Ուիլյամ Մեյքփիս Թեքերեյ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Ուիլյամ Մեյքփիս Թեքերեյ
William Makepeace Thackeray by Jesse Harrison Whitehurst-crop.jpg
Ծնվել է հուլիսի 18, 1811({{padleft:1811|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[1]
Ծննդավայր Կալկաթա[2]
Վախճանվել է դեկտեմբերի 24, 1863({{padleft:1863|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1][3] (52 տարեկանում)
Վախճանի վայր Լոնդոն
Մասնագիտություն գրող և վիպագիր
Լեզու անգլերեն[4]
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Կրթություն Թրինիթի քոլեջ և Չարտերհաուս դպրոց
Ուշագրավ աշխատանքներ Սնափառության տոնավաճառ
Զավակներ Աննե Իսաբելլա Թեքերեյ Ռիչի[5]
William Makepeace Thackeray Վիքիպահեստում

Ուիլյամ Մեյքփիս Թեքերեյ (William Makepeace Thackeray, 1811, հուլիսի 18 - 1863, դեկտեմբերի 24), անգլիացի գրող։

Հեղինակել է երգիծական, կենցաղային ու պատմական վեպեր, բանաստեղծություններ, երգիծական և գրական-քննադատական էսսեներ։ Առավել հայտնի է իր «Սնափառության տոնավաճառ» (Vanity Fair, 1848), «Սնոբների գիրքը» վեպերով։

Իր գրքերի մեծ մասը ինքն է նկարազարդել. մոտ 2000 նկար է ամփոփված «Թեքերեյանա» (1875) գրքում։[6]

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թեքերեյի աճյունը Լոնդոնում

Թեքերեյը ծնվել է 1811թ. Հնդկաստանում՝ Կալկաթայում, որտեղ նրա հայրը գաղութային կառավարության մեջ դատավոր էր և գլխավոր հարկահավաք։ Հոր մահից հետո վեց տարեկանում նրան ուղարկում են Անգլիա, որտեղ նա սովորում է Չարտեր-Հաուս դպրոցում, ապա ընդունվում է Քեմբրիջի համալսարանը, որը սակայն չի ավարտում։ Հորից ստացած ժառանգությունը նրան հնարավորություն է տալիս ապրել ավելի ազատ կյանքով, և նա որոշ ժամանակ ապրում է Գերմանիայում՝ Վեյմարում, ծանոթանում է Գյոթեի հետ, լինում է Իտալիայում, Ֆրանսիայում: Նա Փարիզից հոդվածներ էր ուղարկում անգլիական թերթերին փարիզյան նկարիչների, ֆրանսիական գեղանկարչության, աղմուկ հանած դատական գործերի մասին և այլն։ Ինքն էլ օժտված անձնավորություն էր. նկարում էր։ Իր ստեղծագործական կյանքը Թեքերեյն սկսել է որպես լրագրող և հանդես է եկել ժամանակի հայտնի ամսագրերում։ Նա քննադատում էր Անգլիայի ներքին և արտաքին քաղաքականությունը, անգլիական իմպերիալիզմը, գաղութարարությունը, պառլամենտական երկու կուսակցությունների՝ թորիների և վիգերի պայքարը, որը ոչ մի կերպ չէր հանգեցնում անգլիական կյանքի բարելավմանը, քննադատում էր նաև Լուի Ֆիլիպի քաղաքականությունը և հանդես էր գալիս ճնշվող իռլանդական ժողովրդի պաշտպանությամբ։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թեքերեյի ծաղրանկարը նկարված իր իսկ կողմից

Իր ստեղծագործության առաջին շրջանում Թեքերեյը գրում է «Կետրին» վեպը, որի մեջ նա ներկայացնում է մի հանցագործ կնոջ, որն օգնում է սիրեկանին սպանելու իր ամուսնուն, ավելի շահավետ ամուսնության հույսով։ Թեքերեյը չի պճնում իրականությունը, այլ պատկերում է ավանտյուրիստ, արկածախնդիր կնոջը, որը սպանում է ամուսնուն։ Ժամանակի գրաքննադատությունը տհաճությամբ էր ընդունում այն ստեղծագործությունները, որոնց մեջ իրականությունը ներկայացված էր մերկ ձևով։ Եվ անպայման ցանկանում էին, որ ստեղծագործությունն ավարտվի երջանիկ վախճանով։ Բայց ինչպես հետո Թոմաս Հարդին պիտի գրի, Թեքերեյը ևս գտնում էր՝ «թող վերջապես լինի ճշմարտությունը»: Նա գրում է նաև «Բարրի Լինդոնի կարիերան» վեպը։ Գրված է Բարրի անունից՝ հեղինակի մեկնաբանություններով։ Բարրին աղքատացած այն ազնվականներից էր, որոնք փորձում էին պահպանել իրենց տոհմական ամբարտավանույթունը՝ առուծախի առարկա դարձնելով իրենց անունը, զենքը, հայրենիքը։ Մեծացել էր Իռլանդիայում, ծառայում էր մե՛կ անգլիական բանակում, մե՛կ պրուսական, սպանում էր, կողոպտում, և՛ յուրայիններին, և՛ օտարներին։ Նույնքան նողկալի է նաև նրա մասնավոր կյանքը։ Իր մեկնաբանություններում Թեքերեյը գրում է, որ Բարրի պատմությունը տիպիկ է և խրատական։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  2. Record #118621483 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է դեկտեմբերի 11-ին 2014:
  3. Record #118621483 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է հոկտեմբերի 14-ին 2015:
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119263058 Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  5. The Feminist Companion to Literature in English — С. 907.
  6. Ռընե Ուելլեք, Օսթին Ուորրեն (2008). Գրականության տեսություն. Երևան: Սարգիս Խաչենց. էջ էջ 467.