Գեղասար (Լոռու մարզ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գեղասար (այլ կիրառումներ)
Գյուղ
Գեղասար
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզԼոռի
Հիմնադրված է1920 թ.
Մակերես10.04 կմ²
ԲԾՄ1660 մ
Պաշտոնական լեզուհայերեն
Խոսվող լեզուներՀայերեն
Բնակչություն916 մարդ (2011)[1]
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՔրիստոնյա
Տեղաբնականունգեղասարցի
Ժամային գոտիUTC+4
Պաշտոնական կայքlori.mtad.am/about-communities/490/ (հայ.)
##Գեղասար (Լոռու մարզ) (Հայաստան)
Red pog.png

Գեղասար (նախկին անվանումը` Թափանլի), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Սպիտակի տարածաշրջանում։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1660 մ, հեռավորությունը մարզկենտրոն Վանաձորից՝ 49 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Գյուղը հիմնադրվել է 1826 թ.-ին, վերանվանվել է Գեղասար 1978 թ. հունվարի 25-ին[2]։

Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ և բանջարաբուծությամբ։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Գեղասարի մշտական բնակչությունը կազմել է 916, առկա բնակչությունը` 859 մարդ[3]։ Գյուղի բնակիչները Բասենից, Կարսից, Անատոլիայից եկած գաղթականներն են 1826-1827 թթ.։

Գեղասարի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև[4].

Տարի Բնակչություն
1831 73 մարդ [5]
1873 411 մարդ [6]
1897 628 մարդ [5]
1926 895 մարդ [5]
1939 932 մարդ [5]
1959 981 մարդ [5]
1979 957 մարդ [5]
1989 552 մարդ [7]
2001 842 մարդ [5]
2004 974 մարդ [5]
2011 916 մարդ [1]


Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է կարտոֆիլի, հացաբույսերի, բանջարա-բոստանային կուլտուրաների և խոտաբույսերի մշակությամբ։ Բնակլիմայական անբարենպաստ պայմանների պատճառով գյուղատնտեսությունը տուժում է երաշտից և հաճախակի տեղացող կարկուտից։

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղատարածքում մարդիկ ոտք են դրել ավելի վաղ։ Այդ են վկայում գյուղատարածքում հայտնաբերված քարանձավային քարափոր տներն ու դամբարանները։ Պատմաբանների կարծիքով դրանք X - XI դարի կառույցներ են։ Պեղումների արդյունքում պարզվեց, որ այս տարածքով են ձգվել առևտրա-տնտեսական գլխավոր ճանապարհներ, այս տեղով են անցել նաև Պարսկաստանից դեպի Կովկաս ուղևորվող բեռնավորված ուղտերի քարավանները։

Գյուղում է գտնվում Ս. Սարգիս եկեղեցին (XIX դար), իսկ 2 կմ հեռու Ս. Աստվածածին սրբավայրը[4]։

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղի հյուսիսային կողմից անցնում են Գյումրի-Վանաձոր խճուղին և երկաթուղու գիծը, որոնց միջոցով ապահովվում է գյուղի տրանսպորտային կապը։

Սպիտակի երկրաշարժը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղը հիմնովին ավերվեց 1988 թ. դեկտեմբերի 7-ի երկրաշարժից, որին զոհ գնացին 140 գեղասարցիներ։ Գյուղի կենտրոնում տեղադրված է երկրաշարժի զոհվածների հիշատակը հավերժացնող հուշակոթողը՝ կառուցված գեղասարցի բարեգործ Մ. Հովհաննիսյանի ֆինանսական աջակցությամբ[8]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Հայաստանի 2011 թ. մարդահամարի արդյունքները (հայ.)
  2. «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան», հտ. 4, էջ 317
  3. 2011 թ ՀՀ մարդահամարի արդյունքները
  4. 4,0 4,1 «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 55»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-09-12-ին։ Վերցված է 2013 Դեկտեմբերի 12 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 Հայաստանի Հանրապետության բնակավայրերի բառարան (հայ.)Երևան: 2008. — էջ 55. — 184 p.
  6. Կորկոտյան Զ. Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931) (հայ.)Երևան: 1932. — 185 p.
  7. Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան (հայ.)Երևանի պետական համալսարան, 1986. — հատոր 5. — էջ 623.
  8. «Գեղասար»։ Վերցված է 2013 Դեկտեմբերի 12