Դավիթ Հիլբերտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Դավիթ Հիլբերտ
David Hilbert
Hilbert.jpg
Ծնվել է հունվարի 23, 1865({{padleft:1865|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})[1][2][3]
Քյոնիգսբերգ, Արևելյան Պրուսիա
Մահացել է փետրվարի 14, 1943({{padleft:1943|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[4][2][3][5] (78 տարեկանում)
Գյոթինգեն, Göttingen, Գերմանիա[4]
Գերեզման Գյոտինգենի քաղաքի գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն Flag of Germany.svg Գերմանիա
Flag of Prussia (1892-1918).svg Պրուսիա
Flag of the German Empire.svg Գերմանական կայսրություն
Flag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Վայմարյան Հանրապետություն
Flag of the German Reich (1935–1945).svg Նացիստական Գերմանիա
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Գյոթինգենի համալսարան
Գործունեության ոլորտ մաթեմատիկական անալիզ, երկրաչափություն, թվերի տեսություն և մաթեմատիկա
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Սաքսոնիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Լինչեի ազգային ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Քյոնիսբերգի համալսարան
Գիտական աստիճան դոկտորի աստիճան[1]
Տիրապետում է լեզուներին գերմաներեն[6]
Գիտական ղեկավար Ֆերդինանդ ֆոն Լինդերման[7]
Եղել է գիտական ղեկավար Մաքս Դեն, Սերգեյ Բերնշտեյն, Կլարա Լյոբենշտայն, Ռուդոլֆ Շիմակ և Teiji Takagi
Հայտնի աշակերտներ Wilhelm Ackermann, Ռիխարդ Կուրանտ, Erich Hecke և Otto Blumenthal
Պարգևներ
Երեխա(ներ) Ֆրանց Հիլբերտ[1]
David Hilbert Վիքիպահեստում

Դավիթ Հիլբերտ (Դեյվիդ Հիլբերտ), հունվարի 23, 1865({{padleft:1865|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})[1][2][3], Քյոնիգսբերգ, Արևելյան Պրուսիա - փետրվարի 14, 1943({{padleft:1943|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})[4][2][3][5], Գյոթինգեն, Göttingen, Գերմանիա[4], գերմանացի մաթեմատիկոս, Թագավորական ընկերության անդամ[8]։ Ճանաչվել է XIX և XX դարերի ամենաազդեցիկ և ունիվերսալ մաթեմատիկոսներից մեկը։

Հիլբերտը հայտնագործել և զարգացրել է հիմնարարար գաղափարների լայն շրջանակ բազմաթիվ բնագավառներում, ներառյալ ինվարիանտության տեսությունը և երկրաչափության աքսիոմատացումը։ Ձևակերպել է նաև Հիլբերտյան տարածությունների տեսությունը[9]՝ ֆունկցիոնալ անալիզի հիմնադրույթներից մեկը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #11855090X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Колмогоров А. Н. Гильберт Давид // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 5,2 David Hilbert — 1834.
  6. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb120531861
  7. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  8. http://rsbm.royalsocietypublishing.org/content/obits/4/13/547
  9. «David Hilbert»։ Encyclopædia Britannica։ 2007։ Վերցված է 2007-09-08