Տորոնտոյի համալսարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տորոնտոյի համալսարան
անգլ.՝ University of Toronto
Uoft universitycollege.jpg
Տեսակհանրային հետազոտությունների համալսարան
Հիմնադրված էմարտի 15, 1827
ԱնդամակցությունԹվային գրադարանի ֆեդերացիա[1], IIIF Consortium[2], Գիտական հրատարակչական և ակադեմիական ռեսուրսների կոալիցիա[3] և Հետազոտական գրադարանների կենտրոն[4]
ԵրկիրFlag of Canada (Pantone).svg Կանադա
Կայքutoronto.ca
Կոորդինատներ: 43°39′46.501200100001″ հս․ լ. 79°23′44.685600100009″ ամ. ե. / 43.66291700002777532° հս․. լ. 79.39574600002778482° ավ. ե. / 43.66291700002777532; 79.39574600002778482
University of Toronto Վիքիպահեստում

Տորոնտոյի համալսարան (անգլ.՝ University of Toronto, կրճատ` U. of T.), հասարակական, հետազոտական համալսարան Կանադայի Օնտարիո նահանգի Տորոնտո քաղաքում։ Տարածքների հիմնական մասը գտնվում է Արքայական զբոսայգում։ Հիմնադրվել է 1827 թվականին որպես արքայական քոլեջ։ Ղեկավարվելով անգլիկան եկեղեցու կողմից` եղել է ուսումնական առաջին բարձրագույն համալսարանը Վերին Կանադայում: 1850 թվականին, աշխարհիկ բնույթ ձեռք բերելով, ստացել է «Տորոնտոյի համալսարան» անվանումը։ Այդ ժամանակից էլ համալսարանը կամված է տարաբնույթ ուսուցում իրականացնող մի շարք քոլեջներից, որոնց թիվը ներկայումս 12-ն է։ Քոլեջները տարբերվում են ուսումնական նշանակությամբ, ուղղվածությամբ, ավանդույթներով, ուսումնական բազայի անկախության աստիճանով, ֆինանսավորմամբ և մի շարք այլ հատկություններով։

Համալսարանը, բացի ուսումնառությունից, իրականացնում է նաև ուսանողների հետաքրքիր ժամանցը։ Համալսարանի շրջանակներում գործում են մոտ 40 թիմեր տարբեր մարզաձևերից։ Ուսանողների մշակութային կյանքի կենտրոնը Հարթ հաուսն է (անգլ.՝ Hart House), որը, տեղակայված լինելով Վերածննդի գոթիկայի ոճով կառուցված շենքում, իրականացնում է մշակութային, ինտելեկտուալ բազմաբնույթ միջոցառումներ։

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեղը Կանադայում Տեղը աշխարհում Վարկանիշի անվանում
1-ին 21-րդ Միջազգային համալսարանական վարկանիշ` ըստ Times Higher Education-ի Reuters
(Times Higher Education World University Rankings)
1-ին[5] 18-րդ[5] Միջազգային համալսարանական վարկանիշ` ըստ Newsweek
(Newsweek global university ranking[5])
- 19-րդ Միջազգային համալսարանական վարկանիշ` ըստ World's Top Universities- Forbes
(Gallery: The World's Top Universities 2011)
1-ին[6] 26-րդ[6] Աշխարհի համալսարանների չինական ակադեմիական վարկանիշ

Ուսումնական մասնաշենքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համալսարան հաճախ են այցելում զբոսաշրջիկները, քանի որ ուսումնական մասնաշենքերը նաև ճարտարապետական հուշարձաններ են։ Այդ է պատճառը, որ Տորոնտոյի համալսարանի տարածքում հաճախ են կինոֆիլմեր նկարահանվում։

Ուսանողական քաղաքը 10 թաղամաս է զբաղեցնում Տորոնտոյի կենտրոնում` Սպադինա (Spadina) փողոցից մինչև Օնտարիոյի կառավարական շենք։ Իր կանաչապատ տարածքներով և բազմաթիվ բակերով համալսարանական տարածքները առանձին շրջան են ձևավորում քաղաքի կենտրոնում։ Շենքերի ճարտարապետությունը իրականացված է ռոմանական և նեոգոթիկայի ոճերով. մասնաշենքերից շատերը թվագրվում են 1858-1929 թվականներին։ Համալսարանի կենտրոնը ավանդաբար համարվում է Front Campus-ը։ Ճարտարապետ Ֆրիդրիխ Վիլյամ Կամբերլանդի նախագծով կառուցված շենքը արժանացել է եվրոպացիների հատուկ ուշադրությանը։ Այսպես` լորդ Դաֆերինը գրել է. «Քանի դեռ ես չէի այցելել Կանադա, չէի կարող պատկերացնել, որ ամերիկյան աշխարհամասում ճարտարապետական այսպիսի գլուխգործոցներ կան»[7]: 1968 թվականին շենքը Կանադայում հռչակվում է ազգային պատմական հուշարձան[8]:

