Պոլ Դիրակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Պոլ Դիրակ
անգլ.՝ Paul Dirac
Dirac 4.jpg
Ծնվել է օգոստոսի 8, 1902({{padleft:1902|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:8|2|0}})[1][2][3][4]
Բրիստոլ, Հարավարևմտյան Անգլիա, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[5]
Մահացել է հոկտեմբերի 20, 1984({{padleft:1984|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[1][2][3][4] (82 տարեկանում)
Թալահասի, Լեոն շրջան, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[6]
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Flag of Switzerland.svg Շվեյցարիա
Դավանանք Դեիզմ
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս, ֆիզիկոս տեսաբան, պրոֆեսոր և ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ) Մայամիի համալսարան և Ֆլորիդայի պետական համալսարան
Գործունեության ոլորտ Տեսական ֆիզիկա
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լեոպոլդինա, Պապական գիտությունների ակադեմիա[7], ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Լինչեի ազգային ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն[8]
Ալմա մատեր Բրիստոլի համալսարան, Քեմբրիջի համալսարան և Սուրբ Ջոնի քոլեջ
Տիրապետում է լեզուներին անգլերեն[9]
Գիտական ղեկավար Ռալֆ Ֆլաուեր
Եղել է գիտական ղեկավար Հոմի Ջեհանգիր Բաբա
Հայտնի աշակերտներ Ռոբերտ Օպենհեյմեր
Պարգևներ
Ամուսին(ներ) Մարգիտ Դիրակ
Քաղվածքներ Վիքիքաղվածքում
Paul Dirac Վիքիպահեստում

Պոլ Ադրիեն Մորիս Դիրակ (անգլ.՝ Paul Adrien Maurice Dirac, օգոստոսի 8, 1902({{padleft:1902|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:8|2|0}})[1][2][3][4], Բրիստոլ, Հարավարևմտյան Անգլիա, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[5] - հոկտեմբերի 20, 1984({{padleft:1984|4|0}}-{{padleft:10|2|0}}-{{padleft:20|2|0}})[1][2][3][4], Թալահասի, Լեոն շրջան, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[6]), անգլիացի ֆիզիկոս, տեսաբան, քվանտային մեխանիկայի հիմնադիրներից։ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1930)։ Մի շարք երկրների ակադեմիաների և գիտական ընկերությունների, այդ թվում նաև ՍՍՀՄ ԳԱ 1931-ից արտասահմանյան անդամ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դիրակ Պոլ Ադրիեն Մորիսը ծնվել է 1902 թ. օգոստոսի 8-ին Բրիստոլ քաղաքում։ Սովորել է Բրիստոլի, ապա Քեմբրիջի համալսարաններում ավարտել է 1924-ին։ 1932-ից Քեմբրիջի համալսարանի պրոֆեսոր։ Դիրակը կառուցել է քվանտային մեխանիկայի, այսպես կոչված, ձևափոխությունների տեսությունը 1926-1927, մշակել է ճառագայթման քվանտային տեսության հիմունքները։ Էնրիկո Ֆերմիի հետ մեծ ավանդ է ներդրել քվանտային վիճակագրության բնագավառում (Ֆերմի-Դիրակի վիճակագրություն), մասնավորապես պարզել բաշխման վիճակագրական բնույթի և ալիքային ֆունկցիայի սիմետրիայի հատկությունների կապը 1925։ 1928-ին ստեղծել է էլեկտրոնի շարժման ռելյատիվիստական տեսությունը, որը հնարավորություն տվեց բացատրել մի շարք ֆիզիկական երևույթներ և կանխատեսել պոզիտրոնի գոյությունը։ Դաշտի քվանտային տեսության տարբեր բնագավառներին են նվիրված նաև Դիրակի մի շարք ուրիշ աշխատանքներ, նա առաջինն է կիրառել երկրորդային քվանտացման մեթոդը 1927, որը հետագայում լայն տարածում գտավ տեսական ֆիզիկայում։ Դիրակը Էրվին Շրյոդինգերի հետ 1933 թ. արժանացել է Նոբերյան մրցանակի՝ քվանտային մեխանիկայի վերաբերյալ աշխատությունների և էլեկտրոնային տեսության զարգացման համար։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Paul Adrien Maurice Dirac — 1834.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC
  5. 5,0 5,1 5,2 Дирак Поль Адриен Морис // Большая советская энциклопедия: [в 28 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  6. 6,0 6,1 6,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118679775 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  7. http://www.pas.va/content/accademia/en/academicians/deceased/dirac.html
  8. NNDB — 2002.
  9. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12860605f
  10. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1933/
  11. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 409 CC-BY-SA-icon-80x15.png