Ալբերտա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Ալբերտա (այլ կիրառումներ)
Picto infobox map.png
Ալբերտա
Alberta
Դրոշ Զինանշան
Flag of Alberta.svg
Shield of Alberta.svg
Երկիր Կանադա Կանադա (պ)
Կարգավիճակ նահանգ
Խոշոր քաղաքներ Կալգարի
Հիմնական լեզու անգլերեն
Բնակչություն (2012) 3 873 745 մարդ
Խտություն 5,85 մարդ/կմ²
Տարածք 661 848 կմ²
Բարձրություն ծովի մ-ից՝
 - Բարձրագույն կետ
 - Ցածրագույն կետ

 Կոլումբիա,[1] 3747 մ
 Վուդ Բուֆալո ազգային պարկ, 152 մ
Ալբերտա վարչական միավորը երկրի քարտեզին
Ժամային գոտի -7
ISO 3166-2 կոդ CA-AB
Փոստային ինդեքսներ AB
Պաշտոնական կայք


Ալբերտա (անգլ.՝ Alberta [ælˈbɜrtə]), Կանադայի 10 նահանգներից մեկը։ Մայրաքաղաքը՝ Էդմոնտոն քաղաքն է[2], խոշորագույն քաղաքը՝ Կալգարի: Բնակչությունը՝ 3 873 745 մարդ (2012 թվականի դրությամբ)[3]: Մակերեսը՝ 661 848 կմ²:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալբերտան գտնվում է Կանադայի արևմտյան հատվածում, արևմուտքում սահմանակցում է Բրիտանական Կոլումբիա նահանգի, արևելքում՝ Սասկաչևանի, հյուսիսում՝ Հյուսիս-Արևմտյան տարածքների և հարավում՝ Մոնտանա նահանգի հետ։

Ալբերտայի մայրաքաղաք Էդմոնտոնը գտնվում է նահանգի կենտրոնից դեպի հարավ։ Մայրաքաղաքից 300 կմ հեռավորության վրա գտնվում է Կալգարի քաղաքը, որը համարվում է նահանգի ամենախոշոր քաղաքը։ Էդմոնտոնը համարվում է Կանադայի նավթային ավազների և այլ հյուսիսային ռեսուրսների յուրացման կենտրոն։ Վերջին տվյալների համաձայն, այդ երկու քաղաքային շրջանների բնակչությունը գերազանցել է 1 միլիոնը[4]:

Ալբերտան իր անվանումը ստացել է Վիկտորիա թագուհու և արքայազն Ալբերտի երկրորդ դստեր՝ արքայադուստր Լուիզա Կարոլինա Ալբերտայի պատվին (1848-1939)։ Լուիզան Կանադայի 1878-1883 թվականներին ղեկավարող գեներալ-նահանգապետ մարկիզ Լորնի կինն էր։ Լուիզ լիճը, Կարոլին գյուղը և Ալբերտայի լեռը նույնպես իրենց անունը ստացել են Լուիզա արքայադստեր պատվին։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 15-ից նահանգի վարչապետը Ջիմ Պրենտիսն է։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալբերտան զբաղեցնում է 661 848 կմ² մակերես, որը 5%-ով փոքր է Տեխասի տարածքից կամ 20%-ով մեծ է Ֆրանսիայի տարածքից[5]: Այն մեծությամբ չորրորդ խոշոր նահանգն է Քվեբեկից, Օնտարիոյից և Բրիտանական Կոլումբիայից հետո։

Նահանգի ամենաբարձր կետը 3747 մետր է, որը գտնվում է Կոլումբիա լեռան բարձունքին՝ Ժայռոտ լեռներում, իսկ ամենացածր կետը՝ 152 մետր է, որը գտնվում է Վուդ Բուֆալո ազգային պարկի հյուսիս-արևելյան հատվածում[6]:

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալբերտան ունի չոր ցամաքային կլիմա, որին բնորոշ է տաք ամառը և ցուրտ ձմեռը։ Տարածքը բաց է արկտիկական սառը հոսանքների համար, այդ պատճառով ձմռանը այստեղ լինում են սառնամանիքներ։ Ջերմաստիճանը այստեղ տատանվում է -54 °C-ից (−65 °F) Ալբերտայի հյուսիսային շրջաններում մինչև -46 °C (−51 °F) Ալբերտա նահանգի հարավային շրջաններում։ Ամռանը առավելագույն ջերմաստիճանը լեռներում կազմում է 32 °C (90 °F), իսկ Ալբերտայի հարավային շրջաններում՝ 40 °C (104 °F)[7]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Principal heights by range or region»։ Статистическая служба Канады։ 2005-02-02։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-10-17-ին։ Վերցված է 2012-09-30 
  2. Հ, Ղ Գրգեարյան, Ն. Մ. Հարությունյան (1987). Աշխարհագրական անունների բառարան. Երևան: «Լույս». էջ էջ 15. 
  3. «Estimates of population, Canada, provinces and territories, quarterly (persons)»։ Статистическая служба Канады։ 2012-09-27։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-10-17-ին։ Վերցված է 2012-09-30 
  4. «Statistics Canada—CMA population estimates»։ Statistics Canada։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-12-16-ին։ Վերցված է 2009-08-06 
  5. Statistics Canada (February 2005)։ «Land and freshwater area, by province and territory»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-25-ին։ Վերցված է 2007-03-07 
  6. «Climate and Geography»։ About Alberta։ Government of Alberta։ 2008։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-28-ին։ Վերցված է 2008-10-01 
  7. «Climate of Alberta»։ Agroclimatic Atlas of Alberta։ Government of Alberta։ 2003։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-28-ին։ Վերցված է 2008-10-01