Բացի քաղաքի կենտրոնում գտնվող շենքերից` համալսարանն ունի ուսանողական թաղամասերով մի քանի մասնաշենքեր Տորոնտոյի տարբեր ծայրամասերում։ Համալսարանի տարածքում կան բազմաթիվ հուշարձաններ։ Զինվորի աշտարակը, որն ունի 44 մ բարձրություն, նվիրված է համաշխարհային պատերազմների զոհերի հիշատակին։ Այն ունի 51 զանգեր, որոնք հնչեցվում են հատուկ առիթներով, ինչպես օրինակ`Հիշատակի օրը[9]:

Համալսարանի արևմտյան մասը, որը նախագծվել է Երկրորդ աշխարհամարտից հետո, հիմնականում մոդեռն ոճով է կառուցված։ Այն ներառում է բազմաթիվ լաբորատորիաներ։ Այ մասում առանձնանում է Ռոբարտս գրադարանը (անգլ.՝ Robarts Library), որը բաղկացած է 10 հարկերից։ Այն կառուցվել է 1972 թվականին և բացվել մեկ տարի անց[10]:

Ֆակուլտետներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Hart House. ուսանողների ժամանցի կենտրոն
  • Արվեստների և գիտության ֆակուլտետ
  • Կիրառական գիտության և տեխնիկայի ֆակուլտետ
  • Ճարտարապետության, լանդշաֆտի և դիզայնի ֆակուլտետ
  • Երաժշտության ֆակուլտետ
  • Անտառային տնտեսության ֆակուլտետ
  • Տեղեկատվության ֆակուլտետ
  • Բժշկության ֆակուլտետ
  • Բուժքույրական գործի ֆակուլտետ
  • Դեղագործական ֆակուլտետ
  • Ատամնաբուժության ֆակուլտետ
  • Կինեզիոլոգիայի և ֆիզիկական դաստիարակության ֆակուլտետ
  • Հասարակական առողջապահության` Դալա Լանի անվան դպրոց
  • Իրավագիտության ֆակուլտետ
  • Մենեջմենթի Ռոտման դպրոց
  • Հասարակական քաղաքականության և կառավարման դպրոց
  • Կրթության հետազոտության «Օնտարիո» ինստիտուտ
  • Սոցիալական աշխատանքի ֆակուլտետ
  • Աստվածաբանության «Տորոնտո» դպրոց

Նշանավոր շրջանավարտներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուրբ Միքայելի քոլեջ
  • Վիլյամ Լայոն Մաքքենզի Կինգ - Կանադայի վարչապետ
  • Լեսթեր Փիրսոն - Կանադայի վարչապետ
  • Ջոն Քենեթ Հելբրեյթ - տնտեսագետ
  • Ջոն Չառլզ Ֆիլդս - մաթեմատիկոս
  • Հարոլդ Ադամս Ինիս - տնտեսագետ
  • Ֆրեդերիկ Բանտինգ - ֆիզիոլոգ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր
  • Ադրիեն Քլարքսոն - լրագրող, հասարակական գործիչ
  • Ֆարլի Մոուետ - արձակագիր, կենսաբան
  • Կետրին Համֆրիս - լրագրող, հաղորդավար
  • Էլիզաբեթ Բարշոու - բժիշկ
  • Ստիվեն Հարբեր - քաղաքագետ
  • Մալքոլմ Գլադուել - լրագրող, հրապարակախոս

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. https://www.clir.org/about/current-sponsors-and-funders
  2. http://iiif.io/community/consortium/#the-iiif-consortium
  3. https://sparcopen.org/who-we-are/members/
  4. http://www.crl.edu/membership/members
  5. 5,0 5,1 5,2 Newsweek (2007)։ «Academic Ranking of World Universities»։ Newsweek global university ranking։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-06-25-ին 
  6. 6,0 6,1 Shanghai Jiao Tong University։ «Academic Ranking of World Universities - 2011»։ Graduate School of Education, Shanghai Jiao Tong University։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-08-23-ին։ Վերցված է 2011-08-11 
  7. Simmins, Geoffrey (1997). Fred Cumberland: Building the Victorian Dream. University of Toronto Press. p. 92. ISBN 0-8020-0679-5.
  8. Minutes of the Historic Sites and Monuments Board of Canada. National Historic Sites Directorate. 1968. Fed/Prov/Terr identifier 558.
  9. Leeper, Muriel (1998). "Ringing the bells – Carillon demonstration by musician Gerald Martindale at the Soldiers' Tower Carillon at the University of Toronto in Canada". Performing Arts & Entertainment in Canada 32 (1). ISSN 1185-3433.
  10. McClelland, Michael; Stewart, Graeme; E.R.A. Architects (2007). Concrete Toronto: A Guidebook to Concrete Architecture from the Fifties to the Seventies. Coach House Books. pp. 34, 164, 173. ISBN 1-55245-193-3.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]