Պետեր Գուստավ Լըժյոն Դիրիխլե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պետեր Գուստավ Լըժյոն Դիրիխլե
գերմ.՝ Johann Peter Gustav Lejeune Dirichlet
Peter Gustav Lejeune Dirichlet.jpg
Ծնվել էփետրվարի 13, 1805(1805-02-13)[1][2][3][4]
Դյուրեն, Düren, Քյոլնի վարչական շրջան, Գերմանիա[5]
Մահացել էմայիսի 5, 1859(1859-05-05)[1][2][3][4] (54 տարեկանում)
Գյոթինգեն, Հաննովերի թագավորություն, Գերմանական միություն[5]
ԳերեզմանԳյոթինգեն
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա[6]
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Վրոցլավի համալսարան, Գյոթինգենի համալսարան, Ֆրիդրիխ-Վիլհելմի համակսարան և Հումբոլդտի համալսարան
Գործունեության ոլորտթվերի տեսություն
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա և Բավարիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերԲոննի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[2]
Գիտական ղեկավարՍիմեոն Պուասոն[7] և Ժոզեֆ Ֆուրիե[7]
Եղել է գիտական ղեկավարԳոտհոլդ Այզենշթայն, Rudolf Lipschitz?[8], Gustav Michaelis?[9], August Ephraim Kramer?[10], Լեոպոլդ Կրոնեկեր[11], Carl Anton Bjerknes?[12], Reinhold Hoppe?[13] և Alfred Enneper?[14]
Հայտնի աշակերտներԼեոպոլդ Կրոնեկեր
ՊարգևներԱրվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Գիտության և արվեստի Բաբարիական Մաքսիմիլիանի շքանշան և Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Ամուսին(ներ)Ռեբեկա Մենդելսոն
Peter Gustav Lejeune Dirichlet Վիքիպահեստում

Պետեր Գուստավ Լըժյոն Դիրիխլե, (գերմ.՝ Peter Gustav Lejeune Dirichlet, փետրվարի 13, 1805(1805-02-13)[1][2][3][4], Դյուրեն, Düren, Քյոլնի վարչական շրջան, Գերմանիա[5] - մայիսի 5, 1859(1859-05-05)[1][2][3][4], Գյոթինգեն, Հաննովերի թագավորություն, Գերմանական միություն[5]), գերմանացի մաթեմատիկոս։ Բեռլինի (1831-1855 թթ.) և Գյոթինգենի (1855 թվականից) համալսարանների պրոֆեսոր:

Քաղ․ պայքարում, «ճոճվելով» մերթ ձախ, մերթ աջ, Դիրիխլեն հարուցեց խոշոր բուրժուազիայի դժգոհությունը, որը երազում էր իր տիրապետող դրությունը պաշտպանող ամուր իշխանություն։

Ֆրանսիական զորքերի 1799 թվականի անհաջողություններն էլ ավելի խախտեցին Դիրիխլեի դիրքերը։ Նապոլեոն Բոնապարտի՝ Բրյումերի 18-ի պետական հեղաշրջումով վերջ տրվեց Դիրիխլեի գոյությանը և Ֆրանսիայում հաստատվեց ոազմաբուրժուական դիկտատուրա։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #11852593X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 SNAC — 2010.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Дирихле Петер Густав Лежён // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  6. LIBRIS — 2012.
  7. 7,0 7,1 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  8. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  9. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  10. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  11. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  12. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  13. Mathematics Genealogy Project — 1997.
  14. Mathematics Genealogy Project — 1997.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 410 CC-BY-SA-icon-80x15.png