Կուրթան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Կուրթան
Kurtan village 2.jpg
ԵրկիրՀայաստան Հայաստան
ՄարզԼոռու
ԲԾՄ1260 մ
Պաշտոնական լեզուՀայերեն
Բնակչություն2117[1] մարդ (2011)
Ազգային կազմՀայեր
Կրոնական կազմՀայ Առաքելական եկեղեցի
Տեղաբնականունկուրթանցի
Ժամային գոտիUTC+4
##Կուրթան (Հայաստան)
Red pog.png

Կուրթան, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Ստեփանավանի տարածաշրջանում, Ստեփանավան քաղաքից 12 կմ հարավ-արևելք, Ձորագետի աջ կողմում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից՝ 1260 մ, հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 22 կմ հյուսիս-արևելք։

Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հողագործությամբ և մեղվաբուծությամբ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղը հիմնադրվել է 1730-1740-ական թվականներին։ Գյուղում և շրջակայքում պահպանվել են՝ խաչքարեր, մատուռներ, կամուրջներ և այլ շինության մնացորդներ։ Գյուղում գտնվում է թաղածածկ դահլիճի հորինվածքով Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, որը կառուցվել է 6-րդ դարում։ Կիսաշրջանաձև հատակագծով և պայտաձև կամարով բեմի աբսիդով վերջավորվող ուղղանկյան աղոթասրահին հարավ-արևելքից կից է խաչվող թաղերով ծածկված քառակուսի ավանդատունը։ Արևմտյան պատին կա IV-V դարերի հայկական հուշարձաններին բնորոշ զույգ պատուհան[2]։

Կուրթանի եկեղեցին այն սակավաթիվ հուշարձաններից է, որտեղ բացահայտ երևում է անցումը Հայաստանի IV-V դարերի ճարտարապետական ձևերից դեպի VII դարի դասական ձևերը։

Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, որը կառուցվել է 1985 թվականին, դպրոցը վերանորոգված է[2]։

Գյուղն ունի մշակույթի տուն, գրադարան, թանգարան, բուժամբուլատուրիա։ Համայնքում գործում են վերամշակող ձեռնարկություններ և հիդրոէլեկտրակայան[2]։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Կուրթանի մշտական բնակչությունը կազմել է 2117, առկա բնակչությունը` 2048 մարդ[1], բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև[3].

Տարի 1831 1897 1926 1939 1959 1979 1989 2001 2011
Բնակիչ 187 1159 1831 2297 2143 1818 2547[4] 2032 2117[1]

Պատմամշակութային կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղից արևելք՝ Հնեվանի ձորում գտնվում է Հնեվանքի համալիրը (X-XIV դարեր), Սբ. Աստվածածին (VI դարեր), «Գտեվանք» (VI-XVII դարեր), “Ճգնավոր” (XI դար) եկեղեցիները, «Սրբություն» և Սբ. Կիրակի (X-XX դարեր) մատուռները, իսկ 2 կմ հարավ-արևմուտք՝ «Ջրաշեն» եկեղեցին (X դար)։

Կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կլիման ձմռանը ցրտաշունչ է, ամռանը՝ զով[2]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 2011 թ ՀՀ մարդահամարի արդյունքները
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Հակոբյան Սամվել, Հակոբյան Արտեմ (2015)։ Հայաստանի Հանրապետության պատմական հանրագիտարան։ Երևան: Հեղինակային հրատարակություն։ էջ 515 
  3. «Հայաստանի հանրապետության բնակավայրերի բառարան, էջ 116»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ սեպտեմբերի 12-ին։ Վերցված է 2013 Նոյեմբերի 15 
  4. Հակոբյան Թ. Խ., Մելիք-Բախշյան Ստ. Տ., Բարսեղյան Հ. Խ., Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ. 5 [-] (խմբ. Մանուկյան Լ. Գ.), Երևան, «Երևանի Համալսարանի Հրատարակչություն», 2001, էջ 746 — 916 էջ։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]