Մաթեմատիկայի Լուկասյան պրոֆեսոր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Մաթեմատիկայի Լուկասյան պրոֆեսոր (անգլ.` Lucasian Professor of Mathematics), պրոֆեսորություն Քեմբրիջի համալսարանում, աշխարհի ամենահեղինակավոր գիտական պաշտոններից մեկը[1][2]: Այն կրողին անվանում են Լուկասյան պրոֆեսոր (անգլ.` Lucasian Professor)։ Պրոֆեսորության անդամների շարքին են դասվում՝ Իսահակ Նյուտոն, Ժոզեֆ Լարմոր, Չարլզ Բեբիջ, Ջորջ Գաբրիել Ստոքս, Պոլ Դիրակ, Սթիվեն Հոքինգ։

Հիմնադրվել է 1663 թվականին անգլիացի հոգևորական, քաղաքական գործիչ, Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտ և 1639-1640 թվականներին խորհրդարանի անդամ Հենրի Լուկասի (1610—1663) կողմից։ Հիմնադրումը պաշտոնապես հաստատվել է Չարլզ II արքայի 1664 թվականի հունվարի 18-ի հրամանով։

Ամբիոնի պատմությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հենրի Լուկասը Քեմբրիջի համալսարանին ժառանգեց իր գրադարանը (շուրջ չորս հազար գիրք) և հողատարածքը, որը տարեկան 100 ֆունտ եկամուտ էր բերում, ինչն էլ ուղղվում էր մաթեմատիկայի պրոֆեսորի պաշտոնի ֆինանսավորմանը[3]։ Ներկայիս պաշտոնատարը տեսաբան ֆիզիկոս Մայքլ Գրինն է, ով ներկայումս Քեմբրիջի համալսարանի Քլեր սրահի կրթաթոշակառու է։ Նա նշանակվել է 2009 թվականի հոկտեմբերին[4]՝ հաջորդելով Սթիվեն Հոքինգին, ով 2009 թվականի սեպտեմբերին՝ իր 67-ամյակին, թոշակի անցավ՝ ինչպես որ պահանջվում է համալսարանում[5]։ Հոքինգը ներկայումս ստանձնում է մաթեմատիկայի Էմերիտուս Լուկասյան պրոֆեսորի պաշտոնը։

Լուկասյան պրոֆեսորների ցուցակը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

# Նշանակման տարեթիվ Դիմանկար Անուն Մասնագիտացում Պաշտոնավարում (տարի)
1 1663 Isaac Barrow.jpg Իսահակ Բարոու
(1630 – 1677)
Կլասիկա և մաթեմատիկա 6
2 1669 GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg Իսահակ Նյուտոն
(1642 – 1726)
Մաթեմատիկա և ֆիզիկա 33
3 1702 WilliamWhiston.jpg Ուիլյամ Ուիսթոն
(1667 – 1752)
Մաթեմատիկա 9
4 1711 Nicolas Saunderson.jpg Նիկոլաս Սաունդերսոն
(1682 – 1739)
Մաթեմատիկա 28
5 1739 Johncolson.gif Ջոն Քոլսոն
(1680 – 1760)
Մաթեմատիկա 21
6 1760 Edwardwaring.jpg Էդվարդ Վորինգ
(1736 – 1798)
Մաթեմատիկա 38
7 1798 Isaac-Milner.gif Իսահակ Միլներ
(1750 – 1820)
Մաթեմատիկա և քիմիա 22
8 1820 No image.png Ռոբերտ Վուդհաուս
(1773 – 1827)
Մաթեմատիկա 2
9 1822 No image.png Թոմաս Թուրթոն
(1780 – 1864)
Մաթեմատիկա 4
10 1826 George Biddell Airy 1891.jpg Ջորջ Բիդել Էյրի
(1801 – 1892)
Աստղագիտություն 2
11 1828 Charles Babbage - 1860.jpg Չարլզ Բեբիջ
(1791 – 1871)
Մաթեմատիկա և հաշվողական տեխնիկա 11
12 1839 Joshua-King.gif Ջոշուա Քինգ
(1798 – 1857)
Մաթեմատիկա 10
13 1849 Ggstokes.jpg Ջորջ Գաբրիել Ստոքս
(1819 – 1903)
Ֆիզիկա, հեղուկների և գազերի մեխանիկա 54
14 1903 No image.png Ջոզեֆ Լարմոր
(1857 – 1942)
Ֆիզիկա 29
15 1932 Paul Dirac, 1933.jpg Պոլ Դիրակ
(1902 – 1984)
Ֆիզիկա 37
16 1969 Ջեյմս Լայթհիլ
(1924 – 1998)
Հեղուկների և գազերի մեխանիկա 10
17 1979 Stephen Hawking.StarChild.jpg Սթիվեն Հոքինգ
(ծնունդ՝ 1942)
Տեսական ֆիզիկա և տիեզերագիտություն 30
18 2009 No image.png Մայքլ Գրին
(ծնունդ՝ 1946)
Տեսական ֆիզիկա ներկայումս

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Kevin Knox and Richard Noakes, From Newton to Hawking։ A History of Cambridge University's Lucasian Professors of Mathematics