Լեոպոլդ Կրոնեկեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լեոպոլդ Կրոնեկեր
գերմ.՝ Leopold Kronecker
Leopold Kronecker 1865.jpg
Ծնվել էդեկտեմբերի 7, 1823(1823-12-07)[1][2][3][…]
Լեգնիցա, Պրուսիայի թագավորություն[2]
Մահացել էդեկտեմբերի 29, 1891(1891-12-29)[1][2][3][…] (68 տարեկան)
Բեռլին, Պրուսիայի թագավորություն[4]
ԳերեզմանՍուրբ Մաթևոսի հին գերեզմանատուն[5]
ՔաղաքացիությունFlag of Prussia (1892-1918).svg Պրուսիայի թագավորություն
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Հումբոլդտի համալսարան
Գործունեության ոլորտթվերի տեսություն և մաթեմատիկա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն[3], Լեոպոլդինա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա[3] և Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերԲոննի համալսարան (1843), Հումբոլդտի համալսարան (1843) և Վրոցլավի համալսարան (1844)[3]
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր[3] (օգոստոսի 14, 1845)
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[1]
Գիտական ղեկավարՅոհան Էնկե[6] և Պետեր Գուստավ Լըժյոն Դիրիխլե[6]
Եղել է գիտական ղեկավարKurt Hensel?[7], Adolf Kneser?[7], Ernst Kötter?[7], Mathias Lerch?[7], Franz Mertens?[7], Jules Molk?[7], Ludwig Schlesinger?[7] և Paul Stäckel?[7]
Հայտնի աշակերտներDmitry Selivanov? և Էդմունդ Հուսերլ
ՊարգևներԼոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Leopold Kronecker Վիքիպահեստում

Լեոպոլդ Կրոնեկեր (անգլ.՝ Leopold Kronecker, դեկտեմբերի 7, 1823(1823-12-07)[1][2][3][…], Լեգնիցա, Պրուսիայի թագավորություն[2] - դեկտեմբերի 29, 1891(1891-12-29)[1][2][3][…], Բեռլին, Պրուսիայի թագավորություն[4]), գերմանացի մաթեմատիկոս, ով աշխատել է թվերի տեսության, հանրահաշվի ու տրամաբանության ոլորտներում։ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի օտարազգի անդամ-թղթակից (1872), Բեռլինի ԳԱ անդամ (1861), Բեռլինի համալսարանի պրոֆեսոր: Նա քննադատել է Գեորգ Կանտորի բազմությունների տեսությունը։ Հայտնի է իր "Die ganzen Zahlen hat der liebe Gott gemacht, alles andere ist Menschenwerk" ("Աստված ստեղծել է միայն ամբողջ թվերը, մնացածը մարդու ձեռքի գործն է") արտահայտությամբ[8]։ Կրոնեկերը Էռնստ Էդուարդ Կումմերի ուսանողն ու մտերիմ ընկերն էր, հայտնի ֆիզիոլոգ Հուգո Կրոնեկերի (1830-1914) եղբայրը: Նա շարունակել է Կումմերի աշխատությունները քառակուսային ձևերի ու խմբերի տեսությունների մասին:Ծնվել է հրեաների ընտանիքում, բայց մահից մեկ տարի առաջ ընդունել է քրիստոնեություն[9][10](անգլ.):

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լեոպոլդ Կրոնեկերը ծնվել է 1823 թվականին դեկտեմբերի 7-ին Պրուսիայի Լիգնից քաղաքում (այժմ` Լեգնիցա, Լեհաստան) ապահովված հրեաների ընտանիքում: Ծնողները` Իսիդորն ու Յոհաննան, իրենց երեխաների կրթությունը վերցրել էին իրենց վրա և կրթում էին տանը: Լեոպոլդի կրտսեր եղբայրը` Հուգո Կրոնեկերը նույնպես գիտական ուղով գնաց: Այժմ նա հայտնի է ֆիզիոլոգիայի ոլորտում իր անգնահատելի ավանդի համար: Ավելի ուշ Լեոպոլդը ընդունվում է Լիգնիցի գիմնազիա, որտեղ հետաքրքրվում էր միաժամանակ գիտություններով, պատմությամբ ու փիլիսոփայությամբ: Դրան զուգահեռ նա հաճախում էր գիմնաստիկայի ու լողի խմբակների: Գիմնազիայում նրա ուսուցիչներից էր Էռնստ Կումմերը, ով նկատեց ու խրախուսեց տղայի հետաքրքրությունը մաթեմատիկայի նկատմամբ:[11](անգլ.):

Գիտական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մաթեմատիկայի «հանրահաշվացման» կողմնակից էր, և հատկապես կողմ էր, որ դա արվի ամբողջ թվերի միջոցով, քանի որ նրա կարծիքով դա ամենաիրական բազմությունն է: Այդ հայացքները պաշտպանելով նա համառ քննարկումների մեջ էր Վեյերշտրասի տեսական-ֆունցիոնալ ու Կանտորի տեսական-բազմությունների դպրոցների մասին:

Պատվավոր կոչումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրոնեկերը մի շարք ակադեմիաների անդամ է՝

  • Գիտությունների Պրուսական ակադեմիա (1861)
  • French Academy of Sciences (1868)
  • Թագավորական հասարակություն (1884)

25624 Կրոնեկեր աստերոիդն անվանակոչվել է նրա անունով։

Հրապարակումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Cantor Kronecker, Leopold (գերմ.) // Allgemeine Deutsche BiographieL: 1906. — Vol. 51. — S. 393–395.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Архив по истории математики Мактьютор
  4. 4,0 4,1 4,2 Кронекер Леопольд // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. http://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/egab/eg.pl?fieldname=grab&search=messel&Search=Start
  6. 6,0 6,1 Математическая генеалогия — 1997.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 7,6 7,7 Математическая генеалогия — 1997.
  8. The English translation is from Gray. In a footnote, Gray attributes the German quote to: "Weber 1891/92, 19, quoting from a lecture of Kronecker's of 1886."
    Gray, Jeremy (2008), Plato's Ghost: The Modernist Transformation of Mathematics, Princeton University Press, p. 153, https://books.google.am/books?id=ldzseiuZbsIC&q=%22God+made+the+integers%2C+all+else+is+the+work+of+man.%22#v=snippet&q=%22God%20made%20the%20integers%2C%20all%20else%20is%20the%20work%20of%20man.%22&f=false 
    Weber, Heinrich L. 1891-2. Kronecker. Jahresbericht der Deutschen Mathematiker-Vereinigung 2:5-23. (The quote is on p. 19.)
  9. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ MacTutor անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  10. [1] Jewish Encyclopedia. Funk and Wagnalls, 1901—1906
  11. James Ioan Mackenzie (2009)։ Driven to Innovate A Century of Jewish Mathematicians and Physicists։ Peter Lang։ էջեր 90–94։ ISBN 978-1-906165-22-2