մայրը՝ Կիմիկո Նամբու։ 1945 թվականին ամուսնացել է Չիեկո Հիդեի հետ, որդին՝ Ջունիչի Նամբուն, քիմիկոս է[19][20]։
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Храмов Ю. А. Физики: Биографический справочник. 2-е изд. — М.: Наука, 1983. — 400 с.
Աշխատություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Намбу Й. Почему нет свободных кварков(ռուս.) // Успехи физических наук. — Российская академия наук, 1978. — Т. 124, вып. 1. — С. 147—169.
- Намбу Й. Спонтанное нарушение симметрии в физике элементарных частиц: пример плодотворного обмена идеями (Нобелевская лекция. Стокгольм, 8 декабря 2008 г.)(ռուս.) // Успехи физических наук. — Российская академия наук, 2009. — Т. 179, вып. 12. — С. 1323—1326. — .
- Намбу, Ёитиро. Кварки. — М.: Мир, 1984. — 225 с.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Иванов, Игорь. Нобелевская премия по физике (2008) // Сообщение на сайте «Элементы».
- Информация с сайта Нобелевского комитета(անգլ.)
- Намбу с сотрудниками на сайте физического факультета Чикагского университета(անգլ.)
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 http://www.britannica.com/EBchecked/topic/402205/Yoichiro-Nambu
- 1 2 3 Notable Names Database — 2002.
- 1 2 3 4 Encyclopædia Britannica
- 1 2 Սոլոմոն Գուգենհայմի թանգարան — 1937.
- 1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
- ↑ Guggenheim Fellows-ի տվյալների բազա
- ↑ http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2008/
- ↑ https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
- ↑ http://www.okc.albanova.se/research/memorial-lecture/earlier-lectures
- ↑ https://wolffund.org.il/yoichiro-nambu/
- ↑ http://www.aps.org/programs/honors/prizes/heineman.cfm
- 1 2 https://www.aps.org/programs/honors/prizes/sakurai.cfm
- ↑ https://www.ictp.it/about-ictp/prizes-awards/the-dirac-medal/the-medallists.aspx
- ↑ https://www.japan-acad.go.jp/en/members/bukko/bukko_kyakuin.html
- ↑ http://www.nasonline.org/member-directory/deceased-members/52211.html
- ↑ «Yoichiro Nambu, American physicist». // Encyclopædia Britannica. 2015 թ․ հոկտեմբերի 13. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 6-ին.
- ↑ Mukerjee, Madhusree Profile: Yoichiro Nambu — Strings and Gluons, The Seer Saw Them All // Scientific American, 1995, 272 (2). — P. 37—39. — .
- ↑ Hatsuda, Tetsuo. «Notable Alumni: Yoichiro Nambu (Nobel Prize in Physics 2008)». // Website of the School of Science, the University of Tokyo. Արխիվացված է օրիգինալից 2015 թ․ հուլիսի 19-ին. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 6-ին.
- ↑ «Yoichiro Nambu». // Database NNDB. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 6-ին.
- ↑ Nambu, Yoichiro. «Yoichiro Nambu — Biographical». // The Official Web Site of the Nobel Prize. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 11-ին. Վերցված է 2016 թ․ հուլիսի 6-ին.:
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յոիչիրո Նամբու» հոդվածին։ |
| ||||||||||||||||
- Հունվարի 18 ծնունդներ
- 1921 ծնունդներ
- Տոկիո քաղաքում ծնվածներ
- Հուլիսի 5 մահեր
- 2015 մահեր
- Ճապոնիայում մահացածներ
- Տոկիոյի համալսարանի շրջանավարտներ
- Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ
- Չիկագոյի համալսարանում դասավանդողներ
- Գուգենհայմի կրթաթոշակառուներ
- Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
- Մաքս Պլանկի անվան մեդալի դափնեկիրներ
- ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
- Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
- Ամերիկայի ֆիզիկայի ակադեմիայի անդամներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
- Գիտությունների դոկտորներ
- Երկարակյացներ
- Ճապոնացի գիտնականներ
- Ճապոնացի ֆիզիկոսներ
- Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