Ֆելիքս Կլայն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Ֆելիքս Կլայն
FelixKlein
Felix Klein.jpeg
Ծնվել է ապրիլի 25, 1849({{padleft:1849|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1][2]
Դյուսելդորֆ[3]
Մահացել է հունիսի 22, 1925({{padleft:1925|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:22|2|0}})[4][2] (76 տարեկանում)
Գյոթինգեն[3]
Գերեզման Գյոտինգենի քաղաքի գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Գերմանական միություն
Flag of the German Empire.svg Գերմանական կայսրություն
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Վայմարյան Հանրապետություն
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս, մաթեմատիկայի պատմաբան[5] և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Էրլանգեն-Նյուրնբերգի համալսարան, Մյունխենի տեխնիկական համալսարան, Լայպցիգի համալսարան և Գյոթինգենի համալսարան[6]
Գործունեության ոլորտ դիֆերենցիալ երկրաչափություն և խմբերի տեսություն
Պաշտոն(ներ) Պրուսիայի Կալվածատիրոջ տան անդամ
Անդամակցություն Սաքսոնիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Հունգարական գիտությունների ակադեմիա և Լոնդոնի թագավորական ընկերություն
Ալմա մատեր Բոննի համալսարան
Գիտական աստիճան դոկտորի աստիճան[7]
Տիրապետում է լեզուներին գերմաներեն[8]
Գիտական ղեկավար Յուլիուս Պլյուկեր
Եղել է գիտական ղեկավար Ֆերդինանդ ֆոն Լինդերման և Կառլ Գուստավ Ակսել Հարնակ
Պարգևներ Կոպլիի մեդալ, Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան, Q507299?, Աքերման-Թոյբների հիշատակի մրցանակ կամ Pour le Mérite
Felix Klein Վիքիպահեստում

Ֆելիքս Կլայն (գերմ.՝ Felix Christian Klein), ապրիլի 24, 1849, Դյուսելդորֆ - հունիսի 22, 1925, Գյոթինգեն), գերմանացի մաթեմատիկոս, Բեռլինի ԳԱ թղթանդամ (1913 թվական), Բոննի համալսարանի փիլիսոփայության դոկտոր (1868 թվական)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1872 թվականից՝ Էրլանգենի համալսարանի, 1875 թվականից՝ Մյունխենի դպրոցի, 1880 թվականից՝ Լայպցիգի, 1886-1913 թվականներին՝ Գյոթինգենի համալսարանների մաթեմատիկայի պրոֆեսոր։ Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են ոչ էվկլիդեսյան երկրաչափությանը, անընդհատ խմբերի, հանրահաշվական հավասարումների, էլիպտիկ և ավտոմորֆ ֆունկցիաների տեսություններին։ Երկրաչափության վերաբերյալ իր գաղափարները Կլայնը շարադրել է «Երկրաչափական նոր հետազոտությունների համեմատական քննարկում» աշխատությունում (1872 թվական), որը հայտնի է «էրլանգենյան ծրագիր» անունով։

Կլայնի շիշը

Բացահայտումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կլայնը ձգտել է բացահայտել մաթեմատիկայի առանձին ճյուղերի, ինչպես նաև մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի ու տեխնիկայի ներքին կապերը։ 1910-1923 թվականներին Ա. Զոմմերֆեչդի աշխատակցությամբ գրել է «Հոլի տեսություն» քառահատոր աշխատությունը։ Զբաղվել է մաթեմատիկայի կրթության հարցերով։

Աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հոդվածներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Դասախոսություններ երկրաչափական ֆունկցիայի տեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Felix Klein, Դասախոսություններ երկրաչափական ֆունկցիայի տեսություն

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Record #11856286X // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 9-ին 2014:
  2. 2,0 2,1 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. 3,0 3,1 Клейн Феликс, Клейн Феликс // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
  4. Клейн Феликс, Клейн Феликс // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 27-ին 2015:
  5. (untranslated title) — -00T. — С. 78-79.
  6. http://www.universalis.fr/encyclopedie/felix-klein/
  7. Record #11856286X // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է ապրիլի 2-ին 2015:
  8. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11909828m Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png