Ուիլյամ Մեյքփիս Թեքերեյ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Ուիլյամ Մեյքփիս Թեքերեյ
William Makepeace Thackeray by Jesse Harrison Whitehurst-crop.jpg
Ծնվել է հուլիսի 18, 1811({{padleft:1811|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[1]
Ծննդավայր Կալկաթա[2]
Վախճանվել է դեկտեմբերի 24, 1863({{padleft:1863|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:24|2|0}})[1][3] (52 տարեկանում)
Վախճանի վայր Լոնդոն
Մասնագիտություն գրող և վիպագիր
Լեզու անգլերեն[4]
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Կրթություն Թրինիթի քոլեջ և Չարտերհաուս դպրոց
Ուշագրավ աշխատանքներ Սնափառության տոնավաճառ
Զավակներ Աննե Իսաբելլա Թեքերեյ Ռիչի[5]
William Makepeace Thackeray Վիքիպահեստում

Ուիլյամ Մեյքփիս Թեքերեյ (William Makepeace Thackeray, 1811, հուլիսի 18 - 1863, դեկտեմբերի 24), անգլիացի գրող։

Հեղինակել է երգիծական, կենցաղային ու պատմական վեպեր, բանաստեղծություններ, երգիծական և գրական-քննադատական էսսեներ։ Առավել հայտնի է իր «Սնափառության տոնավաճառ» (Vanity Fair, 1848), «Սնոբների գիրքը» վեպերով։

Իր գրքերի մեծ մասը ինքն է նկարազարդել. մոտ 2000 նկար է ամփոփված «Թեքերեյանա» (1875) գրքում։[6]


Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թեքերեյի աճյունը Լոնդոնում

Թեքերեյը ծնվել է 1811թ. Հնդկաստանում՝ Կալկաթայում, որտեղ նրա հայրը գաղութային կառավարության մեջ դատավոր էր և գլխավոր հարկահավաք: Հոր մահից հետո վեց տարեկանում նրան ուղարկում են Անգլիա, որտեղ նա սովորում է Չարտեր-Հաուս դպրոցում, ապա ընդունվում է Քեմբրիջի համալսարանը, որը սակայն չի ավարտում: Հորից ստացած ժառանգությունը նրան հնարավորություն է տալիս ապրել ավելի ազատ կյանքով, և նա որոշ ժամանակ ապրում է Գերմանիայում՝ Վեյմարում, ծանոթանում է Գյոթեի հետ, լինում է Իտալիայում, Ֆրանսիայում: Նա Փարիզից հոդվածներ էր ուղարկում անգլիական թերթերին փարիզյան նկարիչների, ֆրանսիական գեղանկարչության, աղմուկ հանած դատական գործերի մասին և այլն: Ինքն էլ օժտված անձնավորություն էր. նկարում էր: Իր ստեղծագործական կյանքը Թեքերեյն սկսել է որպես լրագրող և հանդես է եկել ժամանակի հայտնի ամսագրերում: Նա քննադատում էր Անգլիայի ներքին և արտաքին քաղաքականությունը, անգլիական իմպերիալիզմը, գաղութարարությունը, պառլամենտական երկու կուսակցությունների՝ թորիների և վիգերի պայքարը, որը ոչ մի կերպ չէր հանգեցնում անգլիական կյանքի բարելավմանը, քննադատում էր նաև Լուի Ֆիլիպի քաղաքականությունը և հանդես էր գալիս ճնշվող իռլանդական ժողովրդի պաշտպանությամբ:


Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թեքերեյի ծաղրանկարը նկարված իր իսկ կողմից

Իր ստեղծագործության առաջին շրջանում Թեքերեյը գրում է «Կետրին» վեպը, որի մեջ նա ներկայացնում է մի հանցագործ կնոջ, որն օգնում է սիրեկանին սպանելու իր ամուսնուն, ավելի շահավետ ամուսնության հույսով: Թեքերեյը չի պճնում իրականությունը, այլ պատկերում է ավանտյուրիստ, արկածախնդիր կնոջը, որը սպանում է ամուսնուն: Ժամանակի գրաքննադատությունը տհաճությամբ էր ընդունում այն ստեղծագործությունները, որոնց մեջ իրականությունը ներկայացված էր մերկ ձևով: Եվ անպայման ցանկանում էին, որ ստեղծագործությունն ավարտվի երջանիկ վախճանով: Բայց ինչպես հետո Թոմաս Հարդին պիտի գրի, Թեքերեյը ևս գտնում էր՝ «թող վերջապես լինի ճշմարտությունը»: Նա գրում է նաև «Բարրի Լինդոնի կարիերան» վեպը: Գրված է Բարրի անունից՝ հեղինակի մեկնաբանություններով: Բարրին աղքատացած այն ազնվականներից էր, որոնք փորձում էին պահպանել իրենց տոհմական ամբարտավանույթունը՝ առուծախի առարկա դարձնելով իրենց անունը, զենքը, հայրենիքը: Մեծացել էր Իռլանդիայում, ծառայում էր մե՛կ անգլիական բանակում, մե՛կ պրուսական, սպանում էր, կողոպտում, և՛ յուրայիններին, և՛ օտարներին: Նույնքան նողկալի է նաև նրա մասնավոր կյանքը: Իր մեկնաբանություններում Թեքերեյը գրում է, որ Բարրի պատմությունը տիպիկ է և խրատական:

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  2. Record #118621483 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է դեկտեմբերի 11-ին 2014:
  3. Record #118621483 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է հոկտեմբերի 14-ին 2015:
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb119263058 Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  5. The Feminist Companion to Literature in English — С. 907.
  6. Ռընե Ուելլեք, Օսթին Ուորրեն (2008). Գրականության տեսություն. Երևան: Սարգիս Խաչենց. էջ էջ 467.