Էզրա Թեդ Նյումեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էզրա Թեդ Նյումեն
Ծնվել էհոկտեմբերի 17, 1929(1929-10-17) (89 տարեկան)
Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունֆիզիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Պիտսբուրգի համալսարան
Գործունեության ոլորտհարաբերականության ընդհանուր տեսություն
Ալմա մատերՍիրաքյուսի համալսարան, Նյու Յորքի համալսարան և The Bronx High School of Science
Գիտական աստիճանֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր
Գիտական ղեկավարPeter Bergmann
ՊարգևներԱյնշտայնի մրցանակ[1] և Fellow of the American Physical Society

Էզրա Թեդ Նյումեն (հոկտեմբերի 17, 1929(1929-10-17), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի ֆիզիկոս, հայտնի է ընդհանուր հարաբերականության տեսության մեջ իր կատարած ներդրումով: Նա Պիտսբուրգի համալսարանի պրոֆեսոր է: Մյումենը պարգևատրվել է Էյնշտեյնի մրցանակով Ֆիզիկայի ամերիկյան ընկերության կողմից:

Հարաբերականության տեսության մեջ ակնառու ներդրման, ներառյալ Նյումեն-Պենրոզի ձևայնացման, Կեր-Նյումենի լուծման և դատարկ շերտավորման տեսության համար: Նրա մտավոր անցյալի, առատաձեռնության և ազնվության համար, որ ներկայացվեց սերունդներին որպես օրինակ և ոգեշնչեց նրանց:

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նյումենը ծնվել է Բրոնքս (Նյու Յորք)ում, Դեյվիդ և Ֆենի Նյումենների ընտանիքում[2]: Նա դեռ մանկուց հետաքրքրություն էր ցուցաբերում գիտության, ձգող մագնիսների, կրակի բռնկման և գիտական գրքերի հանդեպ[3]:

Նա սովորել է Բրոնքսի գիտությունների ավագ դպրոցում, որտեղ գերազանց սովորել է ֆիզիկա: Թեդի հայրը հույս ուներ, որ որդին կհետևի իրեն և կդառնա ատամնաբույժ, բայց փոխարենը նա անդամագրվեց Նյու Յորքի համալսարանում հետագայում իր կրթությունը ֆիզիկայի ոլորտում շարունակելու համար և ավարտեց այն 1951 թվականին բակալավրի աստիճանով: Կրթությունը շարունակելու համար հա գնաց Սիրաքյուսի համալսարան, 1955 թվականին ձեռք բերեց մագիստրոսի աստիճան, իսկ հաջորդ տարի ստացավ գիտությունների թեկնածուի աստիճան:

Աշխատանքային գործունեությունը ֆիզիկայում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մյումենը միացել է Պիտսբուրգի համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետին 1956 թվականին և դարձել է ֆիզիկայի պրոֆեսոր 1966 թվականին: Նա եղել է շրջիկ պրոֆեսոր Սիրաքյուսի համալսարանում և Կինգսի քոլեջում 1960-1961 թվականներին և Լոնդոնի համալսարանում 1964-1965 թվականներին: 1957 թվականին նա ծառայել է որպես խորհրդատու Ռայթ-Պատերսոնի ռազմաօդային բազայում[2]:

1962 թվականին Ռոջեր Պենրոզի հետ միասին նա ներկայացրել է Նյումեն-Պենրոզի ձևայնացումը ընդհանուր հարաբերականության տեսության մեջ: Հաջորդ տարի նա համագործակցում է Աբրահամ Տաուբի հետ, աշխատելով Տաուբի լուծման ընդլայնման վրա[4]: Նա նաև ընդհանրացրել է Ռոյ Կերի կողմից ստեղծված Կերի չափանիշը, որը մի շարք փոփոխություններից հետո կոչվել է Կեր-Նյումենի չափանիշ:

1973 թվականին նա պարզաբանել է կոմպլեքս թվերի օգտագործումը հարաբերականության մեջ, քննարկեց կոմպլեքս ժամանակը[5]:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մյումենը ամուսնացել է Սելլի Ֆասկոուի հետ 1958 թվականի ապրիլի 20-ին[2]:

Նրա որդին՝ Դեյվիդ Մյումենը ներկայումս Ալյասկայի Ֆեյրբանկի համալսարանում ֆիզիկայի պրոֆեսոր է, իսկ նրա աղջիկը՝ Դարա Նյումենը ներկայումս Families First Missoula կրթական տնօրենն է:

Ընտրված հրապարակումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.aps.org/programs/honors/prizes/prizerecipient.cfm?last_nm=Newman&first_nm=Ezra&year=2011
  2. 2,0 2,1 2,2 Allen G. Debus (1968) Who's Who in Science, page 1250, A. N. Marquis
  3. Paul Basken (February 13, 2011) A Humble Heavyweight in Physics Finally Gets His Due, Chronicle of Higher Education
  4. Newman, E. T., Tamburino, L. A.; & Unti, T. (1963)։ «Empty-space generalization of the Schwarzschild metric»։ J. Math. Phys. 4 (7): 915։ Bibcode:1963JMP.....4..915N։ doi:10.1063/1.1704018 
  5. Newman E. T. (1973)։ «Maxwell's equations and complex Minkowski space»։ Journal of Mathematical Physics (The American Institute of Physics) 14 (1): 102։ Bibcode:1973JMP....14..102N։ doi:10.1063/1.1666160։ (subscription required (help)) 

== References ==

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]