Պոլ Դիրակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Պոլ Դիրակ
անգլ.՝ Paul Dirac
Dirac 4.jpg
Ծնվել է օգոստոսի 8, 1902({{padleft:1902|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:8|2|0}})[1][2][3]
Բրիստոլ, South West England, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[4]
Մահացել է հոկտեմբերի 20, 1984({{padleft:1984|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[1][2][3] (82 տարեկանում)
Թալահասի, Լեոն շրջան, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[1]
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Flag of Switzerland.svg Շվեյցարիա
Դավանանք աթեիզմ
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս, ֆիզիկոս տեսաբան, պրոֆեսոր և ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ) Մայամիի համալսարան և Ֆլորիդայի պետական համալսարան
Գործունեության ոլորտ Տեսական ֆիզիկա
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լեոպոլդինա, Պապական գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Լինչեի ազգային ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[5]
Ալմա մատեր Բրիստոլի համալսարան, Քեմբրիջի համալսարան և Սուրբ Ջոնի քոլեջ
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն[6]
Գիտական ղեկավար Ռալֆ Ֆլաուեր
Եղել է գիտական ղեկավար Հոմի Ջեհանգիր Բաբա
Հայտնի աշակերտներ Ռոբերտ Օպենհեյմեր
Պարգևներ
Ամուսին(ներ) Մարգիտ Դիրակ
Քաղվածքներ Վիքիքաղվածքում
Paul Dirac Վիքիպահեստում

Պոլ Ադրիեն Մորիս Դիրակ (անգլ.՝ Paul Adrien Maurice Dirac, օգոստոսի 8, 1902({{padleft:1902|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:8|2|0}})[1][2][3], Բրիստոլ, South West England, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[4] - հոկտեմբերի 20, 1984({{padleft:1984|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[1][2][3], Թալահասի, Լեոն շրջան, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[1]), անգլիացի ֆիզիկոս, տեսաբան, քվանտային մեխանիկայի հիմնադիրներից։ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1930)։ Մի շարք երկրների ակադեմիաների և գիտական ընկերությունների, այդ թվում նաև ՍՍՀՄ ԳԱ 1931-ից արտասահմանյան անդամ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դիրակ Պոլ Ադրիեն Մորիսը ծնվել է 1902 թ. օգոստոսի 8-ին Բրիստոլ քաղաքում։ Սովորել է Բրիստոլի, ապա Քեմբրիջի համալսարաններում ավարտել է 1924-ին։ 1932-ից Քեմբրիջի համալսարանի պրոֆեսոր։ Դիրակը կառուցել է քվանտային մեխանիկայի, այսպես կոչված, ձևափոխությունների տեսությունը 1926-1927, մշակել է ճառագայթման քվանտային տեսության հիմունքները։ Էնրիկո Ֆերմիի հետ մեծ ավանդ է ներդրել քվանտային վիճակագրության բնագավառում (Ֆերմի-Դիրակի վիճակագրություն), մասնավորապես պարզել բաշխման վիճակագրական բնույթի և ալիքային ֆունկցիայի սիմետրիայի հատկությունների կապը 1925։ 1928-ին ստեղծել է էլեկտրոնի շարժման ռելյատիվիստական տեսությունը, որը հնարավորություն տվեց բացատրել մի շարք ֆիզիկական երևույթներ և կանխատեսել պոզիտրոնի գոյությունը։ Դաշտի քվանտային տեսության տարբեր բնագավառներին են նվիրված նաև Դիրակի մի շարք ուրիշ աշխատանքներ, նա առաջինն է կիրառել երկրորդային քվանտացման մեթոդը 1927, որը հետագայում լայն տարածում գտավ տեսական ֆիզիկայում։ Դիրակը Էրվին Շրյոդինգերի հետ 1933 թ. արժանացել է Նոբերյան մրցանակի՝ քվանտային մեխանիկայի վերաբերյալ աշխատությունների և էլեկտրոնային տեսության զարգացման համար։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 409 CC-BY-SA-icon-80x15.png