Jump to content

Հերման Վայլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Հերման Վեյլից)
Հերման Վայլ
Hermann Klaus Hugo Weyl
Ծնվել էնոյեմբերի 9, 1885(1885-11-09)[1][2][3][…]
Էլմսհորն, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն[4]
Մահացել էդեկտեմբերի 8, 1955(1955-12-08)[1] (70 տարեկան)
Ցյուրիխ, Շվեյցարիա[4]
ԳերեզմանՓրինսթոնի գերեզմանատուն
Քաղաքացիություն Գերմանական կայսրություն,  Վայմարյան Հանրապետություն,  ԱՄՆ,  Շվեյցարիա և  Գերմանիա
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս, ֆիզիկոս, փիլիսոփա և համալսարանի դասախոս
Հաստատություն(ներ)Գյոթինգենի համալսարան[2], Ընդլայնված հետազոտությունների ինստիտուտ, Գյոթինգենի համալսարան[2] և Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոց[2][5]
Գործունեության ոլորտդիֆերենցիալ երկրաչափություն, թվերի տեսություն, մաթեմատիկա[6][5], խմբերի տեսություն[6], տեսական ֆիզիկա[6][5], քվանտային մեխանիկա[6], համարժեքության տեսություն[6][5], փիլիսոփայություն[6] և մաթեմատիկայի փիլիսոփայություն[6][5]
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն[7], Պապական գիտությունների ակադեմիա[8], Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Լեոպոլդինա[9], Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերություն, Լոնդոնի մաթեմատիկական ընկերություն[7], Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա և Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն
Ալմա մատերԳյոթինգենի համալսարան (1908)[2], Լյուդվիգ Մաքսիմիլիանի Մյունխենի համալսարան (1906)[10] և Christianeum?
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր (1908) և հաբիլիտացիա (1910)
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[1][11] և անգլերեն[6]
Գիտական ղեկավարԴավիդ Հիլբերտ[12]
Եղել է գիտական ղեկավարՍաունդերս Մաքլեյն[12], Alfred Aeppli?[12], Hans Walter Dällenbach?[12], Florian Eggenberger?[12], Fritz Fischer?[12], Fritz Gassmann?[12], Ernst Max Mohr?[12], Julius Adams Stratton?[12], Auguste Urech?[12], Ernst Völlm?[12], Alexander Weinstein?[12], Fernand Lévy?[12], Adolf Widmer?[12], Henri Lauer?[12], Florian Eggenberger?[12], Robert Miche?[12], Ernst Völlm?[12], Էմիլ Ֆանկ[12], Auguste Urech?[12], Adolf Bolliger?[12], Gerhard Gentzen?[12], Walter Rotach?[12], Ernst Wanner?[12], Jacques Wildhaber?[12] և Adolphe Loeffler?[12]
Ազդվել էԻմանուիլ Կանտ և Էդմունդ Հուսերլ[13]
Պարգևներ
Ամուսին(ներ)Helene Weyl?
Երեխա(ներ)Ֆրից Յոախիմ Վեյլ և Michael Weyl?
Ստորագրություն
Изображение автографа
 Hermann Weyl Վիքիպահեստում

Հերման Վայլ (անգլ.՝ Hermann Klaus Hugo Weyl, նոյեմբերի 9, 1885(1885-11-09)[1][2][3][…], Էլմսհորն, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն[4] - դեկտեմբերի 8, 1955(1955-12-08)[1], Ցյուրիխ, Շվեյցարիա[4]), գերմանացի մաթեմատիկոս։

Ավարտել է Գյոթինգենի համալսարանը (1908 թվական)։ Ցյուրիխի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի (1913—1930 թվականներ) և Գյոթինգենի համալսարանի (1930-1933 թվականներ) պրոֆեսոր։ 1933 թվականին տարագրվել է ԱՄՆ, մինչև 1951 թվականը աշխատել Փրինսթոնի հեռանկարային հետազոտությունների ինստիտուտում, այնուհետև վերադարձել Ցյուրիխ։ Վեյլի առավել նշանակալից աշխատանքները վերաբերում են անընդհատ խմբերի ու դրանց ներկայացումների տեսությանը, որոնք կարևոր կիրառություններ ունեն դիֆերենցիալ երկրաչափությունում և ֆիզիկայում։ Արժեքավոր աշխատանքներ ունի նաև եռանկյունաչափական և օրթոգոնալ շարքերի, դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հավասարումների, կոմպլեքս փոփոխականի ֆունկցիաների և թվերի տեսությունների վերաբերյալ։ Վերջինում մուծել է, այսպես կոչված, Վեյլի գումարները, որոնք մեծ նշանակություն են ունեցել թվերի ադիտիվ տեսության շատ խնդիրների լուծման համար։ Վեյլի աշխատանքները մեծապես նպաստել են, որպեսզի սիմետրիայի գաղափարի կարևորությունը ըմբռնվի ինչպես մաթեմատիկայում, այնպես էլ ֆիզիկայում։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 364
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Հերման Վայլ» հոդվածին։