Լույսի արագություն

Լույսի արագություն, վակուումում էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման բացարձակ մեծությունն է։ Ֆիզիկայում այն ընդունված է նշանակել լատին․՝ «c» տառով։ Այդ արագությունը վակուումում 299 792 458 մ/վ (կամ մոտավորապես 3×10⁸ մ/վ) է։ Լույսի արագությունը վակուումում հիմնարար հաստատուն է՝ անկախ հաշվարկման իներցիալ համակարգի ընտրությունից։ Այն վերաբերում է հաստատունների այն դասին, որոնք բնութագրում են ոչ թե պարզապես մարմիններ կամ դաշտեր, այլ տարածության և ժամանակի հատկություններն ընդհանուր առմամբ։ Լույսի արագությունը համարվում է մասնիկների շարժման և փոխազդեցությունների տարածման սահմանային արագությունը։

Արագության չափման միավորը	Թվային արժեքը
Մետր/վայրկյան	299 792 458
Կիլոմետր/ժամ	1,08 մլրդ.
Մղոն/ժամ	671 մլն.
Աստղագիտական միավոր/օր	173
Պլանկի միավոր	1

Վակումում

Լույսի արագության առավել ճշգրիտ չափումը էտալոնային մետրի հիման վրա անցկացվել է 1975 թ., որով ստացված տվյալը 299 792 458 ± 1,2 մ/վ է։ Այժմ լույսի արագության չափման ամենաճշգրիտ մեթոդները հիմնվում են լույսի կամ այլ էլեկտրամագնիսական ճառագայթման $\lambda$ ալիքի երկարության և $\nu$ հաճախության անկախ սահմանումների վրա՝ հաշվարկելով ըստ $c$ = $\lambda$ $\nu$ արտահայտության^[1]։

Ներկայումս համարվում է, որ լույսի արագությունը վակուումում հիմնարար ֆիզիկական հաստատուն է, որն ըստ սահմանման ճշգրիտ հավասար է 299 792 458 մ/վ կամ 1 079 252 848,8 կմ/ժ։ Արժեքի ճշտությունը պայմանավորված է Միավորների միջազգային համակարգում մետրի սահմանումով. ըստ դրա՝ մետրը այն հեռավորությունն է, որն անցնում է լույսը վակուումում 1/299 792 458 վայրկյան ժամանակահատվածում^[2]։ Մեծ ճշտություն չպահանջվող հաշվարկների համար գործածական է 299 792 458 մ/վ (3×10⁸ մ/վ) արժեքը։

Ծանոթագրություններ

↑ Сажин М. В., Скорость света, , Физика космоса. Маленькая энциклопедия, год=1986, ст. 783,
↑ ГОСТ 8.417-2002. Չափման միավորների որոշման պետական համակարգ Արխիվացված 2012-11-10 Wayback Machine(ռուս.)

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Լույսի արագություն» հոդվածին։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 4, էջ 682)։

[1] Сажин М. В., Скорость света, , Физика космоса. Маленькая энциклопедия, год=1986, ст. 783,

[ГОСТ-2] ГОСТ 8.417-2002. Չափման միավորների որոշման պետական համակարգ Արխիվացված 2012-11-10 Wayback Machine(ռուս.)

[1]

[2]