Հերման Վեյլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հերման Վեյլ
Hermann Klaus Hugo Weyl
Hermann Weyl ETH-Bib Portr 00890.jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 9, 1885(1885-11-09)[1][2][3][…]
Էլմսհորն, Պինեբերգ, Շլեզվիգ-Հոլշտայն, Գերմանիա[4]
Մահացել էդեկտեմբերի 8, 1955(1955-12-08)[1] (70 տարեկան)
Ցյուրիխ, Շվեյցարիա[4]
ԳերեզմանՓրինսթոնի գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of Germany (3-2 aspect ratio).svg Վայմարյան Հանրապետություն և Flag of the United States (1912-1959).svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս, ֆիզիկոս, փիլիսոփա և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Գյոթինգենի համալսարան[2], Ընդլայնված հետազոտությունների ինստիտուտ, Գյոթինգենի համալսարան[2] և Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոց[2]
Գործունեության ոլորտդիֆերենցիալ երկրաչափություն և թվերի տեսություն
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն[2], Պապական գիտությունների ակադեմիա[5], Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Լեոպոլդինա[6], Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն, Լոնդոնի մաթեմատիկական ընկերություն[2], Բավարիական գիտությունների ակադեմիա և ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերԳյոթինգենի համալսարան (1908)[2] և Լյուդվիգ Մաքսիմիլիանի Մյունխենի համալսարան (1906)[7]
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր (1908) և հաբիլիտացիա (1910)
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[1]
Գիտական ղեկավարԴավիդ Հիլբերտ[8]
Եղել է գիտական ղեկավարՍաունդերս Մաքլեյն[9], Alfred Aeppli?[9], Walter Dällenbach?[9], Florian Eggenberger?[9], Fritz Fischer?[9], Fritz Gassmann?[9], Ernst Max Mohr?[9], Julius Adams Stratton?[9], Auguste Urech?[9], Ernst Völlm?[9] և Alexander Weinstein?[9]
Ազդվել էԻմանուիլ Կանտ և Էդմունդ Հուսերլ[10]
ՊարգևներԳիբսի լեկցիա Լոբաչևսկու անվան մրցանակ[11] Ամերիկայի ֆիզիկայի ակադեմիայի անդամ Օսլոյի համալսարանի պատվավոր դոկտոր Կոլումբիայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոցի պատվավոր դոկտոր Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ և honorary doctorate from the University of Stuttgart?
Երեխա(ներ)Ֆրից Յոախիմ Վեյլ և Michael Weyl?
Ստորագրություն
Hermann Weyl signature.svg
Hermann Weyl Վիքիպահեստում

Հերման Վեյլ (անգլ.՝ Hermann Klaus Hugo Weyl, նոյեմբերի 9, 1885(1885-11-09)[1][2][3][…], Էլմսհորն, Պինեբերգ, Շլեզվիգ-Հոլշտայն, Գերմանիա[4] - դեկտեմբերի 8, 1955(1955-12-08)[1], Ցյուրիխ, Շվեյցարիա[4]), գերմանացի մաթեմատիկոս։

Ավարտել է Գյոթինգենի համալսարանը (1908 թվական)։ Ցյուրիխի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի (1913—1930 թվականներ) և Գյոթինգենի համալսարանի (1930-1933 թվականներ) պրոֆեսոր։ 1933 թվականին տարագրվել է ԱՄՆ, մինչև 1951 թվականը աշխատել Փրինսթոնի հեռանկարային հետազոտությունների ինստիտուտում, այնուհետև վերադարձել Ցյուրիխ։ Վեյլի առավել նշանակալից աշխատանքները վերաբերում են անընդհատ խմբերի ու դրանց ներկայացումների տեսությանը, որոնք կարևոր կիրառություններ ունեն դիֆերենցիալ երկրաչափությունում և ֆիզիկայում։ Արժեքավոր աշխատանքներ ունի նաև եռանկյունաչափական և օրթոգոնալ շարքերի, դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հավասարումների, կոմպլեքս փոփոխականի ֆունկցիաների և թվերի տեսությունների վերաբերյալ։ Վերջինում մուծել է, այսպես կոչված, Վեյլի գումարները, որոնք մեծ նշանակություն են ունեցել թվերի ադիտիվ տեսության շատ խնդիրների լուծման համար։ Վեյլի աշխատանքները մեծապես նպաստել են, որպեսզի սիմետրիայի գաղափարի կարևորությունը ըմբռնվի ինչպես մաթեմատիկայում, այնպես էլ ֆիզիկայում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 364 CC-BY-SA-icon-80x15.png