Առնոլդ Զոմմերֆելդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Առնոլդ Զոմմերֆելդ
Arnold Sommerfeld
Sommerfeld1897.gif
Ծնվել է դեկտեմբերի 5, 1868(1868-12-05)[1][2][3]
Քյոնիգսբերգ, Պրուսիայի թագավորություն, Հյուսիսգերմանական միություն[1]
Մահացել է ապրիլի 26, 1951(1951-04-26)[2] (82 տարեկանում)
Մյունխեն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն[4]
վթար
Գերեզման Nordfriedhof
Քաղաքացիություն Flag of Germany.svg Գերմանիա
Մասնագիտություն ֆիզիկոս տեսաբան, մաթեմատիկոս, ֆիզիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Լյուդվիգ Մաքսիմիլիանի Մյունխենի համալսարան, Ախենի Ռեյնիշ-Վեստֆելիշեի տեխնիկական համալսարան, Գյոթինգենի համալսարան և Clausthal University of Technology
Գործունեության ոլորտ սպեկտրասկոպիա
Պաշտոն(ներ) Գաղտնի խորհուրդ
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Քյոնիգսբերգի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին գերմաներեն[5]
Գիտական ղեկավար Ֆերդինանդ ֆոն Լինդերման[6] և Ֆելիքս Կլայն
Եղել է գիտական ղեկավար Պաուլ Պետեր Էվալդ[7], Վոլֆգանգ Պաուլի[8], Գրեգոր Վենտցել[9], Վոյցեխ Ռաբինովիչ[10], Օտտօ Լապորտ[11], Պետեր Դեբայ[12], Հանս Բետե[13] և Վերներ Հայզենբերգ[14]
Հայտնի աշակերտներ Alfred Landé, Լայնուս Կարլ Փոլինգ, Վոյցեխ Ռաբինովիչ և Albrecht Unsöld
Պարգևներ Մաքս Պլանկի անվան մեդալ Լորենցի մեդալ Էստրեդի մեդալ Գիտության և արվեստի Բաբարիական Մաքսիմիլիանի շքանշան Մատեուչի մեդալ և Foreign Member of the Royal Society
Arnold Sommerfeld Վիքիպահեստում

Առնոլդ Զոմմերֆելդ (1868-1951), Առնոլդ Յոհաննես Վիլհելմ Զոմմերֆելդ, գերմանացի ֆիզիկոս և մաթեմատիկոս։

Ավարտել է Քյոնիգսբերգի համալսարանը (1891Մյունխենի համալսարանի պրոֆեսոր (1906-ից)։ Աշխատանքները վերաբերում են ատոմի, մետաղների տեսությանը, մաթեմատիկական ֆիզիկային։ Կատարելագործել է Բորի ատոմի մոդելը՝ առաջարկելով քվանտային պայմանների ավելի ընդհանուր ձևակերպում։ Զոմմերֆելդը ստեղծել է ջրածնանման ատոմների նուրբ կառուցվածքի տեսությունը (1916)։ Տվել է Վիդեման-Ֆրանցի օրենքի ավելի ճիշտ բանաձևը և բացատրել մետաղներում դիտվող մի շարք երևույթներ (ջոուլյան ջերմություն, ջերմաէլեկտրական երևույթներ)։ Մշակել է դիֆրակցիայի մաթեմատիկական խիստ տեսությունը (1895), ստացել գլանային ֆունկցիաների ինտեգրալային ներկայացումը (Զոմմերֆելդի ինտեգրալ, 1896), լուծել երկու միջավայրերի սահմանում տեղադրված ուղղահայաց դիպոլի ճառագայթման խնդիրը (1909)։ Զոմմերֆելդը էական ավանդ է ներդրել ռենտգենյան ճառագայթների հետազոտման գործում, մշակել էլեկտրոնների արգելակման ճառագայթման տեսությունը (1931

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #11861553X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  3. SNAC — 2010.
  4. Зоммерфельд Арнольд // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  6. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  7. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  8. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  9. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  10. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  11. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  12. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  13. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  14. Mathematics Genealogy Project — 1997.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 701 CC-BY-SA-icon-80x15.png