Վիլհելմ Էդուարդ Վեբեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վիլհելմ Էդուարդ Վեբեր
գերմ.՝ Wilhelm Eduard Weber
Wilhelm Eduard Weber II.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 24, 1804(1804-10-24)[1][2] կամ հոկտեմբերի 4, 1804(1804-10-04)[3]
Վիտենբերգ, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[4]
Մահացել էհունիսի 23, 1891(1891-06-23)[1][2][3][5][6][7][8] (86 տարեկանում)
Գյոթինգեն, Գերմանական կայսրություն[4]
ԳերեզմանԳյոտինգենի քաղաքի գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of Prussia (1892-1918).svg Պրուսիայի թագավորություն
Flag of the German Empire.svg Գերմանական կայսրություն
Մասնագիտությունֆիզիկոս, համալսարանի պրոֆեսոր և փիլիսոփա
Հաստատություն(ներ)Լայպցիգի համալսարան, Գյոթինգենի համալսարան և Հալլե-Վիտենբերգի համալսարան
Գործունեության ոլորտֆիզիկա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Սաքսոնիայի գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Սաքսոնիայի գիտությունների ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Թուրինի Գիտությունների Ակադեմիա և Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա
Ալմա մատերՀալլե-Վիտենբերգի համալսարան և Գյոթինգենի համալսարան
Գիտական աստիճանդոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[2]
Գիտական ղեկավարJohann Schweigger?
Եղել է գիտական ղեկավարEduard Riecke?, Ֆրիդրիխ Կոլրաուշ և Էռնստ Աբբե
Հայտնի աշակերտներԳոտլոբ Ֆրեգե
ՊարգևներԿոպլիի մեդալ[9] Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան Քոթենիուսի մեդալ Մատեուչի մեդալ Գիտության և արվեստի Բաբարիական Մաքսիմիլիանի շքանշան և Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ
Wilhelm Eduard Weber Վիքիպահեստում

Վիլհելմ Էդուարդ Վեբեր (գերմ.՝ Wilhelm Eduard Weber, հոկտեմբերի 24, 1804(1804-10-24)[1][2] կամ հոկտեմբերի 4, 1804(1804-10-04)[3], Վիտենբերգ, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[4] - հունիսի 23, 1891(1891-06-23)[1][2][3][5][6][7][8], Գյոթինգեն, Գերմանական կայսրություն[4]), գերմանացի ֆիզիկոս:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեբերը 1826 թվականին ավարտել է Հալլեի համալսարանը և նույն տարում ստացել է դոցենտի աստիճան, 1827 թվականին դասավանդել է այդ համալսարանում:

1828 թվականից դարձել է պրոֆեսոր: 1831-1837 թվերին և 1849 թվականին Վեբերը եղել է Գյոթինգենի, 1843-1849 թվականներին՝ Լայպցիգի համալսարանների պրոֆեսոր:

Վեբերի առաջին ուսումնասիրությունները նվիրված էին ձայնագիտությանը և էլեկտրամագնիսական հեռագրին: Հայտնագործել և պատրաստել է էլեկտրամագնիսական առաջին հեռագիրը, որով Գյոթինգենի համալսարանը կապվել է աստղադիտարանի հետ: Նրա հիմնական հետազոտությունները վերաբերում են մագնիսական երևույթներին ու էլեկտրականությանը: Վեբերի գլխավոր գործը, որը նրա անունը հռչակել է գիտության պատմության մեջ, Կ. Գաուսի հետ էլեկտրական միավորների բացարձակ համակարգի ստեղծումն է: Նա առաջինն է որոշել էլեկտրամագնիսական ինդուկցիայի տարածման արագությունն օդում: Գերմանացի ֆիզիկոս Կոլրաուշի հետ Վեբերը որոշել է կոնդենսատորի լիցքի՝ էլեկտրաստատիկ և մագնիսական միավորներով արտահայտված արժեքների հարաբերությունը և առաջինը բացահայտել, որ այն թվապես հավասար է լույսի արագությանը:

Նա էլեկտրական լիցքի և նյութի էլեկտրական կառուցվածքի ընդհատության վարկածի հեղինակն է: Մասնակցել է երկրամագնիսական չափումների համար անհրաժեշտ մեթոդների և սարքերի մշակմանը, ստեղծել մի շարք ֆիզիկական սարքեր, մասնավորապես՝ էլեկտրադինամոմետրը:

Միավորների միջազգային համակարգում մագնիսական ինդուկցիայի հոսքի միավորը կոչվել է Վեբեր (Վբ): 1 Վեբերը (Վբ) այն մագնիսական հոսքն է, որի մինչև 0 նվազման դեպքում նրա հետ շաղկապված 1 Օհմ դիմադրության շղթայով անցնում է 1 Կուլոն էլեկտրականության քանակ:

1970 թվականին Վիլհելմ Վեբերի հիշատակին նրա անունով անվանվեց Լուսնի հակառակ կողմում գտնվող խառնարանը:

Մատենագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Werke, Bd 1—6, В., 1892—94.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #11862976X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Вебер Вильгельм Эдуард // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. 5,0 5,1 5,2 SNAC — 2010.
  6. 6,0 6,1 6,2 Biografisch Portaal — 2009.
  7. 7,0 7,1 7,2 KNAW Past Members
  8. 8,0 8,1 8,2 Brockhaus Enzyklopädie
  9. Award winners : Copley MedalRoyal Society.